Σε κρίσιμη φάση μπαίνουν οι διαπραγματεύσεις για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική μετά το 2028, με την Αθήνα να επιδιώκει τη διατήρηση – και όπου είναι εφικτό την ενίσχυση – των πόρων για τον πρωτογενή τομέα. Το διακύβευμα φτάνει τα 19,3 δισ. ευρώ της τρέχουσας περιόδου και πρόσθετα 2,8 δισ. ευρώ από την αναθεώρηση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Η συζήτηση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της ΕΕ μετά το 2028 ανοίγει de facto και το πιο κρίσιμο κεφάλαιο για την ελληνική ύπαιθρο: τη χρηματοδότηση της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) για την περίοδο 2028-2034. Η Ελλάδα προσέρχεται στις διαπραγματεύσεις με βασικό στόχο να μην υπάρξει απώλεια πόρων σε σχέση με τα 19,3 δισ. ευρώ της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου και, όπου είναι δυνατόν, να εξασφαλίσει ενίσχυση.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο και η αρχική κατανομή για την Ελλάδα
Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αντώνη Φιλιππή, η ΕΕ έχει εισέλθει από τον Ιούλιο του 2025 σε μια περίοδο σκληρής διαπραγμάτευσης, που θα κρίνει τόσο τις συνολικές δαπάνες όσο και τις πολιτικές προτεραιότητες της επόμενης επταετίας. Η αρχική πρόταση της Κομισιόν προβλέπει ένα ελάχιστο «κλειδωμένο» ποσό 293,7 δισ. ευρώ για την ΚΑΠ, διατηρώντας την ως διακριτό και προστατευμένο σκέλος του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Στο πλαίσιο αυτό, η προκαταρκτική κατανομή για την Ελλάδα ανέρχεται σε 14,6 δισ. ευρώ, ποσό που τελεί υπό την αίρεση της τελικής συμφωνίας μεταξύ των κρατών-μελών. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι, εφόσον αξιοποιηθεί πλήρως και το περιθώριο πρόσθετων πόρων από τη μεσοπρόθεσμη αναθεώρηση του ΠΔΠ, το συνολικό πακέτο για τον ελληνικό πρωτογενή τομέα μπορεί να προσεγγίσει ξανά τα σημερινά επίπεδα, μέσω επιπλέον 2,8 δισ. ευρώ.
Αλλαγή αρχιτεκτονικής και ελληνικές προτεραιότητες
Η νέα ΚΑΠ σχεδιάζεται χωρίς τη διάκριση σε δύο πυλώνες, γεγονός που αλλάζει ριζικά την αρχιτεκτονική της πολιτικής. Για την Αθήνα, κεντρικό ζητούμενο είναι να διασφαλιστούν επαρκείς πόροι τόσο για τις άμεσες ενισχύσεις των παραγωγών όσο και για τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης, που μέχρι σήμερα εντάσσονταν στον Πυλώνα ΙΙ.
Η γενική γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών, Αργυρώ Ζέρβα, τονίζει ότι ήδη «κλειδώνουν» σημαντικά κονδύλια σε παρεμβάσεις της ΚΑΠ, ενώ οι βελτιωμένες προτάσεις της Επιτροπής ανοίγουν πρόσθετες χρηματοδοτικές δυνατότητες. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται σε δράσεις όπως το LEADER, τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης και τα συστήματα γνώσης και καινοτομίας AKIS, που θεωρούνται κρίσιμα για τη βιωσιμότητα των αγροτικών περιοχών.
Παράλληλα, προβλέπεται πρόσθετο περιθώριο χρηματοδότησης υπέρ της υπαίθρου, μέσω των Εθνικών και Περιφερειακών Εταιρικών Σχεδίων, το οποίο εκτιμάται γύρω στο 10%. Καθοριστική θα είναι και η δυνατότητα πρόωρης αξιοποίησης πόρων από την ενδιάμεση αναθεώρηση του ΠΔΠ ήδη από το 2028, πρωτοβουλία που η πρόεδρος της Κομισιόν έχει ποσοτικοποιήσει σε 45 δισ. ευρώ για το σύνολο της ΕΕ – με μερίδιο περίπου 2,8 δισ. ευρώ για την Ελλάδα.
Διαπραγματευτικός μαραθώνιος έως το 2027
Η διαπραγμάτευση για το νέο ΠΔΠ βρίσκεται ακόμη στην εκκίνηση και αναμένεται να ολοκληρωθεί το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Για τον συντονισμό της ελληνικής θέσης συγκροτείται διυπουργική επιτροπή, στην οποία το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων θα εκπροσωπηθεί από τον Αντώνη Φιλιππή και την Αργυρώ Ζέρβα.
Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, έχει χαρακτηρίσει την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για πρόσθετη ενίσχυση των αγροτικών περιοχών «ουσιαστικό βήμα στήριξης των Ελλήνων και Ευρωπαίων αγροτών», υπογραμμίζοντας ότι «το παρόν και το μέλλον του πρωτογενούς τομέα είναι εθνική προτεραιότητα».
Σχόλιο SBCTV.gr: Η μάχη για τη νέα ΚΑΠ δεν είναι λογιστική άσκηση αλλά στρατηγική επιλογή: αν η Ελλάδα περιοριστεί στην υπεράσπιση του ποσού, χωρίς σαφές σχέδιο για το πού και πώς θα κατευθυνθούν οι πόροι, θα χάσει μια σπάνια ευκαιρία ανασχεδιασμού του αγροτικού της μοντέλου. Το πραγματικό στοίχημα είναι να μετατραπούν τα 17-19 δισ. ευρώ της επόμενης περιόδου σε μοχλό παραγωγικότητας, εξωστρέφειας και ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική και γεωπολιτική αστάθεια, και όχι απλώς σε μηχανισμό διατήρησης εισοδημάτων.
#ΚΑΠ #αγροτική_πολιτική #ΕΕ #αγροτική_ανάπτυξη #πρωτογενής_τομέας
