Η Τζόρτζια Μελόνι εμφανίστηκε στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών ως η φωνή της αποκλιμάκωσης, προειδοποιώντας ότι μια μετωπική σύγκρουση με τον Ντόναλντ Τραμπ θα ήταν στρατηγικό λάθος για την Ευρώπη. Η παρέμβασή της αναδεικνύει το βαθύ δίλημμα της ΕΕ ανάμεσα στην υπεράσπιση των αρχών της και στην προστασία των οικονομικών της συμφερόντων.
Η κεκλεισμένων των θυρών Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, που συγκλήθηκε εσπευσμένα λόγω της νέας κρίσης στις διατλαντικές σχέσεις, ανέδειξε έναν απρόσμενο πρωταγωνιστή: την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Politico, η Μελόνι κάλεσε τους ομολόγους της να αποφύγουν τη λογική της «διαμάχης» με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη έχει πολύ περισσότερα να χάσει από μια σύγκρουση με τις ΗΠΑ.
Ο φόβος ενός νέου εμπορικού πολέμου
Αφορμή για την έκτακτη σύγκληση των «27» αποτέλεσε η απειλή του Τραμπ να επιβάλει δασμούς σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, επειδή αντιτάχθηκαν στα σχέδιά του για τη Γροιλανδία. Το σενάριο ενός νέου εμπορικού πολέμου, σε μια συγκυρία όπου η Ευρώπη ήδη δοκιμάζεται από γεωπολιτικές και ενεργειακές αναταράξεις, λειτουργεί ως καταλύτης για αναθεώρηση της στρατηγικής έναντι της Ουάσινγκτον.
Η Μελόνι, σύμφωνα με τέσσερις πηγές που συμμετείχαν στη συζήτηση, ζήτησε από τους ηγέτες να παραμείνουν ψύχραιμοι και να μην αντιμετωπίζουν τον Τραμπ ως «παράλογο» ή «απρόβλεπτο», χαρακτηρισμούς που αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι χρησιμοποιούν κατ’ ιδίαν. Πίσω από τη ρητορική της διακρίνεται μια πραγματιστική ανάγνωση: η Ιταλία, αλλά και η ευρωζώνη συνολικά, δεν αντέχουν μια κλιμάκωση δασμών σε μια περίοδο εύθραυστης ανάπτυξης και υψηλών δημοσιονομικών πιέσεων.
Η γραμμή της Κομισιόν: σταθερότητα χωρίς κλιμάκωση
Μετά τη Σύνοδο, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μίλησε για μια προσέγγιση «σταθερή αλλά μη κλιμακωτική» απέναντι στον Τραμπ, αφήνοντας να εννοηθεί ότι αυτή η γραμμή έχει πλέον ευρεία αποδοχή. Η ΕΕ θέλει να εμφανιστεί αποφασισμένη να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της –με εργαλεία όπως οι προαναγγελθέντες δασμοί-αντίποινα ύψους δεκάδων δισ. ευρώ– χωρίς όμως να κάνει το πρώτο βήμα προς μια συνολική ρήξη.
Όπως αναφέρει μία ακόμη πηγή από τη Σύνοδο, η πλειονότητα των ηγετών αντιλαμβάνεται τις τελευταίες εβδομάδες ως «σημείο καμπής»: η Ευρώπη πρέπει να δράσει γρήγορα σε πολλαπλά μέτωπα –άμυνα, ενέργεια, βιομηχανική πολιτική, τεχνολογία– ώστε να μπορεί να υπερασπιστεί τα βασικά της συμφέροντα, εφόσον η αμερικανική στήριξη αποδειχθεί ασταθής ή εργαλειακή. Παρά τη μερική υποχώρηση του Τραμπ στο ζήτημα της Γροιλανδίας, κανείς στις Βρυξέλλες δεν τρέφει «ψευδαισθήσεις ότι η κρίση έχει τελειώσει».
Η θέση της Μελόνι και το νέο ευρωπαϊκό δίλημμα
Η παρέμβαση της Μελόνι φωτίζει και την εσωτερική δυναμική της ΕΕ. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός, που συχνά εμφανίζεται ως εκφραστής μιας πιο κυριαρχικής, εθνικά προσανατολισμένης Ευρώπης, σε αυτή τη φάση επιλέγει τον ρόλο της «γέφυρας» με την Ουάσινγκτον. Αυτό εξυπηρετεί και τα ιταλικά συμφέροντα, αλλά αντικατοπτρίζει και τον φόβο πολλών κυβερνήσεων ότι μια ρήξη με τις ΗΠΑ θα επιδείνωνε τις οικονομικές και γεωπολιτικές τους αβεβαιότητες.
Το στρατηγικό δίλημμα της ΕΕ συνοψίζεται ως εξής: πώς θα ενισχύσει την αυτονομία και την ανθεκτικότητά της χωρίς να οδηγηθεί σε αποσύνδεση από τον βασικό της σύμμαχο, ιδίως σε μια περίοδο παγκόσμιας αναταραχής από την Ουκρανία μέχρι την Αρκτική. Η γραμμή «αποκλιμάκωση χωρίς υποχώρηση» που προωθούν Βρυξέλλες και Ρώμη δείχνει να επικρατεί, αλλά θα δοκιμαστεί σκληρά αν ο Λευκός Οίκος επανέλθει σε επιθετική δασμολογική πολιτική.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η στάση της Μελόνι αποτυπώνει την ωμή πραγματικότητα: η Ευρώπη δεν είναι ακόμη έτοιμη να πληρώσει το κόστος μιας γεωπολιτικής χειραφέτησης από τις ΗΠΑ. Όσο η οικονομική και αμυντική της ολοκλήρωση παραμένει ημιτελής, θα ταλαντεύεται ανάμεσα στη ρητορική της «στρατηγικής αυτονομίας» και στην πρακτική της διαχείρισης κρίσεων με το βλέμμα στραμμένο στην Ουάσινγκτον.
#Meloni #Trump #ΕΕ #ΗΠΑ #δασμοί
