Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σαναέ Τακαΐτσι προαναγγέλλει παρεμβάσεις κατά «κερδοσκοπικών» κινήσεων σε συνάλλαγμα και ομόλογα, καθώς η βουτιά του γιεν και η άνοδος των αποδόσεων απειλούν την οικονομική της ατζέντα. Η σύγκρουση μεταξύ επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής και εύθραυστης νομισματικής σταθερότητας δημιουργεί κίνδυνο νέας κρίσης εμπιστοσύνης στις αγορές.
Η Σαναέ Τακαΐτσι, πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, έστειλε σαφές μήνυμα προς τις αγορές ότι η κυβέρνησή της «θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα» έναντι κερδοσκοπικών ή «πολύ ασυνήθιστων» κινήσεων στο γιεν και στα ιαπωνικά κρατικά ομόλογα. Η δήλωση ήρθε μετά από εβδομάδες έντονης πίεσης στο νόμισμα και στα JGBs, που ανέδειξαν τις αντιφάσεις της νέας, επιθετικά επεκτατικής δημοσιονομικής στρατηγικής του Τόκιο.
Σταυροδρόμι γιεν, πληθωρισμού και δημόσιου χρέους
Το γιεν διολίσθησε πρόσφατα κοντά στο ψυχολογικό όριο των 160 γιεν ανά δολάριο, πριν σημειώσει απότομη ανάκαμψη, την οποία οι αγορές συνέδεσαν με ελέγχους επιτοκίων από τη Fed της Νέας Υόρκης και αυξημένες πιθανότητες συντονισμένης παρέμβασης ΗΠΑ – Ιαπωνίας. Η αδυναμία του νομίσματος, αν και βραχυπρόθεσμα ευνοεί τις εξαγωγές, επιβαρύνει δραστικά τις εισαγωγές ενέργειας και τροφίμων, τροφοδοτώντας τον πληθωρισμό και διαβρώνοντας το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Παράλληλα, οι ανακοινώσεις της Τακαΐτσι για μεγάλο πακέτο δημοσιονομικής χαλάρωσης και διετή αναστολή του φόρου κατανάλωσης 8% στα τρόφιμα λειτούργησαν ως καταλύτης ανησυχίας στις αγορές ομολόγων. Οι επενδυτές προεξοφλούν αυξημένες εκδόσεις χρέους και υψηλότερο πληθωρισμό, οδηγώντας σε απότομη άνοδο των αποδόσεων των ιαπωνικών ομολόγων και σε αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης του ήδη τεράστιου δημόσιου χρέους της χώρας.
Πίεση από Ουάσινγκτον και πολιτικός υπολογισμός
Η αναταραχή δεν περιορίζεται στο εσωτερικό. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, εξέφρασε δημόσια τη δυσφορία της Ουάσινγκτον για τις επιπτώσεις της ανόδου των ιαπωνικών αποδόσεων στις διεθνείς αγορές, υπογραμμίζοντας ότι «είναι πολύ δύσκολο να αποσυνδέσεις την αντίδραση της αγοράς από ό,τι συμβαίνει ενδογενώς στην Ιαπωνία». Παράλληλα, άφησε να εννοηθεί ότι περιμένει καθησυχαστικά μηνύματα από τους Ιάπωνες αξιωματούχους, ώστε να περιοριστεί η μεταβλητότητα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Τακαΐτσι δεσμεύτηκε ότι η αναστολή του φόρου στα τρόφιμα θα ξεκινήσει εντός του επόμενου οικονομικού έτους, που αρχίζει τον Απρίλιο, αλλά υποστήριξε πως μπορεί να χρηματοδοτηθεί χωρίς έκδοση νέου χρέους. Η αξιοπιστία αυτής της υπόσχεσης θα κριθεί στην πράξη, καθώς οι αγορές ήδη δοκιμάζουν τα όρια ανοχής τους στο ιαπωνικό χρέος.
Η πολιτική διάσταση είναι εξίσου κρίσιμη: η πρωθυπουργός έχει προκηρύξει πρόωρες εκλογές για τις 8 Φεβρουαρίου, επιδιώκοντας νωπή εντολή για την επεκτατική της ατζέντα. Όμως η βουτιά στην αγορά ομολόγων και η νευρικότητα στο συνάλλαγμα απειλούν να μετατραπούν σε δημοψήφισμα για τη διαχείριση της οικονομίας.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η Ιαπωνία βρίσκεται ξανά στο κλασικό της δίλημμα: να στηρίξει την ανάπτυξη με φθηνό χρήμα και δημοσιονομική ώθηση ή να προστατεύσει τη νομισματική σταθερότητα και τη βιωσιμότητα του χρέους. Αν η Τακαΐτσι επιμείνει σε γενναία δημοσιονομική χαλάρωση χωρίς αξιόπιστο σχέδιο χρηματοδότησης, οι προειδοποιήσεις των αγορών μπορεί να εξελιχθούν σε κρίση εμπιστοσύνης. Για τους διεθνείς επενδυτές –και την Ελλάδα– το ιαπωνικό πείραμα είναι κρίσιμο τεστ για το πόση ανοχή έχουν ακόμη οι αγορές στο υψηλό χρέος σε περιβάλλον αυξημένων επιτοκίων.







