Η Atlantic See LNG Trade, με πλειοψηφική συμμετοχή της Aktor και εταίρο τη ΔΕΠΑ Εμπορίας, κλείνει το πρώτο εμπορικό deal για αμερικανικό LNG προς την Ουκρανία, επισπεύδοντας ουσιαστικά την έναρξη λειτουργίας του Κάθετου Διαδρόμου. Η συμφωνία με BP και Naftogaz αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης εισόδου αμερικανικού αερίου στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Η πρώτη εμπορική συμφωνία της Atlantic See LNG Trade, της κοινοπραξίας στην οποία η Aktor κατέχει το 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας το 40%, σηματοδοτεί το πέρασμα του Κάθετου Ενεργειακού Διαδρόμου από το επίπεδο του σχεδιασμού στη φάση των πραγματικών ροών φυσικού αερίου. Το deal αφορά προμήθεια υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις ΗΠΑ με προμηθευτή την BP και αγοραστή την ουκρανική Naftogaz, με εκκίνηση ήδη από το 2026 – τέσσερα χρόνια νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό για το 2030.
Το πρώτο φορτίο LNG θα αφιχθεί στη Ρεβυθούσα και θα αναχωρήσει προς Ουκρανία τον Μάρτιο, μέσα σε λίγες εβδομάδες, σηματοδοτώντας την έναρξη τακτικών ροών μέσω της ελληνικής υποδομής.
Ο ρόλος της Ελλάδας και η αρχιτεκτονική του Διαδρόμου
Οι ποσότητες που θα παραδοθούν θα κινηθούν έως ανώτατο όριο το 1 εκατ. MWh (1 TWh), υπό την προϋπόθεση ότι οι διαχειριστές των δικτύων φυσικού αερίου θα διαθέσουν επαρκή διαμετακομιστική χωρητικότητα. Μέχρι πρόσφατα, η διαθέσιμη δυναμικότητα κινούνταν γύρω στις 700.000 MWh (0,7 TWh), στοιχείο που δείχνει ότι η πρώτη αυτή συμφωνία λειτουργεί και ως τεστ πίεσης για την υποδομή μεταφοράς στην περιοχή.
Το LNG θα διοχετευθεί στην Ουκρανία μέσω του λεγόμενου Route 1: Ελλάδα – Βουλγαρία – Ρουμανία – Μολδαβία – Ουκρανία. Η διαδρομή αυτή εδραιώνει την Ελλάδα ως νότιο άκρο ενός νέου άξονα ενεργειακής ασφάλειας για την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, με κομβικό κρίκο τις ελληνικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης και αεριοποίησης, ξεκινώντας από τη Ρεβυθούσα και επεκτεινόμενη με νέα FSRU και δίκτυα.
Παράλληλα, έχει προγραμματιστεί για τα τέλη Φεβρουαρίου συνάντηση στην Ουάσιγκτον με τη συμμετοχή του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου, του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου του Ομίλου Aktor και CEO της Atlantic See LNG Trade Αλέξανδρου Εξάρχου, καθώς και Αμερικανών αξιωματούχων. Στόχος είναι η επιτάχυνση της ένταξης περισσότερων ευρωπαϊκών κρατών στον Κάθετο Διάδρομο και η κλιμάκωση των ροών LNG.
Αποδέσμευση από ρωσικό αέριο και αμερικανική στρατηγική
Ο ειδικός απεσταλμένος του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας Joshua Volz, μιλώντας πρόσφατα στην Αθήνα, περιέγραψε τον στόχο ως μετάβαση από τις πρώτες ροές σε «πλημμύρα φυσικού αερίου» μέσω του Διαδρόμου. Η δήλωση αυτή, σε συνδυασμό με τη νέα συμφωνία, δείχνει ότι η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει τον Κάθετο Διάδρομο ως βασικό εργαλείο για δύο παράλληλες επιδιώξεις: την πλήρη απεξάρτηση της Ε.Ε. από το ρωσικό φυσικό αέριο και την ενίσχυση της γεωπολιτικής επιρροής που συνοδεύει το αμερικανικό LNG.
Η εξέλιξη έρχεται λίγο πριν τεθεί σε πλήρη ισχύ η απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου στην Ε.Ε., η οποία έχει ήδη θεσμοθετηθεί. Στο πλαίσιο αυτό, η εμπορική συμφωνία BP–Naftogaz μέσω Atlantic See LNG Trade διαψεύδει αφενός τις προβλέψεις περί αποτυχίας του εγχειρήματος του Κάθετου Διαδρόμου, αφετέρου τις εκτιμήσεις ότι το αμερικανικό LNG θα παραμείνει διαρκώς ασύμφορο και εκτός ευρωπαϊκού μίγματος.
Για την Aktor, η οποία μέχρι πρότινος ταυτιζόταν στο επενδυτικό κοινό κυρίως με τα μεγάλα έργα υποδομής, η είσοδος στον πυρήνα της νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής της Ευρώπης αναβαθμίζει το προφίλ της σε στρατηγικό παίκτη της αγοράς φυσικού αερίου και των διασυνδεδεμένων υποδομών.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η πρώτη αυτή συμφωνία δεν είναι απλώς ένα εμπορικό συμβόλαιο LNG, αλλά το σημείο καμπής που μετατρέπει τον Κάθετο Διάδρομο από θεωρία σε πράξη, δίνοντας στην Ελλάδα ρόλο ενεργειακού κόμβου, στην Aktor προστιθέμενη γεωπολιτική αξία και στις ΗΠΑ ένα ακόμη ισχυρό εργαλείο επιρροής στο ευρωπαϊκό ενεργειακό τοπίο.







