Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ αξιοποίησε τις σκληρές δηλώσεις της κυβέρνησης Τραμπ στο Νταβός ως «καμπανάκι» για μια πιο φιλόδοξη Ευρώπη. Την ώρα που οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναζητούν απάντηση σε πιθανούς δασμούς, η Λαγκάρντ μιλά για ανάγκη συγκέντρωσης σε καινοτομία και παραγωγικότητα, χωρίς να κόβει τις γέφυρες με την Ουάσινγκτον.
Σε μια χαρακτηριστικά πολιτική παρέμβαση από το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ επέλεξε να δει τη θετική πλευρά της κλιμακούμενης φραστικής επίθεσης των ΗΠΑ κατά της Ευρώπης. Όπως είπε, η έντονη «ευρω-κακολογία» των τελευταίων ημερών λειτουργεί ως αφύπνιση για την ήπειρο, αναγκάζοντάς την να εστιάσει σε καίριους τομείς όπως η καινοτομία και η παραγωγικότητα.
Οι αμερικανικές προκλήσεις και η ευρωπαϊκή απάντηση
Το σκηνικό στο Νταβός ήταν ιδιαίτερα φορτισμένο. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Ευρώπη δεν κινείται «στη σωστή κατεύθυνση», ενώ ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ χαρακτήρισε τη Δανία «ασήμαντη». Ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ, σε κλειστό δείπνο με Ευρωπαίους αξιωματούχους και επιχειρηματίες, επέκρινε σφοδρά την Ευρώπη, προκαλώντας – σύμφωνα με πληροφορίες – την αποχώρηση της Λαγκάρντ από την αίθουσα σε ένδειξη διαμαρτυρίας.
Σε αυτό το κλίμα, η πρόεδρος της ΕΚΤ παραδέχθηκε ότι «ακούσαμε αρκετό ευρωπαϊκό bashing τις τελευταίες ημέρες», για να προσθέσει όμως πως «αν μη τι άλλο, μας έκανε καλό και πρέπει να πούμε ευχαριστώ στους επικριτές». Η λογική της είναι ότι οι λεκτικές επιθέσεις λειτουργούν ως υπενθύμιση ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να επαναπαύεται και οφείλει να επιταχύνει μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα, ειδικά έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας.
Ανάγκη στρατηγικής αυτονομίας, χωρίς ρήξη με τις ΗΠΑ
Παρά τη σκληρή κριτική προς την Ουάσινγκτον, η Λαγκάρντ φρόντισε να στείλει και μήνυμα γεφύρωσης. Τόνισε ότι διατηρεί «πολύ, πολύ ισχυρή πεποίθηση» πως Ευρωπαίοι και Αμερικανοί μοιράζονται βαθιά ριζωμένες κοινές αξίες και πως, μακροπρόθεσμα, είναι καταδικασμένοι να συνεργαστούν. Με προσωπικό τόνο, σημείωσε: «Έχω τεράστια εμπιστοσύνη και στοργή για τον αμερικανικό λαό και ξέρω ότι στο τέλος της ημέρας οι αξίες θα επικρατήσουν».
Την ίδια στιγμή, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συνεδρίαζαν σε έκτακτη σύνοδο, αναζητώντας απαντήσεις σε ένα όλο και πιο επιθετικό Λευκό Οίκο. Στο τραπέζι βρέθηκαν πιθανά αντίμετρα σε περίπτωση που ο Τραμπ επανενεργοποιήσει την απειλή για τιμωρητικούς δασμούς κατά ευρωπαϊκών χωρών, μετά την προσωρινή υπαναχώρησή του στο ζήτημα της προσάρτησης της Γροιλανδίας. Η συζήτηση συνδέεται ευρύτερα με τη στρατηγική «ευρωπαϊκής αυτονομίας» απέναντι σε μια παγκόσμια τάξη που μετατοπίζεται προς την ωμή ισχύ και τον ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων.
Το μήνυμα προς τις ευρωπαϊκές ελίτ
Η παρέμβαση Λαγκάρντ δεν είναι απλώς μια ρητορική απάντηση στις προσβολές της Ουάσινγκτον. Αντανακλά την ανησυχία ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να παγιδευτεί ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα, αν δεν επιταχύνει τις επενδύσεις σε τεχνολογία, πράσινη μετάβαση και βιομηχανική πολιτική. Μετατρέπει έτσι την εξωτερική πίεση σε εσωτερική εντολή: λιγότερη αυτάρεσκη γραφειοκρατία, περισσότερη στρατηγική συγκέντρωση σε παραγωγικότητα και καινοτομία.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η Λαγκάρντ επιχειρεί μια λεπτή ισορροπία: χρησιμοποιεί τον τραμπικό κυνισμό ως μοχλό για να σπρώξει τις ευρωπαϊκές ελίτ σε δράση, χωρίς να διαρρήξει οριστικά τις διατλαντικές γέφυρες. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα μετατρέψουν αυτή τη «στιγμή ταπείνωσης» σε συνεκτική βιομηχανική και τεχνολογική στρατηγική ή αν θα περιοριστούν σε ρητορική περί «στρατηγικής αυτονομίας» χωρίς σκληρές αποφάσεις σε επενδύσεις, δημοσιονομικούς κανόνες και άμυνα.
#Λαγκάρντ #ΕΚΤ #Ευρώπη #ΗΠΑ #Νταβός #Τραμπ #Καινοτομία
