Με πλήρη εκτέλεση του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ύψους 14,6 δισ. ευρώ, η κυβέρνηση εμφανίζει το 2025 ως έτος-ορόσημο για την ανάπτυξη και την απορρόφηση ευρωπαϊκών πόρων. Το οικονομικό επιτελείο συνδέει τις επιδόσεις αυτές με ρυθμούς μεγέθυνσης άνω του μέσου όρου της Ευρωζώνης και προαναγγέλλει ακόμη υψηλότερες δαπάνες για το 2026.
Η πλήρης εκτέλεση του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ) για το 2025, με συνολικές δαπάνες 14,6 δισ. ευρώ, αναδεικνύεται από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ως βασικός μοχλός για την υπεραπόδοση της ελληνικής οικονομίας έναντι της Ευρωζώνης. Σύμφωνα με τα απολογιστικά στοιχεία, το πρόγραμμα όχι μόνο έπιασε, αλλά υπερέβη οριακά (100,08%) τον ψηφισμένο προϋπολογισμό, καταγράφοντας υψηλό 15ετίας.
Η σύνθεση των δαπανών και ο ρόλος του Ταμείου Ανάκαμψης
Από τα 14,6 δισ. ευρώ, 2,85 δισ. ευρώ προήλθαν από το εθνικό σκέλος, 6,86 δισ. ευρώ από το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος (ΕΣΠΑ, αγροτικά, μεταναστευτικά ταμεία κ.ά.) και 4,9 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η κατανομή αυτή δείχνει την αυξανόμενη βαρύτητα των ευρωπαϊκών πόρων στη χρηματοδότηση της αναπτυξιακής πολιτικής, αλλά και την ικανότητα της διοίκησης να τους απορροφά σε συμπιεσμένους χρονικούς ορίζοντες.
Ο αναπληρωτής υπουργός Νίκος Παπαθανάσης συνδέει τις επιδόσεις αυτές με ρυθμούς ανάπτυξης «σημαντικά υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης», υποστηρίζοντας ότι η οικονομική μεγέθυνση συνοδεύεται από πολιτικές συνοχής, αύξηση πραγματικών εισοδημάτων και νέες θέσεις εργασίας. Παράλληλα, προαναγγέλλει αύξηση του ΑΠΔΕ στα 16,7 δισ. ευρώ το 2026, εδραιώνοντας μια τάση ισχυρών δημοσίων επενδύσεων.
Μεταρρυθμίσεις στο ΠΔΕ και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης
Κομβικό ρόλο στη βελτίωση της απορρόφησης αποδίδει η γενική γραμματέας ΠΔΕ & ΕΠΑ, Κατερίνα Οικονόμου, στη μεταρρύθμιση του ΑΠΔΕ με τον Ν. 5140/2024, που στηρίζεται στο τρίπτυχο «ταχύτητα – αποτελεσματικότητα – διαφάνεια». Το 2025 εγκρίθηκε το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026–2030, με προϋπολογισμό 16,6 δισ. ευρώ, ενώ εξασφαλίστηκαν πρόσθετοι πόροι 5,8 δισ. ευρώ για την ολοκλήρωση έργων της περιόδου 2021–2025.
Το νέο θεσμικό πλαίσιο του ΕΠΑ (Ν. 5264/2025) στοχεύει σε πιο στοχευμένη και ορθολογική διαχείριση των εθνικών πόρων, με στόχο να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα και η ανθεκτικότητα της οικονομίας, αλλά και να υποστηριχθεί μια ανάπτυξη με κοινωνικό πρόσημο.
ΕΣΠΑ και Ταμείο Ανάκαμψης: Από την απορρόφηση στα αποτελέσματα
Στο μέτωπο του ΕΣΠΑ 2021–2027, η γενική γραμματέας Βασιλική Παντελοπούλου περιγράφει το 2025 ως έτος-σταθμό: η ενεργοποίηση μέσω προσκλήσεων φτάνει το 85%, οι εντάξεις έργων το 78% και οι συμβάσεις υπερβαίνουν το 50% του συνολικού προϋπολογισμού. Η διφασική ενδιάμεση αναθεώρηση των προγραμμάτων επέτρεψε ανακατεύθυνση άνω των 2,1 δισ. ευρώ σε νέες προτεραιότητες, όπως η διαχείριση υδάτων, η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα και η προσιτή στέγαση, εξασφαλίζοντας παράλληλα επιπλέον προκαταβολές περίπου 600 εκατ. ευρώ.
Στα τομεακά προγράμματα, ο γενικός γραμματέας Βασίλης Σιαδήμας κάνει λόγο για συνολικές δαπάνες 3,15 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 1,68 δισ. ευρώ μόνο το 2025, γεγονός που αποτυπώνει υπερδιπλασιασμό της ετήσιας απορρόφησης. Στο Ταμείο Ανάκαμψης, ο επικεφαλής της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού, Ορέστης Καβαλάκης, αναφέρει ότι το 2025 υποβλήθηκαν τρία αιτήματα πληρωμής 3,27 δισ. ευρώ, ενώ οι εκταμιεύσεις έφτασαν τα 5,2 δισ. ευρώ, με υπερεπίτευξη του ετήσιου στόχου δαπανών των 4,9 δισ. ευρώ.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κυβέρνηση εμφανίζει μια εντυπωσιακή εικόνα πλήρους αξιοποίησης εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων, όμως το κρίσιμο ερώτημα για το 2026 είναι αν οι δαπάνες αυτές μεταφράζονται σε διαρκή αύξηση παραγωγικότητας και ιδιωτικών επενδύσεων ή αν παραμένουν κυρίως δημοσιονομικό «boost». Η επόμενη διετία θα κρίνει αν το ρεκόρ στο ΠΔΕ θα αφήσει μόνιμο αναπτυξιακό αποτύπωμα ή απλώς θα βελτιώσει βραχυπρόθεσμα τους ρυθμούς μεγέθυνσης.
#oikonomia #dimosiesependyseis #ESPA #TameioAnakampsis
