Σε μετωπική πορεία μπαίνουν Βερολίνο, Παρίσι και Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη συμφωνία ελευθέρου εμπορίου ΕΕ–Mercosur, μετά την απόφαση των ευρωβουλευτών να τη στείλουν στο Δικαστήριο της ΕΕ για νομικό έλεγχο. Η Γερμανία πιέζει για άμεση, έστω και προσωρινή, εφαρμογή της, επικαλούμενη γεωπολιτικούς και βιομηχανικούς λόγους.
Μια βαθιά θεσμική και πολιτική ρωγμή στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα φέρνει η νέα κίνηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη συμφωνία ελευθέρου εμπορίου ΕΕ–Mercosur, που καλύπτει περίπου 700 εκατ. καταναλωτές και καταργεί δασμούς σε πάνω από το 90% των αγαθών. Με οριακή πλειοψηφία, οι ευρωβουλευτές αποφάσισαν να ζητήσουν γνωμοδότηση από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη συμβατότητα της συμφωνίας με τις Συνθήκες, κίνηση που μπορεί να παγώσει οριστικά τη διαδικασία για 18–24 μήνες.
Γερμανική πίεση για άμεση εφαρμογή
Η Γερμανία, ο βασικός βιομηχανικός ωφελημένος της συμφωνίας, αντέδρασε ακαριαία. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς χαρακτήρισε την απόφαση του Κοινοβουλίου «λυπηρή» και «λανθασμένη εκτίμηση της γεωπολιτικής συγκυρίας», τονίζοντας ότι η νομιμότητα της συμφωνίας είναι δεδομένη και ζητώντας «να μην υπάρξουν άλλες καθυστερήσεις» αλλά να εφαρμοστεί τώρα προσωρινά.
Στο πλευρό του Βερολίνου τάχθηκε ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Μάνφρεντ Βέμπερ, ο οποίος υπογράμμισε ότι το Κοινοβούλιο δεν ψήφισε επί της ουσίας της συμφωνίας, αλλά επί μιας διαδικαστικής κίνησης που στοχεύει σε καθυστέρηση για ιδεολογικούς λόγους. Κατά τον ίδιο, η προσωρινή εφαρμογή είναι αναγκαία ώστε να ενεργοποιηθούν τα οφέλη για την ευρωπαϊκή οικονομία, ιδιαίτερα σε μια περίοδο έντονων εμπορικών εντάσεων με τις ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ.
Γαλλικό μπλοκάρισμα και αγροτικές ανησυχίες
Στον αντίποδα, η Γαλλία υποδέχθηκε θετικά την απόφαση του Κοινοβουλίου. Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιέν Λεκορνύ μίλησε για «σημαντική ψήφο που πρέπει να γίνει σεβαστή», ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό υπογράμμισε ότι η Γαλλία αναλαμβάνει την ευθύνη να πει «όχι» όταν χρειάζεται, επικαλούμενος την προστασία της γεωργίας και της «διατροφικής κυριαρχίας» της χώρας. Το Παρίσι φοβάται ότι η συμφωνία θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό από τις λατινοαμερικανικές αγροτικές εξαγωγές, πιέζοντας τους Ευρωπαίους παραγωγούς σε τιμές και πρότυπα.
Η Κομισιόν, αν και δήλωσε ότι «λυπάται βαθιά» για την απόφαση των ευρωβουλευτών και χαρακτήρισε τις ανησυχίες τους «αδικαιολόγητες», προς το παρόν αποφεύγει να δεσμευτεί αν θα προχωρήσει μονομερώς σε προσωρινή εφαρμογή. Υπενθυμίζεται ότι, με βάση τις Συνθήκες, η Επιτροπή μπορεί να εφαρμόσει προσωρινά μια εμπορική συμφωνία πριν από την τελική έγκριση του Κοινοβουλίου – πρακτική όμως που δεν έχει χρησιμοποιηθεί την τελευταία δεκαετία.
Θεσμικό μπρα ντε φερ και γεωπολιτικό διακύβευμα
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προβάλλει το επιχείρημα της δημοκρατικής νομιμοποίησης, ως η μόνη άμεσα εκλεγμένη ευρωπαϊκή θεσμική αρχή, ζητώντας ουσιαστικό ρόλο σε αποφάσεις με τόσο μεγάλο οικονομικό και γεωπολιτικό βάρος. Η προσπάθεια της Επιτροπής και ισχυρών κρατών-μελών να παρακάμψουν το Στρασβούργο μέσω προσωρινής εφαρμογής θεωρείται από πολλούς ευρωβουλευτές επικίνδυνο προηγούμενο.
Ταυτόχρονα, οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν την πίεση να δείξουν ότι μπορούν να χαράξουν αυτόνομη εμπορική στρατηγική απέναντι στις ΗΠΑ, ειδικά καθώς η Ουάσιγκτον κλιμακώνει την αντιπαράθεση με την ΕΕ με απειλές δασμών και ακραίες κινήσεις όπως οι συζητήσεις περί προσάρτησης της Γροιλανδίας. Η συμφωνία με τη Mercosur παρουσιάζεται από την Κομισιόν ως εργαλείο για την ενίσχυση της «στρατηγικής αυτονομίας» της ΕΕ.
Ωστόσο, ακόμη κι αν η Επιτροπή αποφασίσει να επιταχύνει, θα πρέπει πρώτα να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες κύρωσης από τις χώρες της Mercosur. Μέχρι τότε, η συμφωνία παραμένει όμηρος ενός σύνθετου ευρωπαϊκού power play, όπου συγκρούονται οικονομικά συμφέροντα, αγροτικές πιέσεις, θεσμικές ισορροπίες και γεωπολιτικές φιλοδοξίες.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η υπόθεση Mercosur εξελίσσεται σε τεστ αντοχής για την ευρωπαϊκή δημοκρατία: αν η Επιτροπή παρακάμψει το Κοινοβούλιο, θα κερδίσει χρόνο στη γεωπολιτική σκακιέρα αλλά θα υπονομεύσει τη θεσμική της νομιμοποίηση· αν υποχωρήσει, η ΕΕ ρισκάρει να εμφανιστεί αργή και διχασμένη σε μια στιγμή που οι εμπορικοί πόλεμοι κλιμακώνονται και η ανάγκη για ενιαία γραμμή είναι μεγαλύτερη από ποτέ.
#ΕΕ #Γερμανία #Mercosur #Εμπόριο
