Ο Γιουέρι Μουσεβένι κέρδισε για έβδομη φορά τις προεδρικές εκλογές στην Ουγκάντα, εδραιώνοντας μια σχεδόν αδιαμφισβήτητη κυριαρχία που ξεπερνά πλέον τις τέσσερις δεκαετίες. Η νέα του νίκη έρχεται μέσα σε καταγγελίες για εκτεταμένη νοθεία, βίαιη καταστολή της αντιπολίτευσης και αυξανόμενο αυταρχισμό.
Η επανεκλογή του 81χρονου Γιουέρι Μουσεβένι για έβδομη συνεχόμενη φορά στην προεδρία της Ουγκάντας επιβεβαιώνει τη μετατροπή μιας κάποτε επαναστατικής ηγεσίας σε κλασικό παράδειγμα εδραιωμένου αυταρχικού καθεστώτος. Στην εξουσία από το 1986, ο Μουσεβένι μπαίνει πλέον στην πέμπτη δεκαετία διακυβέρνησης, έχοντας ουσιαστικά ακυρώσει κάθε πραγματική εναλλακτική στο πολιτικό σκηνικό της χώρας.
Εκλογές υπό σκιά βίας και καταγγελιών
Η προεκλογική εκστρατεία σημαδεύτηκε από σκληρή καταστολή, συγκρούσεις στις συγκεντρώσεις της αντιπολίτευσης και καταγγελίες του ΟΗΕ για εκφοβισμό και παραβιάσεις δικαιωμάτων. Αν και η ημέρα της ψηφοφορίας εξελίχθηκε τυπικά ομαλά, ταραχές ξέσπασαν τη νύχτα στην πόλη Μπουταμπάλα, με τις αρχές και τοπικούς αξιωματούχους να δίνουν αντικρουόμενες εκδοχές για τα γεγονότα.
Ο βασικός αντίπαλος του Μουσεβένι, ο δημοφιλής καλλιτέχνης και ηγέτης της αντιπολίτευσης Μπόμπι Γουάιν, κατήγγειλε «μαζική νοθεία» και κάλεσε τους υποστηρικτές του σε διαμαρτυρίες. Το κόμμα του, η Πλατφόρμα Εθνικής Ενότητας (NUP), ανέφερε ακόμη και βίαιη απαγωγή στελέχους του με ελικόπτερο του στρατού – κατηγορία που ο στρατός διέψευσε. Η εικόνα είναι μιας εκλογικής διαδικασίας που λειτουργεί περισσότερο ως μηχανισμός επικύρωσης της εξουσίας παρά ως πραγματικός ανταγωνισμός.
Από επαναστάτης μεταρρυθμιστής σε αυταρχικός «πατριάρχης»
Ο Μουσεβένι ανήλθε στην εξουσία μετά τον λεγόμενο «Πόλεμο των Μπους», ανατρέποντας το χαοτικό καθεστώς που διαδέχθηκε τον Ίντι Αμίν. Στα πρώτα χρόνια, προβλήθηκε από τη Δύση ως υπόδειγμα Αφρικανού ηγέτη που έβαζε τέλος στην αιματοχυσία και προωθούσε τη σταθερότητα. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Νταρ ες Σαλάμ, σε ένα περιβάλλον έντονου αντιαποικιακού ριζοσπαστισμού, και θεωρούνταν ιδεολόγος της επαναστατικής βίας.
Ωστόσο, στη διάρκεια της 40ετούς διακυβέρνησής του συνέχισε να συγκεντρώνει εξουσίες, συγχωνεύοντας κράτος και κόμμα (Εθνικό Κίνημα Αντίστασης – NRM) και διαλύοντας συστηματικά την οργανωμένη αντιπολίτευση. Άλλαξε δύο φορές το Σύνταγμα: πρώτα για να καταργήσει τα όρια θητειών και στη συνέχεια το ανώτατο όριο ηλικίας για τον πρόεδρο, ανοίγοντας τον δρόμο για απεριόριστη παραμονή στην εξουσία.
Στρατηγικός σύμμαχος της Δύσης παρά τις παραβιάσεις
Παρά το επαναστατικό του παρελθόν, ο Μουσεβένι υιοθέτησε νεοφιλελεύθερες οικονομικές πολιτικές, ικανοποιώντας τις απαιτήσεις των διεθνών χρηματοπιστωτικών θεσμών. Η Ουγκάντα κατέγραψε περιόδους υψηλής ανάπτυξης, αλλά με έντονες ανισότητες και θεσμική αδυναμία. Παράλληλα, ο Μουσεβένι εξελίχθηκε σε κρίσιμο στρατιωτικό εταίρο της Δύσης, ιδίως στη Σομαλία, όπου οι ουγκαντικές δυνάμεις αποτέλεσαν αιχμή του δόρατος κατά των ισλαμιστών ανταρτών.
Αυτή η χρησιμότητα εξηγεί γιατί οι σοβαρές παραβιάσεις δικαιωμάτων – από την καταστολή της αντιπολίτευσης έως τον ακραία αυστηρό νόμο κατά των ομοφυλοφίλων το 2023 – προκαλούν μεν διεθνή κριτική, αλλά σπάνια οδηγούν σε αποφασιστικές πιέσεις. Ο Μουσεβένι έχει αποδειχθεί ικανός να ισορροπεί ανάμεσα στη δυτική στήριξη και στον εσωτερικό αυταρχισμό.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η περίπτωση Μουσεβένι αναδεικνύει πώς η διεθνής ανάγκη για «σταθερότητα» και στρατιωκή συνεργασία συχνά υπερισχύει της δέσμευσης σε δημοκρατικές αρχές, επιτρέποντας σε ηγέτες να μετατρέπουν επαναστατικά αφηγήματα σε μόνιμα καθεστώτα εξουσίας.
#Ουγκάντα #Μουσεβένι #Εκλογές #Αφρική #Δημοκρατία
