Νέα δημοσκόπηση του ανεξάρτητου Levada Centre δείχνει ότι η πλειονότητα των Ρώσων θεωρεί πως η χώρα τους είναι περικυκλωμένη από εχθρικές δυνάμεις και λειτουργεί ως θύμα της Δύσης. Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη βαθιά «στρατιωτικοποίηση των συνειδήσεων» μετά από δεκαετίες συγκρούσεων και τέσσερα χρόνια πολέμου στην Ουκρανία.
Η Ρωσία διαμορφώνει εδώ και χρόνια μια συλλογική ψυχολογία πολιορκημένου φρουρίου, η οποία πλέον αποτυπώνεται με εντυπωσιακή καθαρότητα σε νέα έρευνα κοινής γνώμης. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του ανεξάρτητου Levada Centre για λογαριασμό του Γερμανικού Ιδρύματος Ζαχάροφ, πολλοί Ρώσοι πιστεύουν ότι η χώρα τους είναι περικυκλωμένη από ξένους εχθρούς και ότι η ίδια λειτουργεί πρωτίστως ως θύμα της διεθνούς σκηνής.
Η «στρατιωτικοποίηση των συνειδήσεων»
Παρουσιάζοντας τα ευρήματα στο Βερολίνο, ο γνωστός ρώσος κοινωνιολόγος Λεβ Γκούντκοφ έκανε λόγο για αποτέλεσμα «αδιάκοπης αντιδυτικής προπαγάνδας». Υπενθύμισε ότι στα περισσότερα από τριάντα χρόνια μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, η Ρωσία έζησε μόλις έξι χρόνια χωρίς να εμπλέκεται σε πόλεμο, γεγονός που έχει οδηγήσει – όπως είπε – σε «στρατιωτικοποίηση των συνειδήσεων».
Το Levada Centre, το οποίο το ρωσικό κράτος έχει χαρακτηρίσει «ξένο πράκτορα», εξέτασε τις απόψεις των πολιτών σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής στην Ουκρανία. Το πλαίσιο αυτό είναι κρίσιμο: η πληροφοριακή ροή ελέγχεται αυστηρά από το Κρεμλίνο, ενώ η ρητορική περί υπαρξιακής σύγκρουσης με τη Δύση έχει γίνει κεντρικό στοιχείο της εσωτερικής νομιμοποίησης του καθεστώτος.
Ποιοι θεωρούνται εχθροί και ποιοι «φίλοι»
Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση, το 62% των άνω των 1.600 ερωτηθέντων χαρακτηρίζει την Πολωνία και τη Λιθουανία ως εχθρικές χώρες. Ακολουθούν το Ηνωμένο Βασίλειο (57%), η Γερμανία (50%) και η Σουηδία (40%). Ενδιαφέρον έχει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, παρά την ένταση στην Ουκρανία, αντιμετωπίζονται κυρίως ως «ανταγωνιστής» και όχι ως ευθύς εχθρός (53%).
Στον αντίποδα, όταν ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να κατονομάσουν πέντε φιλικές χώρες, κυριάρχησαν η Λευκορωσία, η Κίνα, το Καζακστάν, η Ινδία και η Βόρεια Κορέα. Όπως σημειώνει το Γερμανικό Πρακτορείο, με εξαίρεση την Ινδία, πρόκειται για καθεστώτα που στη Δύση θεωρούνται καταπιεστικά ή αυταρχικά. Η επιλογή αυτή αντικατοπτρίζει όχι μόνο γεωπολιτικές συμμαχίες, αλλά και την αξιακή μετατόπιση μέρους της ρωσικής κοινωνίας προς πρότυπα «κυρίαρχης δημοκρατίας» και ισχυρού κράτους.
Η εικόνα των ΗΠΑ και ο ρόλος της προεδρίας Τραμπ
Η στάση απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες παρουσιάζει διακυμάνσεις διαχρονικά. Ο Γκούντκοφ υπενθύμισε ότι η εικόνα των ΗΠΑ επιδεινώθηκε επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν, λόγω της έντονης στρατιωτικής και οικονομικής στήριξης προς την Ουκρανία. Αντίθετα, βελτιώθηκε όταν ανέλαβε ο Ντόναλντ Τραμπ, καλλιεργώντας – σύμφωνα με τον κοινωνιολόγο – προσδοκίες στη ρωσική κοινή γνώμη για ταχύτερο τερματισμό του πολέμου.
Η διαφοροποίηση αυτή υπογραμμίζει πώς η ρωσική προπαγάνδα αξιοποιεί τις εσωτερικές πολιτικές μεταβολές στις ΗΠΑ για να ενισχύσει το αφήγημά της περί διχασμένης Δύσης και πιθανής «κόπωσης» από τη στήριξη προς το Κίεβο.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η έρευνα του Levada Centre δεν αποτυπώνει απλώς διαθέσεις, αλλά τον βαθμό επιτυχίας μιας μακρόχρονης στρατηγικής πληροφορικού ελέγχου. Η καλλιέργεια αίσθησης πολιορκίας ενοποιεί εσωτερικά τη ρωσική κοινωνία, δυσχεραίνει κάθε αντιπολεμική φωνή και δίνει στο Κρεμλίνο μεγαλύτερα περιθώρια γεωπολιτικού ρίσκου. Για την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ, τα ευρήματα συνιστούν προειδοποίηση: ακόμη και αν υπάρξουν πολιτικές αλλαγές στην κορυφή της ρωσικής ηγεσίας, η βαθιά εμπεδωμένη καχυποψία απέναντι στη Δύση θα παραμείνει δομικός παράγοντας αστάθειας για τα επόμενα χρόνια.
#Ρωσία #Προπαγάνδα #Δημοσκόπηση #ΔιεθνείςΣχέσεις
