Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, υποστήριξε στο Νταβός ότι η επανεκλογή Τραμπ στον Λευκό Οίκο λειτούργησε ως καταλύτης ώστε οι ευρωπαϊκές χώρες να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες. Την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος κλιμακώνει τις απειλές για την Γροιλανδία, ο Ρούτε επιμένει ότι χωρίς την πίεσή του η Ευρώπη δεν θα είχε «ενηλικιωθεί» στρατηγικά.
Μια αιχμηρή, αλλά απολύτως ρεαλιστική ανάγνωση της νέας διατλαντικής ισορροπίας παρουσίασε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε. Υποστήριξε ότι η Ευρώπη πρέπει «να είναι χαρούμενη» που ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται στον Λευκό Οίκο, καθώς η σκληρή πίεσή του ανάγκασε τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να αναλάβουν επιτέλους μεγαλύτερη ευθύνη για την ίδια τους την άμυνα.
Η πίεση Τραμπ ως καταλύτης για τις ευρωπαϊκές δαπάνες
Μιλώντας σε πάνελ με τίτλο «Μπορεί η Ευρώπη να υπερασπιστεί τον εαυτό της;», ο Ρούτε παραδέχθηκε ότι η τοποθέτησή του δεν είναι δημοφιλής: «Δεν είμαι δημοφιλής μαζί σας τώρα γιατί υπερασπίζομαι τον Ντόναλντ Τραμπ, αλλά πραγματικά πιστεύω ότι μπορείτε να είστε χαρούμενοι που είναι εκεί», σημείωσε. Κατά τον ίδιο, οι μεγάλες οικονομίες της ηπείρου –συμπεριλαμβανομένων της Ισπανίας, της Ιταλίας και της Γαλλίας– δεν θα είχαν δεσμευθεί στον στόχο του 2% του ΑΕΠ για άμυνα, εάν ο Τραμπ δεν είχε επανεκλεγεί πρόεδρος των ΗΠΑ.
«Καμία περίπτωση, χωρίς τον Ντόναλντ Τραμπ αυτό δεν θα είχε συμβεί. Τώρα είναι όλες στο 2%», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι αυτές οι αποφάσεις είναι κρίσιμες, ιδίως για την ευρωπαϊκή και την καναδική πλευρά της Συμμαχίας, ώστε «να ενηλικιωθούν στον μεταψυχροπολεμικό κόσμο». Η τοποθέτηση αυτή έχει ιδιαίτερο βάρος, δεδομένου ότι ο ίδιος ο Ρούτε, ως πρωθυπουργός της Ολλανδίας επί 14 χρόνια, είχε δεχθεί επικρίσεις για χαμηλές αμυντικές δαπάνες της χώρας του.
Ο κίνδυνος Γροιλανδίας και η στροφή των ΗΠΑ προς Ασία
Οι δηλώσεις Ρούτε έρχονται σε μια στιγμή που ο Τραμπ κλιμακώνει τις απειλές του να αποσπάσει τη Γροιλανδία από τη Δανία, κίνηση που θα υπονόμευε καίρια την ίδια τη λογική της διατλαντικής συμμαχίας. Παρά τις εντάσεις, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ επέμεινε ότι οι ΗΠΑ παραμένουν βαριά επενδεδυμένες στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, με πάνω από 80.000 Αμερικανούς στρατιώτες να σταθμεύουν ακόμη στην ήπειρο, μεταξύ άλλων σε Πολωνία και Γερμανία.
Την ίδια ώρα, αναγνώρισε ότι η Ουάσινγκτον είναι υποχρεωμένη να «στρέψει το βλέμμα της περισσότερο προς την Ασία», κάτι που καθιστά «λογική» την απαίτηση να αναλάβει η Ευρώπη μεγαλύτερο μερίδιο του βάρους. Υπενθύμισε επίσης ότι η αμερικανική πυρηνική ομπρέλα παραμένει η ύστατη εγγύηση ασφάλειας για τους συμμάχους.
Φιλόδοξος στόχος 5% του ΑΕΠ και ο πόλεμος στην Ουκρανία
Στο φόντο της ρωσικής εισβολής πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία από το 2022, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ συμφώνησαν το περασμένο καλοκαίρι σε έναν νέο, φιλόδοξο στόχο: αμυντικές δαπάνες 5% του ΑΕΠ έως το 2035. Η απαίτηση αυτή, που αρχικά προωθήθηκε από τον Τραμπ, αντανακλά την ανησυχία ότι χωρίς σαφή αύξηση των ευρωπαϊκών δυνατοτήτων, ο Αμερικανός πρόεδρος μπορεί ανά πάσα στιγμή να επανεξετάσει την ίδια τη δέσμευση των ΗΠΑ στη Συμμαχία.
Η Μόσχα, με την επιθετική της στάση, λειτούργησε ως δεύτερος –ίσως ακόμη πιο ισχυρός– καταλύτης για την αφύπνιση της Ευρώπης. Ωστόσο, η πολιτική πίεση από την Ουάσινγκτον, σε συνδυασμό με τις απειλές αποχώρησης από το ΝΑΤΟ, είναι αυτή που επιταχύνει τις αποφάσεις για εξοπλισμούς και βιομηχανική βάση άμυνας.
Σχόλιο SBCTV.gr: Ο Ρούτε περιγράφει κυνικά αλλά ειλικρινά μια νέα πραγματικότητα: η ευρωπαϊκή ασφάλεια εξαρτάται ακόμη από τις ΗΠΑ, όμως ο λογαριασμός ανεβαίνει και η Ουάσινγκτον απαιτεί να πληρωθεί. Η Ελλάδα, ως χώρα πρώτης γραμμής με ήδη υψηλές αμυντικές δαπάνες, βρίσκεται σε πλεονεκτική αλλά και απαιτητική θέση: θα κληθεί να κεφαλαιοποιήσει τον ρόλο της στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ η Ευρώπη αναγκάζεται –υπό την πίεση Τραμπ και της Ρωσίας– να αποκτήσει επιτέλους σοβαρή στρατηγική αυτονομία.






