Οι ελληνικές τράπεζες κλείνουν το 2025 με υψηλές εκταμιεύσεις και σχεδιάζουν αντίστοιχα ισχυρή πιστωτική επέκταση και το 2026, με ρυθμό γύρω στο 8%. Καταλύτης παραμένουν τα επενδυτικά δάνεια που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης, αλλά και η σταδιακή επιστροφή της λιανικής τραπεζικής.
Οι τράπεζες μπαίνουν στο τελευταίο τρίμηνο του προγράμματος του Ταμείου Ανάκαμψης με στόχο να «κλειδώσουν» μια ακόμη χρονιά έντονης πιστωτικής επέκτασης. Για το 2025 οι νέες εκταμιεύσεις αναμένεται να κινηθούν στα 13,5 – 14 δισ. ευρώ, ενώ για το 2026 οι διοικήσεις προεξοφλούν συνέχιση της ανοδικής τάσης, με ρυθμό αύξησης του δανειακού χαρτοφυλακίου γύρω στο 8%.
Λιανική τραπεζική: Επιστροφή καταναλωτικών και στεγαστικών
Μετά από μια δεκαετία απομόχλευσης, η λιανική τραπεζική δείχνει σαφή σημάδια επανεκκίνησης. Τα καταναλωτικά δάνεια αυξάνονται ήδη με ετήσιο ρυθμό κοντά στο 7%, αντανακλώντας βελτίωση της εμπιστοσύνης των νοικοκυριών και της αγοράς εργασίας. Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα στα στεγαστικά: η καθαρή πιστωτική επέκταση –εκταμιεύσεις μείον αποπληρωμές– έχει ξεπεράσει τα 220 εκατ. ευρώ στο πρόσφατο διάστημα, ανατρέποντας το πολυετές μοτίβο συρρίκνωσης.
Η αξία των αγοραπωλησιών ακινήτων αναμένεται φέτος να φτάσει τα 12 δισ. ευρώ, έναντι 10 δισ. ευρώ πέρυσι. Σε αυτό το πλαίσιο, οι εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων εκτιμάται ότι θα ανέλθουν στα 2,5 – 2,6 δισ. ευρώ, από έως 1,8 δισ. ευρώ το προηγούμενο έτος. Ο Δεκέμβριος θεωρείται κρίσιμος μήνας, καθώς παρατηρείται επιτάχυνση υπογραφής συμβολαίων και εκταμιεύσεων, με τους υποψήφιους αγοραστές να σπεύδουν να κλειδώσουν τιμές και επιτόκια.
Ταμείο Ανάκαμψης: Το παράθυρο των εννέα μηνών
Παρά την πρόοδο στη λιανική, η «ατμομηχανή» της πιστωτικής επέκτασης παραμένουν τα επιχειρηματικά δάνεια και ειδικά εκείνα που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Αν και το πρόγραμμα ολοκληρώνεται τυπικά το 2026, η επίδρασή του θα επεκταθεί χρονικά, καθώς μεγάλο μέρος των ήδη εγκεκριμένων δανείων δεν έχει ακόμη ούτε συμβασιοποιηθεί ούτε εκταμιευθεί πλήρως.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank, Φωκίων Καραβίας, μιλώντας στο Athens Investment Forum, χαρακτήρισε το επόμενο εννεάμηνο «στενό χρονικό διάστημα, αλλά όχι απαγορευτικό». Υπενθύμισε ότι για τα δάνεια του ΤΑΑ έως τον Αύγουστο του 2026 αρκεί να έχουν συμβασιοποιηθεί τα επενδυτικά σχέδια, τα οποία μπορούν να ωριμάσουν και να εκταμιευθούν αργότερα. Από τους 15,4 δισ. ευρώ που έχουν προβλεφθεί για χαμηλότοκα επιχειρηματικά δάνεια, εκτιμά ότι μπορεί να απορροφηθεί τουλάχιστον το 75%, αφήνοντας περιθώριο για «τελική επιτάχυνση».
Μέχρι τις αρχές Νοεμβρίου είχαν συμβασιοποιηθεί σχεδόν 8 δισ. ευρώ δανείων ΤΑΑ, που όμως αντιστοιχούν σε συνολικές επενδύσεις 17,5 δισ. ευρώ λόγω της υποχρεωτικής συγχρηματοδότησης από τις τράπεζες, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και την EBRD. Σε αυτά τα έργα αντιστοιχούν τραπεζικά δάνεια έως 5,5 δισ. ευρώ, ενώ έχουν ήδη χρηματοδοτηθεί 531 επενδυτικά σχέδια σε ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, βιομηχανία, πρωτογενή τομέα, τουρισμό και κατασκευές. Περίπου το 30% των συμβασιοποιημένων δανείων αφορά ψηφιακό μετασχηματισμό επιχειρήσεων.
Ισχυρό pipeline και στόχοι πιστωτικής επέκτασης
Οι τράπεζες αναφέρουν μεγάλη «ουρά αιτημάτων» χρηματοδότησης για έργα υποδομών, ενέργειας, logistics, τουρισμού, κατασκευών και μεταποίησης, τόσο μέσω ΤΑΑ όσο και μέσω προγραμμάτων της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Τα τελευταία στηρίζουν ιδιαίτερα τη ζήτηση δανείων από μικρομεσαίες επιχειρήσεις και αναμένεται να παραμείνουν ενεργά και μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης.
Σε επίπεδο αποτελεσμάτων εννεαμήνου, η Eurobank κατέγραψε αύξηση καθαρής πιστωτικής επέκτασης κατά 3,3 δισ. ευρώ. Η Πειραιώς πέτυχε εκταμιεύσεις 9,5 δισ. ευρώ νέων δανείων και αναθεώρησε ανοδικά τον στόχο της για καθαρή πιστωτική επέκταση, πάνω από 3,5 δισ. ευρώ. Η Εθνική Τράπεζα αναμένει ότι θα υπερβεί τον στόχο των 2,5 δισ. ευρώ, προσεγγίζοντας τα 3 δισ. ευρώ, με εκταμιεύσεις 5,7 δισ. ευρώ στο εννεάμηνο. Η Alpha Bank έχει ήδη πετύχει τον ετήσιο στόχο με καθαρή πιστωτική επέκταση 2,2 δισ. ευρώ.
Σχόλιο SBCTV.gr: Το τραπεζικό σύστημα περνά από φάση αναδιάρθρωσης σε φάση ενεργού ανάληψης κινδύνου, με αιχμή το ΤΑΑ και τα επενδυτικά δάνεια. Το κρίσιμο στοίχημα δεν είναι πια η ρευστότητα, αλλά η ταχύτητα ωρίμανσης και υλοποίησης βιώσιμων έργων, ώστε ο σημερινός δανεισμός να μεταφραστεί σε διατηρήσιμη αύξηση παραγωγικότητας και όχι σε μια ακόμη κυκλική «φούσκα» πιστωτικής επέκτασης.
#τράπεζες #δάνεια #ΤαμείοΑνάκαμψης #οικονομία
