Σε νέο ιστορικό ρεκόρ ανήλθε το 2025 η αγορά σούπερ μάρκετ, με τζίρο 14,1 δισ. ευρώ και διπλό μοχλό ανάπτυξης όγκους και τιμές. Πίσω από τα εντυπωσιακά μεγέθη κρύβεται μια βαθιά αναδιάρθρωση στο λιανεμπόριο τροφίμων, με τα σούπερ μάρκετ να «ροκανίζουν» μερίδια από την παραδοσιακή λιανική και τα branded προϊόντα.
Η αγορά προϊόντων ευρείας κατανάλωσης στα ελληνικά σούπερ μάρκετ συνέχισε και το 2025 την ανοδική της πορεία, καταγράφοντας τζίρο 14,094 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία της Circana. Η αύξηση 6,1% σε σχέση με το 2024 μεταφράζεται σε επιπλέον 810 εκατ. ευρώ στα ταμεία των αλυσίδων, επιβεβαιώνοντας ότι ο κλάδος παραμένει από τους μεγάλους κερδισμένους της περιόδου υψηλού κόστους ζωής.
Καθοριστικό στοιχείο είναι ότι η ανάπτυξη δεν προήλθε μόνο από τις τιμές αλλά και από τον όγκο: οι πωλήσεις σε τεμάχια αυξήθηκαν 3,7%, ενώ η μέση τιμή ανά μονάδα ενισχύθηκε μόλις 1,7%, χαμηλότερα από τον επίσημο πληθωρισμό. Αυτό δείχνει ότι, παρά τη στενότητα εισοδημάτων, το καλάθι του νοικοκυριού έγινε ακριβότερο αλλά και πιο γεμάτο.
Μετατόπιση δαπανών σε χύμα προϊόντα και πλήγμα στην παραδοσιακή λιανική
Η πιο ηχηρή μεταβολή αφορά τη σχέση συσκευασμένων και χύμα προϊόντων. Ο τζίρος των προϊόντων σταθερού barcode (Fixed Barcode) διαμορφώθηκε σε 10,937 δισ. ευρώ (+5,5%), ενώ τα χύμα (Random Weight) εκτινάχθηκαν στα 3,157 δισ. ευρώ με άνοδο 8,2%. Η διαφορά ρυθμών αποτυπώνει μια σαφή μετατόπιση καταναλωτικών δαπανών προς τα χύμα τρόφιμα εντός των σούπερ μάρκετ.
Τα χύμα κρέατα, φρούτα, λαχανικά και άλλα φρέσκα προϊόντα έχουν εξελιχθεί σε βασικό «όπλο» των αλυσίδων για την απόσπαση μεριδίων από κρεοπωλεία, μανάβικα και λαϊκές αγορές. Ο συνδυασμός χαμηλότερων τιμών, ευκολίας και αγορών «μιας στάσης» οδηγεί ολοένα και περισσότερους καταναλωτές από την παραδοσιακή λιανική στα οργανωμένα δίκτυα.
Παράλληλα, συνεχίζεται η στροφή από τα τυριά πάγκου στα συσκευασμένα, μια τάση που ξεκίνησε στην πανδημία και φαίνεται να παγιώνεται ιδίως στις νεότερες ηλικίες. Η εξέλιξη αυτή λειτουργεί σωρευτικά εις βάρος των μικρών, εξειδικευμένων καταστημάτων, επιταχύνοντας τη συγκέντρωση της αγοράς.
Ανισόρροπες τιμολογιακές τάσεις και τουριστική ώθηση
Η εικόνα των τιμών ανά κατηγορία προϊόντων είναι ανομοιογενής. Τα σνακ κατέγραψαν την ισχυρότερη αύξηση ανά τεμάχιο (+7,8%), επηρεασμένα από το ακριβό κακάο, ενώ τα αναψυκτικά και μη αλκοολούχα ροφήματα ανέβηκαν κατά 4,3%. Πιο ήπια ήταν η άνοδος στα συσκευασμένα τρόφιμα (+1,9%), στα γαλακτοκομικά (+1,7%) και στα αλκοολούχα ποτά (+1,5%).
Στον αντίποδα, τα βοηθητικά μαγειρικής και τα καρυκεύματα (cooking aids) εμφάνισαν μείωση τιμών 4,2%, κυρίως λόγω της αποκλιμάκωσης στο ελαιόλαδο. Πτώση σημειώθηκε και στα προϊόντα περιποίησης και ομορφιάς (-2,1%), όπως και οριακά στην προσωπική υγιεινή και στα λοιπά είδη οικιακής χρήσης, όπου ο ανταγωνισμός τιμών είναι έντονος.
Σε επίπεδο ευρύτερων κατηγοριών, τα τρόφιμα, που αντιστοιχούν στο 82,6% του συνολικού τζίρου, είδαν την τιμή τους να αυξάνεται κατά 2,5%, ενώ οι τιμές σε υγιεινή και ομορφιά μειώθηκαν κατά 1,2% και στα προϊόντα οικιακής χρήσης κατά 0,5%. Η διαφοροποίηση αυτή αντανακλά τόσο τις πρώτες ύλες όσο και τις στρατηγικές προώθησης των αλυσίδων.
Ισχυρή είναι η συμβολή του τουρισμού: τα νησιά κατέγραψαν αύξηση τζίρου 9,2% και η Κρήτη 7,4%, με την Αττική (41,9% της αγοράς) να κινείται στο +4,9%. Τους θερινούς μήνες τα νησιά φτάνουν να απορροφούν έως και το 20% των συνολικών πωλήσεων, με τους τουρίστες να εμφανίζουν μικρότερη ευαισθησία στην τιμή και στις προσφορές.
Ιδιωτική ετικέτα, γειτονιά και ψηφιακό κανάλι
Η ιδιωτική ετικέτα συνεχίζει να κερδίζει έδαφος, φτάνοντας το 27,3% της αγοράς το 2025 από 26,8% το 2024, με πωλήσεις αυξημένες κατά 7,5%. Τα προϊόντα με εμπορική μάρκα (branded) περιορίστηκαν σε άνοδο 4,8% και έχασαν μισή ποσοστιαία μονάδα μερίδιο, καθώς τα νοικοκυριά αναζητούν καλύτερη σχέση τιμής–ποιότητας.
Από πλευράς τυπολογίας καταστημάτων, τα σημεία γειτονιάς έως 400 τ.μ. υπεραποδίδουν με αύξηση τζίρου 6,8%, πάνω από τον μέσο όρο. Οι αλυσίδες επενδύουν επιθετικά σε μικρά formats, είτε εταιρικά είτε μέσω franchise, αξιοποιώντας την τάση για συχνές, μικρές αγορές. Παράλληλα, τα hypermarkets άνω των 2.500 τ.μ. σημείωσαν επίσης ισχυρή επίδοση (+6,9%), ενώ τα μεσαίου μεγέθους καταστήματα εμφανίζονται πιο στάσιμα.
Αντιθέτως, το ψηφιακό κανάλι δείχνει να έχει εισέλθει σε φάση ωρίμανσης. Ο ηλεκτρονικός τζίρος των σούπερ μάρκετ ανήλθε σε περίπου 310 εκατ. ευρώ το 2025, αντιστοιχώντας στο 2,2%–2,5% της αγοράς, με αύξηση 3% σε ετήσια βάση, δηλαδή πιο αργό ρυθμό από τη φυσική λιανική. Κεντρικό εμπόδιο παραμένει το υψηλό λειτουργικό κόστος – μεταφορικά και logistics – που διαβρώνει την κερδοφορία και περιορίζει τη διάθεση για επιθετικότερη ανάπτυξη.
Σχόλιο SBCTV.gr: Τα στοιχεία της Circana επιβεβαιώνουν ότι η συγκέντρωση στο λιανεμπόριο τροφίμων βαθαίνει, με τα σούπερ μάρκετ να ενισχύουν τη διαπραγματευτική τους ισχύ απέναντι σε προμηθευτές και μικρούς εμπόρους. Η άνοδος της ιδιωτικής ετικέτας και η υποχώρηση των προσφορών σε μη τρόφιμα δείχνουν στροφή σε πιο στοχευμένη, κερδοφοροκεντρική στρατηγική. Για τα νοικοκυριά, η εικόνα είναι διπλή: μεν ελαφρά επιβράδυνση της ακρίβειας, δε παγίωση ενός ακριβού καλαθιού σε περιβάλλον όπου η παραδοσιακή λιανική ασφυκτιά και οι εναλλακτικές επιλογές περιορίζονται.
#σουπερμαρκετ #λιανεμπόριο #κατανάλωση #ιδιωτικήΕτικέτα
