Η σύγκρουση Τραμπ με την Ευρώπη για τη Γροιλανδία και οι απειλές δασμών βαθαίνουν το ρήγμα στις ευρωατλαντικές σχέσεις και εκτοξεύουν τη ζήτηση για χρυσό. Την ίδια ώρα, δολάριο και αμερικανικά ομόλογα δέχονται ισχυρές πιέσεις, αναζωπυρώνοντας ανησυχίες για τη βιωσιμότητα του χρέους των ΗΠΑ.
Η προσωρινή υπαναχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ από την επιβολή επιπλέον δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες, στο πλαίσιο της έντασης γύρω από τη Γροιλανδία, δεν στάθηκε αρκετή για να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στις ευρωατλαντικές σχέσεις. Αντιθέτως, η επιθετική στάση της Ουάσιγκτον αφήνει, όπως παραδέχονται ευρωπαίοι αξιωματούχοι, το πιο σοβαρό έως τώρα «τραύμα» στον πυλώνα της μεταπολεμικής δυτικής συμμαχίας.
Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μιλά πλέον για «σεισμική και μόνιμη» αλλαγή της διεθνούς τάξης, ενώ οι αγορές τιμολογούν την κλιμακούμενη γεωοικονομική αβεβαιότητα με στροφή σε παραδοσιακά καταφύγια.
Χρυσός σε ιστορικά υψηλά, ασήμι σε ράλι
Σύμφωνα με κοινή έκθεση της ΕΚΤ και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, ο δείκτης αβεβαιότητας για την οικονομική πολιτική εκτινάχθηκε ήδη από τον Απρίλιο του 2025, όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε οριζόντιους «ανταποδοτικούς» δασμούς. Η αντιπαράθεση για τη Γροιλανδία ήρθε να προσθέσει ένα ακόμη σοκ, τροφοδοτώντας ένα πρωτοφανές ράλι στον χρυσό και τα πολύτιμα μέταλλα.
Η τιμή του χρυσού έχει αυξηθεί κατά 15% από την αρχή του 2026, μετά από άλμα 64% το 2025, φθάνοντας σε νέα ιστορικά υψηλά κοντά στα 5.000 δολάρια ανά ουγκιά. Το ράλι ξεπερνά ακόμη και την κίνηση του 1979, στη δεύτερη πετρελαϊκή κρίση μετά την επανάσταση στο Ιράν. Ενδεικτικό της έντασης του φόβου είναι ότι ο χρυσός συνέχισε ανοδικά ακόμη και μετά την υπαναχώρηση της Ουάσιγκτον στο μέτωπο των δασμών.
Αντίστοιχη πορεία καταγράφει και το ασήμι, με την τιμή του να αγγίζει τα 100 δολάρια ανά ουγκιά, σε υψηλά πολλών δεκαετιών. Οι επενδυτές περιορίζουν την έκθεσή τους στο δολάριο και «κλειδώνουν» αξία σε σκληρά περιουσιακά στοιχεία, θεωρώντας ότι η πολιτική αβεβαιότητα στις ΗΠΑ δεν είναι παροδικό φαινόμενο.
Υπό πίεση δολάριο, άλμα αποδόσεων στα αμερικανικά ομόλογα
Το δολάριο υποχώρησε την περασμένη εβδομάδα περίπου 1% έναντι του ευρώ και ασθενεί και έναντι άλλων βασικών νομισμάτων. Παράλληλα, οι πωλήσεις αμερικανικών κρατικών τίτλων οδήγησαν σε άνοδο των αποδόσεων: τα 10ετή κινούνται κοντά στο 4,3% και τα 30ετή στο 4,9%.
Η εξέλιξη αυτή επιβαρύνει τη δυναμική του ήδη διογκωμένου δημόσιου χρέους των ΗΠΑ. Ο οίκος Scope εκτιμά ότι, με τα σημερινά δεδομένα, το χρέος μπορεί να αγγίξει το 140% του ΑΕΠ έως το 2030. Η αγορά μετοχών βίωσε τη μεγαλύτερη τριμηνιαία διόρθωση, πριν ανακάμψει εν μέρει, στηριζόμενη στο λεγόμενο «TACO trade» («Trump Always Chicken Out»), δηλαδή στην προσδοκία ότι ο Τραμπ τελικά υποχωρεί πριν από την πλήρη σύγκρουση.
Πρόσθετο καύσιμο για το ράλι του χρυσού αποτελεί η μετωπική σύγκρουση του Λευκού Οίκου με τη Fed. Οι επιθέσεις στην ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας κορυφώθηκαν με την ποινική δίωξη κατά του Τζερόμ Πάουελ για υποτιθέμενες υπερβάσεις δαπανών σε έργα ανακαίνισης των κεντρικών κτιρίων της Fed στην Ουάσιγκτον, εξέλιξη χωρίς ιστορικό προηγούμενο.
Παγκόσμια ανάπτυξη «κρατιέται» αλλά με χαμηλότερο ταβάνι
Παρά τις εντάσεις, η άμεση επίπτωση στην παγκόσμια οικονομία έχει, μέχρι στιγμής, μετριαστεί. Η υποχώρηση των ΗΠΑ από τα πιο ακραία σενάρια δασμών, η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής διεθνώς, τα μέτρα δημοσιονομικής στήριξης και –κυρίως– η έκρηξη επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη λειτουργούν ως αντίβαρο.
Το ΔΝΤ εκτιμά ότι το παγκόσμιο ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 3,3% το 2024 και το 2025 και προβλέπει παρόμοιο ρυθμό για το 2026. Ωστόσο, οι αναλυτές συμφωνούν ότι, χωρίς την εμπορική σύγκρουση και τον γεωπολιτικό κίνδυνο που εκπέμπει η Ουάσιγκτον, ο ρυθμός ανάπτυξης θα μπορούσε να είναι αισθητά υψηλότερος. Ο «γεωοικονομικός κατακερματισμός», όπως τον ορίζει η ΕΚΤ, τείνει να γίνει μια νέα, μόνιμη παράμετρος αποτίμησης κινδύνου για τις αγορές.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η εκτόξευση του χρυσού δεν είναι απλώς τεχνική κίνηση, αλλά ψήφος δυσπιστίας στο αμερικανικό θεσμικό πλαίσιο και στη σταθερότητα της Δύσης ως ενιαίου μπλοκ. Όσο ο Λευκός Οίκος εργαλειοποιεί δασμούς και συγκρούεται με τη Fed, το «ασφάλιστρο κινδύνου» στις αγορές θα παραμένει υψηλό, πιέζοντας το δολάριο και αναγκάζοντας επενδυτές –και κράτη– να αναζητούν εναλλακτικά καταφύγια πέρα από τα αμερικανικά ομόλογα.
#χρυσός #δολάριο #ομόλογα #Τραμπ #αγορές
