Η αναβάθμιση των προοπτικών των ελληνικών τραπεζών από τη Standard & Poor’s τις φέρνει ξανά στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος, σε μια συγκυρία όπου το Χρηματιστήριο Αθηνών οδεύει προς καθεστώς ώριμης αγοράς. Το στοίχημα πλέον είναι αν ο κλάδος θα μπορέσει να μετατρέψει το θετικό αφήγημα σε διατηρήσιμη κερδοφορία και περαιτέρω σύγκλιση με τις ευρωπαϊκές τράπεζες.
Η πρόσφατη αναβάθμιση των προοπτικών των ελληνικών τραπεζών από τη Standard & Poor’s δεν αποτελεί απλώς τεχνική κίνηση ενός οίκου αξιολόγησης. Ερμηνεύεται ως ψήφος εμπιστοσύνης στη δομική αλλαγή του τραπεζικού συστήματος και προεξοφλεί, σε μεγάλο βαθμό, τη συνέχιση της πορείας σύγκλισης με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παράλληλα, ενισχύει το αφήγημα αναβάθμισης ολόκληρου του Χρηματιστηρίου Αθηνών σε «ώριμη αγορά», με τις τράπεζες ως βασικό μοχλό.
Μακροοικονομικό υπόβαθρο και εξυγίανση ισολογισμών
Στο σκεπτικό της S&P κεντρικό ρόλο παίζει η προοπτική της ελληνικής οικονομίας, με αναμενόμενη μέση ετήσια αύξηση του ΑΕΠ γύρω στο 2,2% για τη διετία 2026-2027. Ένα τέτοιο περιβάλλον ανάπτυξης λειτουργεί υποστηρικτικά για τη ζήτηση πιστώσεων, τη δημιουργία εσόδων από προμήθειες και, κυρίως, για τη διατήρηση της ποιότητας των χαρτοφυλακίων.
Το κρίσιμο όμως στοιχείο είναι η θεαματική αποκλιμάκωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η σταδιακή διακοπή της δημιουργίας νέων «κόκκινων» δανείων μετά το 2018 και η μεταφορά μεγάλου όγκου τους εκτός τραπεζικών ισολογισμών, μέσω τιτλοποιήσεων και πωλήσεων, δεν εξαφάνισε το πρόβλημα για την οικονομία αλλά μείωσε δραστικά τον συστημικό κίνδυνο. Το κόστος κινδύνου εκτιμάται ότι θα κινηθεί στις 50-60 μονάδες βάσης έως το 2027, επίπεδο που επιτρέπει χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης και ενισχύει τη δυνατότητα παραγωγής κεφαλαίου.
Κατά τράπεζα: διαφορετικά πλεονεκτήματα, κοινή κατεύθυνση
Η S&P αναδεικνύει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε συστημικής τράπεζας. Για τη Eurobank, οι θετικές προοπτικές συνδέονται με τη διαφοροποίηση των εσόδων, τη γεωγραφική διασπορά δραστηριοτήτων, την ισχυρή καταθετική βάση και την υψηλή απόδοση ιδίων κεφαλαίων, που στο εννεάμηνο 2025 φθάνει το 15,5%, με δείκτη κόστους προς έσοδα στο 36,6%. Το προφίλ αυτό δημιουργεί χώρο για νέα αναβάθμιση.
Για την Εθνική Τράπεζα, ο οίκος εστιάζει στη μεγάλη πλεονάζουσα ρευστότητα, με λόγο δανείων προς καταθέσεις περίπου 64% και έναν από τους υψηλότερους δείκτες καθαρής σταθερής χρηματοδότησης (NSFR) στο 147%. Η S&P βλέπει απόδοση ιδίων κεφαλαίων μεταξύ 13,2% και 13,8% έως το 2027, κάτι που την τοποθετεί σε τροχιά ισχυρής, αλλά και πιο «συντηρητικής» ανάπτυξης.
Στην περίπτωση της Τράπεζας Πειραιώς, το βάρος πέφτει στην επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα. Ο δείκτης κόστους προς έσοδα στο 32,8% για το εννεάμηνο 2025 υποδηλώνει επιθετική βελτίωση της παραγωγικότητας, ενώ η κερδοφορία χαρακτηρίζεται ανθεκτική. Ο οίκος βλέπει περιθώρια περαιτέρω κεφαλαιακής ενίσχυσης, που θα κρίνει και την επόμενη βαθμίδα αξιολόγησης.
Η επόμενη βαθμίδα και ο ρόλος των αγορών
Η αναβάθμιση των προοπτικών θεωρείται από τη S&P ως «μισό βήμα» πριν από μια ακόμη πλήρη αναβάθμιση πιστοληπτικής ικανότητας. Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις για ανάπτυξη, χαμηλό κόστος κινδύνου και σταθερή κερδοφορία, το ελληνικό τραπεζικό ρίσκο θα συνεχίσει να συμπιέζεται. Η εξέλιξη αυτή μπορεί να μειώσει περαιτέρω το κόστος άντλησης κεφαλαίων από τις αγορές και να διευρύνει τη βάση διεθνών επενδυτών.
Η αγορά εκτιμά ότι αν η Alpha Bank είχε διατηρήσει την κάλυψη από τη S&P, αντί να επιλέξει τη Scope Ratings, θα είχε ενταχθεί στο ίδιο θετικό σενάριο. Το γεγονός αυτό δείχνει πόσο κομβική είναι η σχέση με τους μεγάλους οίκους αξιολόγησης για την πρόσβαση στα διεθνή κεφάλαια.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κίνηση της S&P επιβεβαιώνει ότι το ελληνικό τραπεζικό ρίσκο δεν είναι πια ιστορία κρίσης αλλά ιστορία απόδοσης. Το πραγματικό τεστ όμως θα είναι αν οι τράπεζες θα μετατρέψουν την αναβάθμιση σε πιστωτική επέκταση προς την πραγματική οικονομία και όχι μόνο σε βελτίωση δεικτών και αποτιμήσεων. Χωρίς ουσιαστική αύξηση επενδυτικών δανείων και στήριξη των ΜμΕ, η αναβάθμιση κινδυνεύει να μείνει κυρίως χρηματιστηριακή επιτυχία.
#trapezes #EllinikiOikonomia #StandardAndPoors #Xrimatistirio
