Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι διαλύει αιφνιδιαστικά την Κάτω Βουλή και στήνει κάλπες στις 8 Φεβρουαρίου, επιδιώκοντας εντολή για επιθετική δημοσιονομική χαλάρωση. Στο κέντρο της αναμέτρησης η ακρίβεια στα τρόφιμα και η υπόσχεση προσωρινής μείωσης του φόρου κατανάλωσης.
Με μια κίνηση υψηλού ρίσκου αλλά και ξεκάθαρου πολιτικού υπολογισμού, η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι διέλυσε την Κάτω Βουλή και προκήρυξε πρόωρες εκλογές για τις 8 Φεβρουαρίου. Στόχος της είναι να μετατρέψει τα σχετικά υψηλά προσωπικά ποσοστά αποδοχής σε μια ισχυρότερη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ικανή να στηρίξει ένα πακέτο επεκτατικών δημοσιονομικών μέτρων με αιχμή τις φοροελαφρύνσεις στα τρόφιμα.
Το πιο σύντομο προεκλογικό παράθυρο και το στοίχημα της συμμετοχής
Η προεκλογική περίοδος θα είναι μόλις 16 ημερών, το συντομότερο διάστημα που έχει καταγραφεί μεταξύ διάλυσης της Βουλής και κάλπης στην Ιαπωνία. Η επίσημη έναρξη της εκστρατείας ορίστηκε για την Τρίτη, αφήνοντας ελάχιστο χρόνο σε κόμματα και υποψηφίους να οργανώσουν μηνύματα και συμμαχίες.
Η επιλογή του Φεβρουαρίου –έναν από τους πιο ψυχρούς μήνες του έτους– δημιουργεί πρόσθετες ανησυχίες για τη συμμετοχή, ιδιαίτερα σε βόρειες και ορεινές περιοχές με έντονες χιονοπτώσεις. Η χαμηλή προσέλευση παραδοσιακά ευνοεί κατεστημένες δυνάμεις, κάτι που το κυβερνών Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα (LDP) ιστορικά γνωρίζει και αξιοποιεί.
Η ίδια η Τακαΐτσι επέλεξε να προσωποποιήσει πλήρως το διακύβευμα, δηλώνοντας: «Θα διακυβεύσω τη θέση μου ως πρωθυπουργός με τα αποτελέσματα αυτών των εκλογών», προειδοποιώντας ότι απώλεια της πλειοψηφίας θα άνοιγε τον δρόμο για άλλον πρωθυπουργό. Ο γενικός γραμματέας του LDP, Σουνίτσι Σουζούκι, μίλησε για ανάγκη «αποκατάστασης και εδραίωσης της πολιτικής σταθερότητας» μέσω της κάλπης.
Ακρίβεια τροφίμων, πληθωρισμός και στροφή στη φορολογική πολιτική
Ο κεντρικός άξονας της εκστρατείας είναι το κόστος ζωής. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της NHK, το 45% των πολιτών θεωρεί ότι η αντιμετώπιση της ακρίβειας πρέπει να είναι η υπ’ αριθμόν ένα προτεραιότητα της κυβέρνησης. Τα τρόφιμα αποτελούν τον βασικό μοχλό πίεσης: ο πληθωρισμός παραμένει για τέταρτο συνεχόμενο ημερολογιακό έτος πάνω από τον στόχο 2% της κεντρικής τράπεζας, ενώ το μερίδιο των τροφίμων στη συνολική κατανάλωση των νοικοκυριών έφτασε το 28,9% τον Νοέμβριο, το υψηλότερο για τον μήνα από το 2000.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Τακαΐτσι υπόσχεται προσωρινή μείωση του φόρου κατανάλωσης στα τρόφιμα, επιχειρώντας μια σαφή στροφή από τη μέχρι πρότινος επιφυλακτική στάση του LDP απέναντι στις φοροελαφρύνσεις. Η δέσμευση αυτή ευθυγραμμίζεται περισσότερο με τον νέο, μικρότερο κυβερνητικό εταίρο, το Κόμμα Καινοτομίας της Ιαπωνίας, το οποίο είχε ήδη προτείνει διετή μείωση του φόρου στα τρόφιμα σε προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση.
Παραδοσιακή τακτική του LDP, αλλά με νέο αντιπολιτευτικό μπλοκ
Η προκήρυξη πρόωρων εκλογών σε φάσεις αποδιοργάνωσης της αντιπολίτευσης αποτελεί διαχρονικό εργαλείο του LDP για να διατηρεί την εξουσία στη μεταπολεμική Ιαπωνία. Ωστόσο, αυτή τη φορά η κίνηση της Τακαΐτσι είχε και μια ανεπιθύμητη παρενέργεια: επιτάχυνε τη σύγκλιση του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης με έναν πρώην εταίρο του LDP, οδηγώντας στη δημιουργία της «Κεντρώας Συμμαχίας Μεταρρύθμισης».
Το νέο αυτό σχήμα διευρύνει το αντιπολιτευτικό μέτωπο και αυξάνει το ρίσκο για την πρωθυπουργό, καθώς απειλεί να σπάσει την κατακερματισμένη ψήφο διαμαρτυρίας που μέχρι τώρα ευνοούσε το LDP. Το στοίχημα της Τακαΐτσι είναι ότι η υπόσχεση άμεσης ανακούφισης στην τσέπη, μέσω μείωσης φόρων στα τρόφιμα, θα υπερισχύσει των ανησυχιών για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα και θα της δώσει την «εθνική εντολή» που αναζητά.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η ιαπωνική κάλπη της 8ης Φεβρουαρίου είναι τεστ για ένα νέο υπόδειγμα: κυβερνήσεις που απαντούν στην επίμονη ακρίβεια με στοχευμένες φοροελαφρύνσεις, ακόμη κι αν αυτό πιέζει τα δημόσια οικονομικά. Αν η Τακαΐτσι επιβραβευθεί, θα ενισχυθεί διεθνώς η λογική του «πολιτικού keynesianism» με έμφαση στην καθημερινή κατανάλωση, κάτι που ενδιαφέρει άμεσα και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που παλεύουν με αντίστοιχα κοινωνικά και πληθωριστικά διλήμματα.
#Ιαπωνία #Τακαΐτσι #Εκλογές #Ακρίβεια #Τρόφιμα
