Θριαμβευτική νίκη των Πρασίνων στην αναπληρωματική εκλογή Gorton–Denton αναδεικνύει την επιθετική, «οικο-λαϊκιστική» στρατηγική του Zack Polanski. Η καμπάνια συνδύασε κοινωνική ρητορική, στοχευμένες παρεμβάσεις υπέρ της Γάζας και ευθεία αντιπαράθεση με Εργατικούς και Reform.
Μια ιστορική νίκη πέτυχαν οι Βρετανοί Πράσινοι στην αναπληρωματική εκλογή της περιφέρειας Gorton–Denton στη βορειοδυτική Αγγλία, επιβεβαιώνοντας την επιλογή του επικεφαλής τους Zack Polanski να υιοθετήσει μια πιο επιθετική, «οικο-λαϊκιστική» στρατηγική. Η υποψήφια του κόμματος, Hannah Spencer, κατέκτησε την έδρα με 40,6% των ψήφων, αφήνοντας δεύτερο το δεξιό λαϊκιστικό Reform UK του Nigel Farage και relegating τους κυβερνώντες Εργατικούς του Keir Starmer στην τρίτη θέση.
Η στρατηγική Polanski: από τα οικολογικά στο κόστος ζωής
Η άνοδος των Πρασίνων δεν προέκυψε από «παραδοσιακή» περιβαλλοντική ατζέντα. Από την εκλογή του στην ηγεσία, ο Zack Polanski έχει δηλώσει ότι θέλει να αναμετρηθεί ταυτόχρονα με τον Keir Starmer και τον Nigel Farage, επανατοποθετώντας το κόμμα ως δύναμη που μιλά ευθέως για κοινωνική αδικία και κόστος ζωής. Ο ίδιος έχει μιμηθεί συνειδητά τη μιντιακή στρατηγική Farage, επιδιώκοντας συνεχή παρουσία σε τηλεοπτικά πάνελ και μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με αιχμηρά, απλά μηνύματα.
Στην Gorton–Denton, το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: η ψήφος των Πρασίνων ενισχύθηκε κατά 27,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τις βουλευτικές εκλογές του 2024, προσφέροντας στο κόμμα την πρώτη του νίκη σε αναπληρωματική εκλογή. Η Spencer –τοπική σύμβουλος, υδραυλικός και «απλός άνθρωπος», όπως αυτοπροσδιορίζεται– έστησε την καμπάνια της πάνω σε μηνύματα κατά των δισεκατομμυριούχων, αλλά και σε άμεση αναφορά στη «λευκή εργατική τάξη» που αισθάνεται περιθωριοποιημένη.
«Ξέρουμε πώς είναι να σε κοιτούν αφ’ υψηλού, επειδή δεν τα πήγες καλά στο σχολείο ή επειδή σε κρατούν έξω από χώρους όπου θα έπρεπε να είσαι», είπε στη νικητήρια ομιλία της, απευθυνόμενη «σε όσους στη Gorton και τη Denton νιώθουν ότι έχουν μείνει πίσω».
Γάζα, μουσουλμανική ψήφος και κατηγορίες «σεκταρισμού»
Ένα δεύτερο, ιδιαίτερα ευαίσθητο, σκέλος της στρατηγικής ήταν η συστηματική στόχευση της μουσουλμανικής ψήφου, με επίκεντρο τον πόλεμο στη Γάζα. Εθελοντές των Πρασίνων μοίραζαν φυλλάδια με παλαιστινιακές σημαίες, εστίασαν στην κριτική τους στην πολιτική του Ισραήλ και ανέδειξαν προηγούμενες δηλώσεις του Keir Starmer για τη σύγκρουση, που είχαν ήδη προκαλέσει ρήγμα μεταξύ Εργατικών και μουσουλμάνων ψηφοφόρων.
Το Reform UK αντέδρασε με σκληρή ρητορική. Ο υποψήφιός του, Matt Goodwin, μίλησε για «επικίνδυνο μουσουλμανικό σεκταρισμό» και ισχυρίστηκε ότι «μένει μόνο μία γενική εκλογή για να σωθεί η Βρετανία». Η Spencer απέρριψε κατηγορηματικά τις κατηγορίες περί διχασμού, τονίζοντας ότι «αν και οι κοινότητές μας συχνά στιγματίζονται με διαφορετικές ταμπέλες, αυτό που όλοι υποτίμησαν είναι πόσο όμοιοι είμαστε στην πραγματικότητα».
Η αντιπαράθεση γύρω από τη Γάζα έρχεται να προστεθεί σε προηγούμενες επιλογές του Polanski, όπως η στήριξη ψηφίσματος με τη διατύπωση «Zionism is racism», οι οποίες έχουν προκαλέσει σφοδρή κριτική αλλά δεν έχουν ανακόψει την άνοδο των δημοσκοπικών ποσοστών των Πρασίνων, σύμφωνα με τα στοιχεία της YouGov και το «Poll of Polls» του Politico.
Ρήγμα στον δικομματισμό και ανοιχτό στοίχημα για τη συνέχεια
Οι Πράσινοι επιχειρούν να εκμεταλλευτούν την κόπωση από τον κλασικό διπολισμό Εργατικών–Συντηρητικών και τη νέα απειλή από τα δεξιά που εκφράζει ο Farage με το Reform UK. Η Spencer υποστήριξε ότι η γραμμή των Εργατικών «ψηφίστε μας για να κρατήσουμε έξω το Reform» δεν πείθει πλέον εκλογείς που θέλουν να ψηφίσουν «αυτό που πραγματικά πιστεύουν».
Παρά τη δυναμική της νίκης, παραμένει ζητούμενο αν το μοντέλο Polanski –συνδυασμός έντονης μιντιακής παρουσίας, λαϊκιστικού ύφους και σκληρών τοποθετήσεων σε θέματα ταυτότητας και μετανάστευσης– μπορεί να κλιμακωθεί σε εθνικό επίπεδο. Το πρώτο σοβαρό τεστ θα είναι οι τοπικές εκλογές του Μαΐου, όπου θα φανεί αν η Gorton–Denton αποτελεί εξαίρεση ή προάγγελο ευρύτερης μετατόπισης.
Σχόλιο 
: Η επιτυχία Polanski–Spencer δείχνει ότι ο «οικο-λαϊκισμός» μπορεί να σπάσει το ταβάνι των κλασικών Πράσινων, όταν συνδέεται με καθημερινά άγχη για μισθούς, λογαριασμούς και αίσθημα περιθωριοποίησης. Ταυτόχρονα, όμως, η σκόπιμη στοχοποίηση συγκεκριμένων κοινοτήτων (π.χ. μουσουλμανικής ψήφου) γύρω από τη Γάζα κινείται σε λεπτή γραμμή μεταξύ εκπροσώπησης και ταυτοτικής πόλωσης. Για την υπόλοιπη Ευρώπη –συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας– το βρετανικό εργαστήριο δείχνει πώς οι Πράσινοι μπορούν να γίνουν μαζικό κόμμα, αλλά και πόσο εύκολα η πολιτική του κλίματος μετατρέπεται σε πολιτική ταυτότητας.
#UK #Πράσινοι #Polanski #Spencer #Εκλογές
