Το 2025 έκλεισε με τη μεγαλύτερη ετήσια πτώση στις τιμές του πετρελαίου από το 2020, παρά ένα περιβάλλον γεωπολιτικής αστάθειας και αυστηρών κυρώσεων. Η υπερπροσφορά και η εκρηκτική άνοδος της παραγωγής υπερίσχυσαν των κινδύνων στον εφοδιασμό, πιέζοντας το Brent και το WTI σε απώλειες κοντά στο 20%.
Η διεθνής αγορά πετρελαίου ολοκλήρωσε το 2025 με ένα σπάνιο, σχεδόν παράδοξο μείγμα: υψηλή γεωπολιτική ένταση, αυστηρές κυρώσεις σε βασικούς παραγωγούς, αλλά και τις μεγαλύτερες ετήσιες απώλειες τιμών από το 2020. Το Brent υποχώρησε περίπου κατά 19% στη διάρκεια του έτους, ενώ το αμερικανικό WTI έχασε σχεδόν 20%, καταγράφοντας τρίτη συνεχόμενη χρονιά πτώσης – το μεγαλύτερο καθοδικό σερί που έχει ποτέ σημειωθεί.
Την τελευταία συνεδρίαση του έτους, το Brent διαμορφώθηκε στα 60,85 δολάρια το βαρέλι με ημερήσια πτώση 0,8%, ενώ το WTI έκλεισε στα 57,42 δολάρια, χαμηλότερα κατά 0,9%. Οι τιμές βρίσκονται πλέον πολύ μακριά από τα επίπεδα άνω των 80 δολαρίων που θεωρούνταν μέχρι πρόσφατα «άνετη ζώνη» για πολλούς παραγωγούς.
Υπερπροσφορά, ρεκόρ παραγωγής και αδύναμη ζήτηση
Ο βασικός λόγος της πτώσης δεν ήταν η ζήτηση, αλλά η προσφορά. Ο OPEC+ επιτάχυνε τις αυξήσεις παραγωγής μέσα στο 2025, επιδιώκοντας να ανακτήσει μερίδια αγοράς και να εκμεταλλευτεί την ανάγκη των εισαγωγέων για διαφοροποίηση από το ρωσικό πετρέλαιο. Την ίδια στιγμή, η παραγωγή στις ΗΠΑ κατέγραψε νέο ιστορικό ρεκόρ τον Οκτώβριο, σύμφωνα με τα στοιχεία της αμερικανικής EIA.
Τα τελευταία στοιχεία της EIA δείχνουν μεν μείωση αποθεμάτων αργού κατά 1,9 εκατ. βαρέλια, στα 422,9 εκατ. βαρέλια την εβδομάδα που έληξε στις 26 Δεκεμβρίου – υπερδιπλάσια βελτίωση σε σχέση με τις εκτιμήσεις για μείωση 867.000 βαρελιών. Ωστόσο, τα αποθέματα βενζίνης και αποσταγμάτων αυξήθηκαν περισσότερο από το αναμενόμενο, υποδηλώνοντας πιο αδύναμη τελική κατανάλωση καυσίμων.
Όπως σημειώνει ο John Kilduff της Again Capital Markets, η εικόνα της έκθεσης είναι «μέτρια υποστηρικτική» για τις τιμές του αργού, αλλά τα εσωτερικά στοιχεία προμηνύουν ένα δύσκολο δίμηνο Ιανουαρίου–Φεβρουαρίου, μετά την περίοδο των εορτών όπου η ζήτηση παραδοσιακά υποχωρεί.
Γεωπολιτική ένταση που δεν μεταφράστηκε σε ράλι
Το 2025 ξεκίνησε με τις αγορές πετρελαίου σε ανοδική τροχιά, καθώς η απερχόμενη κυβέρνηση Μπάιντεν στις ΗΠΑ επέβαλε αυστηρότερες κυρώσεις στη Ρωσία, προκαλώντας αναστάτωση στους μεγάλους αγοραστές της Μόσχας, κυρίως την Κίνα και την Ινδία. Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνέχισε να επηρεάζει κρίσιμες υποδομές: ουκρανικά drones προκάλεσαν ζημιές σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις και διακοπές στις εξαγωγές πετρελαίου του Καζακστάν μέσω ρωσικών λιμένων.
Επιπλέον, η 12ήμερη σύγκρουση Ιράν–Ισραήλ τον Ιούνιο αναζωπύρωσε τους φόβους για τον εφοδιασμό στη Μέση Ανατολή, μια περιοχή–κλειδί για την παγκόσμια προσφορά. Ωστόσο, οι παράγοντες αυτοί δεν στάθηκαν ικανοί να αντιστρέψουν την πτωτική τάση, καθώς η αγορά «διάβασε» ότι οι πραγματικές διακοπές ροών ήταν περιορισμένες και βραχύβιες.
Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν επίσης οι ανησυχίες για την παγκόσμια οικονομία. Οι αμερικανικοί δασμοί και ο κλιμακούμενος εμπορικός προστατευτισμός τροφοδότησαν φόβους για επιβράδυνση της ανάπτυξης και της ζήτησης καυσίμων, ιδιαίτερα στην Ασία. Σε αυτό το περιβάλλον, η υπερπροσφορά «έσβησε» τον γεωπολιτικό κίνδυνο, συμπιέζοντας τις τιμές.
Τι σημαίνει για το 2026 και τους εισαγωγείς ενέργειας
Ο Jason Ying, αναλυτής της BNP Paribas, εκτιμά ότι το Brent θα υποχωρήσει προς τα 55 δολάρια το βαρέλι στο πρώτο τρίμηνο του 2026, πριν ανακάμψει γύρω στα 60 δολάρια για το υπόλοιπο του έτους, καθώς η προσφορά σταδιακά ομαλοποιείται και η ζήτηση σταθεροποιείται σε μέτρια επίπεδα.
Για μεγάλους εισαγωγείς ενέργειας –όπως η Ευρώπη και χώρες όπως η Ελλάδα– η παρατεταμένη περίοδος χαμηλότερων τιμών πετρελαίου λειτουργεί ως αποσυμπιεστής για τον πληθωρισμό και το ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Ωστόσο, η εμπειρία του 2025 δείχνει ότι η αγορά μπορεί να γυρίσει απότομα εάν κάποια από τις εστίες έντασης εξελιχθεί σε πραγματική διαταραχή προσφοράς.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η «βουτιά» του 2025 δεν είναι απλώς μια κυκλική διόρθωση, αλλά προειδοποιητικό καμπανάκι ότι η εποχή της αυτόματης γεωπολιτικής πριμοδότησης των τιμών τελειώνει. Όταν ο συνδυασμός ρεκόρ παραγωγής, OPEC+ και αμερικανικού σχιστολιθικού πετρελαίου συναντά εύθραυστη ζήτηση, ακόμη και πόλεμοι και κυρώσεις δεν αρκούν για να στηρίξουν τις τιμές. Για τους ενεργειακούς σχεδιασμούς της Ευρώπης και της Ελλάδας, το 2026 πρέπει να αξιοποιηθεί ως παράθυρο φθηνότερης ενέργειας για επιτάχυνση επενδύσεων και μείωση εξάρτησης, πριν η επόμενη κρίση ανατρέψει ξανά τους συσχετισμούς.
#πετρέλαιο #αγορές #ενέργεια #Brent #WTI
