Με υπερβολικά αποθέματα και πιεσμένο τζίρο, οι εμπορικές επιχειρήσεις μπαίνουν στις χειμερινές εκπτώσεις με «γενναίες» μειώσεις τιμών έως 50% για να ρευστοποιήσουν στοκ και να σώσουν τη σεζόν. Την ίδια ώρα, η κατανάλωση μετατοπίζεται προς ασιατικά marketplaces, σούπερ μάρκετ και ταξίδια, αλλάζοντας ριζικά το τοπίο στο λιανεμπόριο.
Οι φετινές χειμερινές εκπτώσεις δεν είναι μια ακόμη εποχική καμπάνια, αλλά μια κρίσιμη μάχη επιβίωσης για μεγάλο μέρος του ελληνικού λιανεμπορίου. Μετά από μια απογοητευτική εορταστική περίοδο και εκρηκτική αύξηση των αποθεμάτων, οι επιχειρηματίες ρίχνουν από την πρώτη μέρα στο τραπέζι εκπτώσεις έως και 50%, σε επίπεδα που θυμίζουν τις ακραίες συνθήκες της πανδημίας.
Κατάρρευση προσδοκιών και «φουσκωμένα» αποθέματα
Τα στοιχεία του ΙΟΒΕ αποτυπώνουν την απότομη αλλαγή κλίματος. Ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών στο λιανικό εμπόριο υποχώρησε τον Δεκέμβριο στις 97,2 μονάδες, από 113,5 τον Νοέμβριο, σημειώνοντας μία από τις εντονότερες μηνιαίες πτώσεις του 2025. Παράλληλα, το ισοζύγιο αποθεμάτων εκτινάχθηκε στις +49 μονάδες από +8, δείχνοντας ότι η κατανάλωση δεν απορρόφησε τα προϊόντα που είχαν προγραμματίσει οι επιχειρήσεις.
Η εικόνα επιβεβαιώνεται και από την έρευνα της ΕΣΕΕ για την εορταστική περίοδο: το 52% των εμπορικών επιχειρήσεων κατέγραψε χαμηλότερες πωλήσεις σε σχέση με πέρυσι, ενώ ένα επιπλέον 32% κινήθηκε απλώς στα ίδια επίπεδα. Σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις με πτώση τζίρου είδαν απώλειες έως 10%, ενώ μία στις τρεις έχασε από 11% έως 20%. Το 43% έκανε παραγγελίες στα ίδια επίπεδα με πέρυσι, αλλά το 30% αγόρασε λιγότερα εμπορεύματα, δείγμα αυξανόμενης επιφυλακτικότητας.
Ιδιαίτερα επιβαρυμένοι εμφανίζονται κλάδοι όπως η ένδυση-υπόδηση, όπου τα αποθέματα διαμορφώθηκαν στις +59 μονάδες, και τα είδη οικιακού εξοπλισμού, όπου η συσσώρευση στοκ συνδυάστηκε με έντονη πτώση πωλήσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, οι εκπτώσεις έως 50% αποτελούν μονόδρομο για ρευστοποίηση, ενίσχυση ταμειακών ροών και περιορισμό ζημιών.
Αλλαγή καταναλωτικού μοντέλου και πίεση από τις πλατφόρμες
Την ίδια στιγμή, η μάχη για το πορτοφόλι του καταναλωτή δεν δίνεται μόνο στον παραδοσιακό εμπορικό δρόμο. Μεγάλες αλυσίδες και πολυκαταστήματα, όπως η ZARA και το Attica, εξακολουθούν να απορροφούν δυσανάλογο μερίδιο των πωλήσεων, αξιοποιώντας κλίμακα, ισχυρά brands και οργανωμένες καμπάνιες προσφορών.
Ακόμη πιο ανατρεπτικός παράγοντας είναι η ραγδαία άνοδος των διεθνών ηλεκτρονικών marketplaces, ιδίως ασιατικής προέλευσης. Πλατφόρμες όπως η Temu εκτιμάται ότι πραγματοποιούν ετήσιο τζίρο περίπου 650 εκατ. ευρώ στην Ελλάδα. Το 85% όσων αγοράζουν online έχει στραφεί τουλάχιστον μία φορά σε marketplace εκτός Ε.Ε., ενώ περίπου τρεις στους δέκα καταναλωτές πραγματοποιούν αγορές σε μηνιαία βάση. Η χαμηλή τιμή λειτουργεί ως καταλύτης: κατά μέσο όρο, το 45% της ετήσιας online δαπάνης, ή περίπου 244 ευρώ ανά άτομο, κατευθύνεται σε αυτές τις πλατφόρμες.
Στην εξίσωση πρέπει να προστεθούν και άλλοι «σιωπηλοί» ανταγωνιστές του παραδοσιακού λιανεμπορίου. Η Black Friday, η οποία έχει μετατραπεί από μία ημέρα σε ολόκληρη εβδομάδα προσφορών, λειτουργεί ως άτυπη περίοδος προεκπτώσεων, απορροφώντας σημαντικό μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού πριν τις γιορτές και τις χειμερινές εκπτώσεις.
Παράλληλα, το καλάθι του σούπερ μάρκετ ξεπέρασε τα 17 δισ. ευρώ το 2025, αποδεικνύοντας ότι η ακρίβεια στα τρόφιμα «τρώει» διαθέσιμο εισόδημα από άλλες κατηγορίες. Η αυξανόμενη δαπάνη για ταξίδια, αποδράσεις και τεχνολογικά gadgets συμπληρώνει την εικόνα ενός καταναλωτή που ξοδεύει διαφορετικά, όχι απαραίτητα λιγότερο, αλλά με τρόπο που αφήνει εκτεθειμένο το κλασικό φυσικό κατάστημα ρούχων, υποδημάτων και ειδών σπιτιού.
Σχόλιο SBCTV.gr: Οι εκπτώσεις -50% είναι περισσότερο κραυγή αγωνίας παρά γιορτή για τον καταναλωτή: πίσω από τις ταμπέλες προσφορών κρύβεται ένα δομικό πρόβλημα ανταγωνιστικότητας του ελληνικού λιανεμπορίου, που παλεύει ταυτόχρονα με την ακρίβεια, τη μετατόπιση στο online και την κυριαρχία των διεθνών πλατφορμών. Χωρίς στρατηγική αναδιάρθρωση, ψηφιακό μετασχηματισμό και συνεργατικά σχήματα, οι μικρές επιχειρήσεις κινδυνεύουν να εξαντληθούν σε διαδοχικά «κύματα εκπτώσεων» που διαβρώνουν οριστικά τα περιθώριά τους.
#λιανεμπόριο #εκπτώσεις #κατανάλωση #ecommerce #Temu
