Σε κλίμα βαθιάς εσωστρέφειας και ανοιχτών συγκρούσεων για τη στρατηγική και τις συνεργασίες οδεύει το ΠΑΣΟΚ προς το συνέδριό του τον Μάρτιο. Η ηγεσία Ανδρουλάκη πιέζεται από τις δημοσκοπήσεις, αλλά και από ένα μωσαϊκό εσωκομματικών «γραμμών» που απειλεί τη συνοχή του κόμματος.
Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται σε ένα από τα πιο κρίσιμα σταυροδρόμια της μεταμνημονιακής του διαδρομής. Ενόψει του συνεδρίου του Μαρτίου, η Χαριλάου Τρικούπη καλείται να απαντήσει ταυτόχρονα σε τρία αλληλένδετα ερωτήματα: ποια στρατηγική θα ακολουθήσει απέναντι στη Νέα Δημοκρατία, ποια σχέση θα επιδιώξει με τον κατακερματισμένο χώρο της Κεντροαριστεράς και αν η σημερινή ηγεσία μπορεί να υπηρετήσει πειστικά αυτό το σχέδιο.
Δημοσκοπική πίεση και αμφισβήτηση της στρατηγικής
Οι χαμηλές δημοσκοπικές επιδόσεις του ΠΑΣΟΚ, που δεν επιβεβαιώνουν το αφήγημα περί «εκλογικής νίκης έστω με μία ψήφο διαφορά», λειτουργούν ως καταλύτης εσωτερικής γκρίνιας. Η ηγεσία του Νίκου Ανδρουλάκη επιμένει στη γραμμή ότι «υπάρχει χρόνος μέχρι τις εκλογές» και ότι η σκληρή δουλειά θα δικαιωθεί στην κάλπη, ωστόσο αυτό το σενάριο δεν φαίνεται να πείθει ευρύτερα στελέχη και ψηφοφόρους.
Ο Παύλος Γερουλάνος έχει ήδη χαρακτηρίσει αποτυχημένη τη μέχρι σήμερα στρατηγική, δίνοντας άτυπη «διορία» μέχρι το Πάσχα για να φανεί σημάδι ανάκαμψης. Στον αντίποδα, ο εκπρόσωπος Τύπου Κώστας Τσουκαλάς υπερασπίζεται την επιλογή της ηγεσίας, υπογραμμίζοντας ότι οι στρατηγικές «αγώνων αντοχής» κρίνονται στο τέλος, δηλαδή στις εκλογές.
Η «βόμβα» των συνεργασιών και οι δύο κόσμοι στο ΠΑΣΟΚ
Το πιο εκρηκτικό πεδίο είναι αυτό των μετεκλογικών συνεργασιών. Η επίσημη γραμμή της «αυτόνομης πορείας» και της «αμφίπλευρης διεύρυνσης» –προσπάθεια επαναπατρισμού ψηφοφόρων τόσο από τη Νέα Δημοκρατία όσο και από τον ευρύτερο χώρο της Αριστεράς– δοκιμάζεται από τα νέα πολιτικά δεδομένα: την προσπάθεια δημιουργίας νέου κόμματος από τον Αλέξη Τσίπρα και την εμφάνιση του εγχειρήματος της Μαρίας Καρυστιανού, που ήδη καταγράφει τα πρώτα δημοσκοπικά ίχνη.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας ζητά ρητή απόφαση συνεδρίου που θα αποκλείει κάθε μετεκλογική σύμπραξη με τη Νέα Δημοκρατία. Ο ίδιος δηλώνει ότι δεν αμφισβητεί τον Νίκο Ανδρουλάκη, αλλά χαρακτηρίζει αποτυχημένη τη μέχρι τώρα στρατηγική και ζητά «καθαρό ψήφισμα» για μη συγκυβέρνηση με τη Ν.Δ.
Απέναντι σε αυτή τη γραμμή, ο Νίκος Ανδρουλάκης και η Άννα Διαμαντοπούλου θεωρούν μια τέτοια δέσμευση από αχρείαστη έως καταστροφική, εκτιμώντας ότι αρκεί η πολιτική θέση πως το ΠΑΣΟΚ δεν θα στηρίξει τρίτη θητεία του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ο Νίκος Παπανδρέου εμφανίζεται πιο ανοιχτός στη λογική Δούκα, προτείνοντας το ζήτημα να τεθεί σε ψηφοφορία στο συνέδριο, ακόμη και μετά τις εκλογές, ως «δημοκρατική» λύση.
Συνέδριο υψηλού ρίσκου για την ηγεσία
Τη συζήτηση πολώνει περαιτέρω η παρέμβαση του Χάρη Καστανίδη, ο οποίος μιλά για «δύο κόσμους στο ΠΑΣΟΚ»: έναν που «στρέφεται προς τη Δεξιά με κριτήριο τις καρέκλες» και έναν που επιδιώκει «πλατιά προοδευτική συμμαχία». Η ρητορική αυτή μετατρέπει το συνέδριο σε δημοψήφισμα όχι μόνο για τη στρατηγική, αλλά και για την ταυτότητα του κόμματος.
Επισήμως, η Χαριλάου Τρικούπη περιορίζεται σήμερα σε σενάρια συνεργασιών με μεμονωμένα πρόσωπα και όχι με κόμματα, ώστε να διατηρήσει το αφήγημα της αυτόνομης πορείας. Ωστόσο, η δημόσια αντιπαράθεση κορυφαίων στελεχών, σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα στον ευρύτερο χώρο της αντιπολίτευσης, διαβρώνει το κύρος της ηγεσίας και ενισχύει την εικόνα ενός κόμματος σε κατάσταση «βαβέλ».
Σχόλιο SBCTV.gr: Το συνέδριο του Μαρτίου δεν θα κρίνει απλώς τα οργανωτικά του ΠΑΣΟΚ, αλλά αν το κόμμα μπορεί να επανασυγκροτηθεί ως πειστικός, αυτόνομος πόλος εξουσίας ή αν θα παγιδευτεί οριστικά ανάμεσα σε τακτικισμούς συνεργασιών και σε εσωτερικές προσωπικές ατζέντες.
