Στο τελικό στάδιο της κοινοβουλευτικής επεξεργασίας του νομοσχεδίου για τον «Χάρτη μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα εποχή» ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας ανακοίνωσε δέσμη νομοτεχνικών αλλαγών. Οι παρεμβάσεις αγγίζουν κρίσιμους τομείς: το σύστημα κρίσεων, τον χρόνο παραμονής στους βαθμούς, τις μετατάξεις υπαξιωματικών, την έννοια της παραμεθορίου και την εφεδρεία.
Με στοχευμένες νομοτεχνικές μεταβολές επιχειρεί το υπουργείο Εθνικής Άμυνας να «κλειδώσει» πολιτικά και επιχειρησιακά το νομοσχέδιο για τον «Χάρτη μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα εποχή», εν μέσω έντονης κριτικής της αντιπολίτευσης που ζητά την απόσυρσή του. Ο Νίκος Δένδιας παρουσίασε στη Βουλή αλλαγές που, αν και τυπικά χαρακτηρίζονται διευκρινιστικές, επηρεάζουν τον τρόπο λειτουργίας της ιεραρχίας, τις προοπτικές εξέλιξης στελεχών και τον ορισμό της παραμεθορίου.
Ρυθμίσεις σε κρίσεις και βαθμολογική εξέλιξη
Στα άρθρα 9, 26 και 52, όπως εξήγησε ο υπουργός, εισάγονται προσθήκες που αποσαφηνίζουν κυρίως τον προσδιορισμό του χρόνου διενέργειας έκτακτων κρίσεων. Η διευκρίνιση αυτή δεν είναι ουδέτερη: ο ακριβής χρονισμός των κρίσεων αποτελεί κρίσιμο εργαλείο διαχείρισης του ανώτερου και ανώτατου προσωπικού, τόσο για την ανανέωση της ηγεσίας όσο και για την αποφυγή αιφνιδιασμών ή «φωτογραφικών» ρυθμίσεων.
Πιο ουσιαστικές είναι οι παρεμβάσεις στα άρθρα 11 και 29, όπου αναδιατάσσεται ο χρόνος παραμονής σε δύο κομβικούς βαθμούς: ο λοχαγός μειώνεται από έξι σε πέντε έτη, ενώ ο ταγματάρχης αυξάνεται από έξι σε επτά. Το συνολικό άθροισμα παραμένει το ίδιο, αλλά η ανακατανομή μετακινεί νωρίτερα το «φράγμα» της πρώτης μεσαίας διοικητικής εμπειρίας και επιμηκύνει τη φάση όπου τα στελέχη αναλαμβάνουν πιο σύνθετες ευθύνες. Στην πράξη, το μέτρο επιχειρεί να ευθυγραμμίσει την καριέρα των αξιωματικών με τις πραγματικές ανάγκες διοίκησης μονάδων και επιτελικών θέσεων.
«Ανελκυστήρας» για υπαξιωματικούς και νέα οριοθέτηση παραμεθορίου
Κομβική και πολιτικά φορτισμένη είναι η τροποποίηση του άρθρου 66. Προστίθεται η δυνατότητα υπαξιωματικών να μετατάσσονται στο σώμα των αξιωματικών ακόμη και χωρίς πτυχίο ΑΕΙ, υπό την προϋπόθεση ότι αποφοιτούν με βαθμό τουλάχιστον «λίαν καλώς» από ειδικό σχολείο επιλογής που θα δημιουργηθεί με μέριμνα του ΓΕΕΘΑ. Παράλληλα, ορίζεται ότι κάθε χρόνο θα μπορεί να καλύπτεται με μετατάξεις από το σώμα υπαξιωματικών έως και το 25% των σχετικών οργανικών θέσεων, αλλά όχι κάτω από 20%.
Η ρύθμιση απαντά –όπως αναγνώρισε ο Ν. Δένδιας– σε αιτήματα τόσο βουλευτών της συμπολίτευσης (με ρητή αναφορά στην τοποθέτηση της Ντόρας Μπακογιάννη) όσο και της αντιπολίτευσης. Δημιουργεί έναν θεσμικά οργανωμένο «ανελκυστήρα» κοινωνικής και επαγγελματικής κινητικότητας για υπαξιωματικούς με υψηλές επιδόσεις, αλλά ταυτόχρονα ανοίγει συζήτηση για την ισορροπία μεταξύ ακαδημαϊκών προσόντων και επιχειρησιακής εμπειρίας στην αξιωματική πυραμίδα.
Στο άρθρο 101 διευκρινίζεται ότι οι οργανικές θέσεις αφορούν το σύνολο των υπαξιωματικών, ακόμη και όσους βρίσκονται σε ειδικές καταστάσεις, με τον υπουργό να παραδέχεται ότι στο παρελθόν υπήρχε «τάση να μαγειρεύουμε τους αριθμούς». Η επισήμανση δείχνει πρόθεση μεγαλύτερης διαφάνειας στον προγραμματισμό προσωπικού, αλλά και παραδοχή χρόνιων παθογενειών.
Επιπλέον, στο άρθρο 105 προστίθεται ρητή δυνατότητα ανάκλησης αξιωματικών και υπαξιωματικών για κάλυψη επιχειρησιακών αναγκών βάσει ειδικών γνώσεων, ενώ στο άρθρο 164 επικαιροποιούνται οι ονομασίες των σχολών ειδίκευσης του στρατού, ώστε το θεσμικό πλαίσιο να συμβαδίσει με τις νέες δομές εκπαίδευσης.
Ιδιαίτερη σημασία για την περιφερειακή πολιτική έχει η τροποποίηση των άρθρων 246, 247 και 259, με την ένταξη Ροδόπης και Ξάνθης στις περιοχές που χαρακτηρίζονται παραμεθόριες. Η κίνηση αυτή έχει πολλαπλές συνέπειες: από επιδόματα και κίνητρα στελέχωσης έως το μήνυμα ενίσχυσης της παρουσίας των Ενόπλων Δυνάμεων στη Θράκη. Στο άρθρο 285, τέλος, μειώνεται από το 45ο στο 30ό έτος το όριο εγγραφής εφέδρων στην Εθνοφυλακή, επιδιώκοντας ένα νεότερο και επιχειρησιακά πιο ευέλικτο σώμα εφεδρείας.
Σχόλιο SBCTV.gr: Οι «νομοτεχνικές» αλλαγές που παρουσίασε ο Ν. Δένδιας δεν είναι απλές λεκτικές διορθώσεις, αλλά αποτυπώνουν μια ευρύτερη στρατηγική: αυστηροποίηση της διαφάνειας στους αριθμούς προσωπικού, ανασχεδιασμό της καριέρας των στελεχών, άνοιγμα της αξιωματικής ιεραρχίας στους άριστους υπαξιωματικούς και σαφές γεωπολιτικό σήμα στη Θράκη. Το αν η Βουλή θα τις δει ως εξορθολογισμό ή ως εφαλτήριο για μελλοντικές παρεμβάσεις θα κριθεί από τη συνέχεια της συζήτησης και την ικανότητα του υπουργείου να τεκμηριώσει ότι υπηρετούν πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες και όχι συγκυριακές πολιτικές ισορροπίες.







