Οι 27 ηγέτες της ΕΕ συγκαλούνται εκτάκτως στις Βρυξέλλες για να χαράξουν κοινή απάντηση στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για δασμούς σε χώρες που αντιτίθενται στα σχέδιά του για τη Γροιλανδία. Η κίνηση σηματοδοτεί νέα όξυνση στις διατλαντικές σχέσεις και θέτει στο επίκεντρο την ασφάλεια της Αρκτικής.
Σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης με την Ουάσινγκτον εισέρχεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς οι 27 ηγέτες των κρατών-μελών καλούνται να συνεδριάσουν εκτάκτως «τις επόμενες ημέρες» στις Βρυξέλλες, με αντικείμενο την απάντηση στις απειλές του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες που δεν θα στηρίξουν τα σχέδιά του να θέσει υπό αμερικανικό έλεγχο τη Γροιλανδία.
Την έκτακτη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ανακοίνωσε ο πρόεδρός του, Αντόνιο Κόστα, μετά από κλειστή σύσκεψη των πρεσβευτών των κρατών-μελών στην ΕΕ, όπου αξιολογήθηκαν οι δηλώσεις Τραμπ περί «αγοράς» της Γροιλανδίας και τιμωρίας, μέσω δασμών, όσων σταθούν εμπόδιο.
Η Γροιλανδία ως γεωπολιτικό και οικονομικό διακύβευμα
Η Γροιλανδία, αυτόνομη περιοχή του Βασιλείου της Δανίας, αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη στρατηγική σημασία λόγω της θέσης της στην Αρκτική, των στρατιωτικών υποδομών που φιλοξενεί και των πλούσιων φυσικών πόρων της. Η κλιματική αλλαγή και το λιώσιμο των πάγων ανοίγουν νέους θαλάσσιους δρόμους και πρόσβαση σε υδρογονάνθρακες και σπάνιες γαίες, καθιστώντας την περιοχή πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας, Κίνας και, πλέον, της ΕΕ.
Για την Κοπεγχάγη, οι δηλώσεις Τραμπ συνιστούν ευθεία αμφισβήτηση της κυριαρχίας της. Για τις Βρυξέλλες, η υπόθεση ξεπερνά το διμερές πλαίσιο Δανίας–ΗΠΑ και αγγίζει τον πυρήνα της ευρωπαϊκής ασφάλειας και της ενότητας στην εμπορική πολιτική: εάν οι ΗΠΑ επιχειρήσουν να «σπάσουν» το ευρωπαϊκό μέτωπο με στοχευμένους δασμούς, η συνοχή της ΕΕ δοκιμάζεται ευθέως.
Δασμοί ως όπλο πίεσης και σενάρια αντίδρασης της ΕΕ
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η έκτακτη σύνοδος προγραμματίζεται για την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου και θα πραγματοποιηθεί με φυσική παρουσία των ηγετών, επιλογή που υπογραμμίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης. Στο τραπέζι αναμένεται να βρεθούν τόσο νομικά όσο και πολιτικά εργαλεία, από την προσφυγή σε διεθνή φόρα έως την προετοιμασία συμμετρικών αντίμετρων στο εμπορικό πεδίο.
Η χρήση δασμών από την Ουάσινγκτον ως μέσο εξαναγκασμού ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να ευθυγραμμιστούν με αμερικανικά γεωπολιτικά σχέδια θεωρείται από πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες «κόκκινη γραμμή». Μια ασυντόνιστη ή χλιαρή αντίδραση θα ενίσχυε τις φυγόκεντρες τάσεις στο εσωτερικό της Ένωσης και θα έστελνε μήνυμα αδυναμίας προς τρίτους παίκτες.
Παράλληλα, η ΕΕ καλείται να ισορροπήσει μεταξύ της ανάγκης προστασίας των συμφερόντων της και της διατήρησης λειτουργικών διατλαντικών σχέσεων, σε μια περίοδο που εκκρεμούν κρίσιμα ζητήματα, όπως η ασφάλεια στην Ουκρανία και η συνοχή του ΝΑΤΟ.
Κρίσιμο τεστ αξιοπιστίας για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία
Η υπόθεση Γροιλανδίας μετατρέπεται σε τεστ για την πολυσυζητημένη «στρατηγική αυτονομία» της ΕΕ. Αν οι «27» καταφέρουν να διαμορφώσουν ενιαία γραμμή, στηρίζοντας απερίφραστα τη Δανία και αποθαρρύνοντας κάθε απόπειρα αλλαγής του status quo στην Αρκτική μέσω μονομερών πιέσεων, η Ένωση θα ενισχύσει την εικόνα της ως γεωπολιτικού δρώντος και όχι απλώς ως οικονομικού μπλοκ.
Αντίθετα, εάν επικρατήσουν οι εθνικοί υπολογισμοί και οι φόβοι για στοχευμένους αμερικανικούς δασμούς σε ευαίσθητους κλάδους – από την αυτοκινητοβιομηχανία έως τα αγροτικά προϊόντα – η ΕΕ κινδυνεύει να εμφανιστεί διαιρεμένη και ευάλωτη σε τακτικές «διαίρει και βασίλευε».
Σχόλιο SBCTV.gr: Η έκτακτη σύνοδος για τη Γροιλανδία δεν αφορά μόνο μια «εκκεντρική» ιδέα του Τραμπ, αλλά συμπυκνώνει τη σύγκρουση για τον έλεγχο των νέων στρατηγικών κόμβων του πλανήτη και δοκιμάζει στην πράξη αν η ΕΕ μπορεί να υπερασπιστεί συλλογικά τα συμφέροντα και την κυριαρχία των μελών της απέναντι σε έναν ολοένα πιο επιθετικό εμπορικό και γεωπολιτικό εταίρο.
#ΕΕ #Trump #Γροιλανδία #Δασμοί #ΔιατλαντικέςΣχέσεις #Αρκτική
