Η Ελλάδα επενδύει δυναμικά στον ψηφιακό μετασχηματισμό και στην υιοθέτηση υπηρεσιών cloud, χωρίς όμως να θέτει ως στρατηγικό στόχο την ψηφιακή κυριαρχία στο υπολογιστικό νέφος. Την ίδια ώρα, η Ευρώπη βυθίζεται όλο και βαθύτερα σε εξάρτηση από αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς, με σημαντικές γεωπολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις.
Η έννοια της «ανεξαρτησίας στο νέφος» – της δυνατότητας δηλαδή ένα κράτος ή μια περιφέρεια να ελέγχει τις κρίσιμες ψηφιακές του υποδομές και τα δεδομένα του εντός των δικών του νομικών και γεωγραφικών συνόρων – αναδεικνύεται σε κεντρικό διακύβευμα για την Ευρώπη. Ωστόσο, σύμφωνα με τη μελέτη «European Software and Cyber Dependencies» για την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Ελλάδα δεν έχει εντάξει ρητά αυτή την προτεραιότητα στη στρατηγική της.
Η ελληνική στρατηγική: έμφαση στην υιοθέτηση, όχι στην κυριαρχία
Η εθνική στρατηγική «Βίβλος Ψηφιακού Μετασχηματισμού 2020–2025» εστιάζει στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση και στη μαζική υιοθέτηση υπηρεσιών cloud από το Δημόσιο και την οικονομία. Όμως, όπως επισημαίνει η έκθεση, απουσιάζει ρητή στόχευση για «κυριαρχία» στο νέφος, δηλαδή για ανάπτυξη εγχώριων ή ευρωπαϊκών πλατφορμών που θα διασφαλίζουν πλήρη έλεγχο επί των δεδομένων και των κρίσιμων λειτουργιών.
Η Ελλάδα δεν επιβάλλει περιορισμούς σε παρόχους cloud με έδρα εκτός ΕΕ, ούτε επιχειρεί να θωρακίσει θεσμικά την προτίμηση σε ευρωπαϊκές λύσεις. Αντιθέτως, στηρίζεται σε διεθνείς κολοσσούς και στη χρηματοδότηση της ΕΕ για να επιταχύνει την ψηφιακή της μετάβαση. Ενδεικτική είναι η θερμή υποδοχή σε επενδύσεις όπως το σχέδιο της Microsoft για δημιουργία datacenter, που αναβαθμίζει μεν τις τοπικές υποδομές, αλλά ταυτόχρονα παγιώνει την τεχνολογική εξάρτηση από αμερικανικά οικοσυστήματα.
Το ελληνικό μοντέλο, έτσι όπως περιγράφεται, μοιάζει περισσότερο με στρατηγική «γρήγορης υιοθέτησης» (fast follower) παρά με προσπάθεια οικοδόμησης εγχώριας ψηφιακής κυριαρχίας. Το ερώτημα είναι κατά πόσο αυτή η επιλογή είναι συνειδητή, με γνώμονα το κόστος και την κλίμακα της αγοράς, ή αν συνιστά κενό στρατηγικού σχεδιασμού σε ένα πεδίο που μετατρέπεται σε σκληρό πυρήνα εθνικής ασφάλειας.
Ευρώπη σε τεχνολογική ομηρία: 4/5 δαπανών σε μη ευρωπαϊκούς παρόχους
Η ελληνική στάση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πρόβλημα. Η μελέτη καταγράφει ότι περίπου τα τέσσερα πέμπτα των δαπανών της ΕΕ για υπηρεσίες cloud και λογισμικό κατευθύνονται σε μη ευρωπαϊκούς παρόχους. Στις υποδομές cloud, AWS, Microsoft Azure και Google Cloud ελέγχουν περίπου το 70% της αγοράς, ενώ οι ευρωπαϊκοί πάροχοι περιορίζονται στο 13%. Ακόμη και ο μεγαλύτερος ευρωπαϊκός παίκτης, η SAP, κατέχει μόλις περίπου 2% της αγοράς υπολογιστικού νέφους.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα στο επιχειρηματικό λογισμικό: σχεδόν το 80% των εταιρικών δαπανών για software και cloud υπηρεσίες στην Ευρώπη κατευθύνεται σε αμερικανικές εταιρείες, με Microsoft, Oracle, Salesforce και IBM να κυριαρχούν σε παραγωγικότητα, CRM και analytics. Η SAP παραμένει η μοναδική ευρωπαϊκή εξαίρεση με ουσιαστική παρουσία.
Οι συντάκτες της έκθεσης προειδοποιούν ότι αυτή η εξάρτηση δεν είναι απλώς εμπορικό ζήτημα αλλά παράγοντας στρατηγικού ρίσκου. Σε περιβάλλον κλιμακούμενων γεωπολιτικών εντάσεων, η πρόσβαση σε κρίσιμες ψηφιακές υποδομές μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο πίεσης ή και «όπλο». Παρά το εκτεταμένο ρυθμιστικό πλαίσιο της ΕΕ (GDPR, DSA, DMA κ.ά.), το χάσμα καινοτομίας και παραγωγικής βάσης σε λογισμικό και cloud διευρύνεται, απειλώντας τη μακροπρόθεσμη τεχνολογική αυτονομία της Γηραιάς Ηπείρου.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η επιλογή της Ελλάδας να ποντάρει σχεδόν αποκλειστικά στην ταχεία υιοθέτηση ξένων cloud λύσεων προσφέρει βραχυπρόθεσμα οφέλη σε κόστος και ταχύτητα, αλλά ενέχει σοβαρό στρατηγικό τίμημα. Χωρίς σαφή στόχευση για ψηφιακή κυριαρχία, κινδυνεύουμε να μετατραπούμε από «success story» ψηφιακού μετασχηματισμού σε προκεχωρημένο φυλάκιο εξάρτησης από τρίτες χώρες. Το πραγματικό τεστ πολιτικής ωριμότητας θα είναι αν η Ελλάδα και η Ευρώπη θα επενδύσουν επιθετικά σε δικές τους υποδομές, λογισμικό και cloud οικοσυστήματα, πριν η εξάρτηση καταστεί μη αναστρέψιμη.
#cloud #ψηφιακή_ανεξαρτησία #ΕΕ #τεχνολογία #κυβερνοασφάλεια
