Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ επιδοκίμασε δημόσια το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος ανεξαρτησίας στην Αλμπέρτα, ρίχνοντας λάδι στη φωτιά μιας ήδη οξυμένης κρίσης στις σχέσεις ΗΠΑ–Καναδά. Η παρέμβαση έρχεται στον απόηχο σκληρής αντιπαράθεσης του Ντόναλντ Τραμπ με τον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ για τον ρόλο της Οτάβα στο δυτικό ημισφαίριο.
Μια εξαιρετικά ασυνήθιστη και προκλητική παρέμβαση από μέλος του υπουργικού συμβουλίου των ΗΠΑ ταράζει τις ήδη εύθραυστες σχέσεις Ουάσιγκτον–Οτάβα. Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, μιλώντας σε συντηρητικό podcaster, εμφανίστηκε να ενθαρρύνει ανοιχτά το ενδεχόμενο απόσχισης της καναδικής επαρχίας Αλμπέρτα και ακόμη και την πιθανή μελλοντική προσχώρησή της στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Αλμπέρτα ως «φυσικός εταίρος» και το φάντασμα του δημοψηφίσματος
Ο Μπέσεντ χαρακτήρισε την Αλμπέρτα «φυσικό εταίρο» των ΗΠΑ, υπογραμμίζοντας τον πλούτο της σε φυσικούς πόρους και τον έντονα ανεξάρτητο χαρακτήρα των κατοίκων της. Αναφέρθηκε σε «φήμες» για δημοψήφισμα σχετικά με το αν η επαρχία θα παραμείνει στον Καναδά, προσθέτοντας πως «ο κόσμος μιλάει» και «θέλει κυριαρχία, αυτό που έχουν οι ΗΠΑ».
Η συζήτηση για την αποσχιστική προοπτική δεν είναι θεωρητική. Οργανωτές στην Αλμπέρτα έχουν προθεσμία έως τις 2 Μαΐου να συγκεντρώσουν περίπου 178.000 υπογραφές ώστε να επιβληθεί δημοψήφισμα ανεξαρτησίας. Βάσει του καναδικού συνταγματικού πλαισίου, ένα τέτοιο δημοψήφισμα, εφόσον πληρούνται τα κριτήρια νομιμότητας και ξεκάθαρου ερωτήματος, θα υποχρεώσει την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να διαπραγματευθεί «καλή τη πίστει» τους όρους ενδεχόμενου διαχωρισμού.
Στις ΗΠΑ, συντηρητικοί σχολιαστές και influencers αντιμετωπίζουν με ενθουσιασμό το σενάριο μιας πλούσιας σε πετρέλαιο επαρχίας που απομακρύνεται από την Οτάβα και, σε μια πιο μακρινή προοπτική, ενδέχεται να στραφεί προς την Ουάσιγκτον. Για την κυβέρνηση Κάρνεϊ, η οποία ήδη πιέζεται από εσωτερικές αντιδράσεις στις δυτικές επαρχίες, η αμερικανική ρητορική λειτουργεί ως επιταχυντής πολιτικής αστάθειας.
Προσωπικές αιχμές και γεωπολιτική ρήξη στο Νταβός
Η παρέμβαση Μπέσεντ εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο κλιμακούμενης έντασης μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Μαρκ Κάρνεϊ. Στο φόρουμ του Νταβός, ο Καναδός πρωθυπουργός μίλησε για «ρήξη» στην παγκόσμια τάξη που προκαλείται από τις μεγάλες δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ. Η απάντηση Τραμπ ήταν ωμή: «Ο Καναδάς ζει χάρη στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Ακολούθως, ο Αμερικανός πρόεδρος απέκλεισε τον Κάρνεϊ από μια νέα πρωτοβουλία με τίτλο Board of Peace, κίνηση με σαφές συμβολικό βάρος που σηματοδοτεί υποβάθμιση του Καναδά σε μια κρίσιμη διπλωματική πλατφόρμα. Ο Μπέσεντ, από την πλευρά του, επιτέθηκε προσωπικά στον Καναδό ηγέτη, αποκαλώντας τον «globalist» και επικρίνοντας τη θητεία του ως απεσταλμένου για το κλίμα στον ΟΗΕ.
Η απάντηση του Κάρνεϊ από το Κεμπέκ ήταν εξίσου αιχμηρή: «Ο Καναδάς δεν ζει χάρη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Καναδάς ευημερεί επειδή είμαστε Καναδοί». Η φραστική αυτή αντιπαράθεση, σε συνδυασμό με την ανοιχτή αμερικανική στήριξη σε αποσχιστικό κίνημα, συνιστά σοβαρή ποιοτική μεταβολή στις σχέσεις δύο παραδοσιακά στενών συμμάχων.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η δημόσια ενθάρρυνση αποσχιστικών τάσεων σε γειτονική χώρα από κορυφαίο Αμερικανό αξιωματούχο αποτελεί επικίνδυνο προηγούμενο για τη διεθνή τάξη και στέλνει μήνυμα ότι η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να εργαλειοποιήσει ακόμη και την εδαφική ακεραιότητα συμμάχων για να πιέσει πολιτικά. Για χώρες όπως η Ελλάδα, με ευαισθησίες σε ζητήματα κυριαρχίας και μειονοτήτων, η υπόθεση Αλμπέρτα λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι τα αποσχιστικά κινήματα μπορούν να μετατραπούν σε πεδίο γεωπολιτικού παιγνίου, με άμεσες συνέπειες για τη σταθερότητα και την ενεργειακή ασφάλεια στην ευρύτερη Δύση.
#ΗΠΑ #Καναδάς #Αλμπέρτα #Απόσχιση #Trump #Carney #Davos
