Με τριπλή αιχμή παρενέβη ο Ευάγγελος Βενιζέλος στο διάγγελμα του Κυριάκου Μητσοτάκη για τη συνταγματική αναθεώρηση, αμφισβητώντας τόσο το πολιτικό timing όσο και τη δυνατότητα συγκρότησης των απαιτούμενων συναινέσεων. Ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης θέτει ως προϋπόθεση ένα νέο αφήγημα εθνικής συνοχής και την αποκατάσταση της θεσμικής αξιοπιστίας.
Η δημόσια παρέμβαση του Ευάγγελου Βενιζέλου μετά το διάγγελμα του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για την εκκίνηση της διαδικασίας συνταγματικής αναθεώρησης μετατρέπει μια θεσμική πρωτοβουλία σε μείζον πολιτικό διακύβευμα. Ο πρώην υπουργός και συνταγματολόγος, με μακρά εμπλοκή σε προηγούμενους γύρους αναθεώρησης, επιλέγει να θέσει τον πήχη ψηλά, υπογραμμίζοντας ότι το πρόβλημα της χώρας δεν είναι τυπικά συνταγματικό αλλά βαθιά πολιτικό και θεσμικό.
«Κρίση θεσμών» και όριο της τεχνικής αναθεώρησης
Στο πρώτο σκέλος της δήλωσής του, ο Ευάγγελος Βενιζέλος τονίζει ότι «ο σεβασμός του Συντάγματος προηγείται της αναθεώρησής του», θέτοντας ζήτημα προτεραιοτήτων. Κατά την ανάλυσή του, η Ελλάδα δεν πάσχει από ανεπάρκεια συνταγματικών διατάξεων αλλά από «βαθιά κρίση αξιοπιστίας των θεσμών» και από διάρρηξη του κοινωνικού συμβολαίου της Μεταπολίτευσης, η οποία δεν έχει αποκατασταθεί μετά την οικονομική κρίση και την τυπική «επιστροφή στην κανονικότητα».
Υπό αυτό το πρίσμα, προειδοποιεί ότι η συνταγματική αναθεώρηση κινδυνεύει να καταστεί ένα «τεχνικό και κοινωνικά αδιάφορο» εγχείρημα, αν δεν πλαισιωθεί από ένα πειστικό και ευρείας αποδοχής νέο αφήγημα εθνικής συνοχής και κοινωνικής συμπερίληψης. Η τοποθέτηση αυτή λειτουργεί ως έμμεση κριτική στην κυβερνητική επιλογή να ανοίξει τώρα τη συζήτηση, χωρίς να έχει προηγηθεί μια πολιτική και κοινωνική συμφωνία επί των βασικών στόχων.
Πλειοψηφίες, υποκλοπές και όρια της παρούσας Βουλής
Στο δεύτερο σημείο, ο Βενιζέλος υπενθυμίζει τις αυξημένες πλειοψηφίες που απαιτεί το άρθρο 110 του Συντάγματος: για να αναθεωρηθούν διατάξεις, χρειάζεται συναίνεση και πλειοψηφία τριών πέμπτων, δηλαδή 180 βουλευτών. Επισημαίνει ότι η παρούσα Βουλή δυσκολεύεται ακόμη και να επιλέξει τα μέλη των ανεξάρτητων αρχών με τις ειδικές πλειοψηφίες που ήδη προβλέπει το Σύνταγμα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το κλίμα εμπιστοσύνης μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων είναι ανεπαρκές.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει τη σε εξέλιξη δίκη για τις υποκλοπές στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών και τη λειτουργία της εξεταστικής επιτροπής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ως ενδείξεις μιας πολιτικής σκηνής σε ένταση και όχι σε φάση συναινετικής ωρίμανσης. Θέτει μάλιστα ένα κρίσιμο ερώτημα για την επόμενη Βουλή: αν μπορεί να αναδείξει κυβέρνηση πριν επιληφθεί της αναθεώρησης, υπογραμμίζοντας ότι «η χώρα πρέπει να καταστεί έστω τυπικά διακυβερνήσιμη πριν το Σύνταγμα καταστεί αναθεωρήσιμο».
Πολλαπλές έννομες τάξεις και διεθνείς δεσμεύσεις
Το τρίτο σημείο της παρέμβασης αφορά τον ευρύτερο νομικό ορίζοντα μέσα στον οποίο κινείται σήμερα κάθε εθνική συνταγματική τάξη. Ο Βενιζέλος υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα δεσμεύεται ταυτόχρονα από την εθνική, τη διεθνή και την ενωσιακή έννομη τάξη, καθώς και από μηχανισμούς διεθνούς δικαστικού ελέγχου, οι οποίοι μπορούν να επηρεάσουν ακόμη και την εφαρμογή του ίδιου του Συντάγματος και των αναθεωρήσεών του.
Κατά συνέπεια, υποστηρίζει ότι μόνο εφόσον υπάρξει σαφής συνεννόηση για αυτά τα όρια μπορεί να ξεκινήσει «μια πραγματικά εθνική και συναινετική συζήτηση» για την αναθεώρηση. Η τοποθέτηση λειτουργεί ως προειδοποίηση απέναντι σε εύκολες υποσχέσεις ριζικών αλλαγών, χωρίς αποτίμηση των διεθνών δεσμεύσεων της χώρας και των πιθανών συγκρούσεων με το ενωσιακό και διεθνές δίκαιο.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Βενιζέλου δείχνει ότι η συνταγματική αναθεώρηση δεν θα είναι απλώς τεχνική άσκηση αλλά πεδίο σκληρής πολιτικής αντιπαράθεσης, με κεντρικά διακυβεύματα την αξιοπιστία των θεσμών, τη δυνατότητα συναινέσεων και τα όρια που θέτουν οι ευρωπαϊκές και διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας.
#Βενιζέλος #Μητσοτάκης #ΣυνταγματικήΑναθεώρηση #Πολιτική
