Ο πρώτος νέος πυρηνικός σταθμός της Βρετανίας μετά από δεκαετίες καθυστερεί εκ νέου για το 2030, με το κόστος να εκτοξεύεται στις 35 δισ. λίρες. Η εξέλιξη αναδεικνύει τα δομικά ρίσκα των μεγάλων πυρηνικών έργων στην Ευρώπη.
Ένα ακόμη ισχυρό πλήγμα δέχεται το φιλόδοξο πυρηνικό πρόγραμμα του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς η EDF ανακοίνωσε νέα καθυστέρηση για τον σταθμό Hinkley Point C στο Σόμερσετ. Η έναρξη λειτουργίας του πρώτου αντιδραστήρα μετατίθεται πλέον για το 2030, έναντι του προηγούμενου στόχου για το 2029, ενώ το συνολικό κόστος κατασκευής εκτινάσσεται στις 35 δισ. λίρες, σχεδόν διπλάσιο από την αρχική πρόβλεψη των 18 δισ. λιρών το 2016.
Κόστος, καθυστερήσεις και πίεση στην EDF
Η γαλλική, κρατικά ελεγχόμενη EDF υπολογίζει ότι η νέα καθυστέρηση συνεπάγεται επιπλέον επιβάρυνση περίπου 2,5 δισ. ευρώ, διαγράφοντας σχεδόν 3 δισ. λίρες από τα οικονομικά της. Σημειώνεται ότι οι επίσημες εκτιμήσεις κόστους δίνονται σε τιμές 2015, γεγονός που σημαίνει ότι το πραγματικό τελικό τίμημα, λαμβάνοντας υπόψη τον πληθωρισμό, θα είναι ακόμη υψηλότερο.
Ο διευθύνων σύμβουλος της EDF, Μπερνάρ Φοντάνα, χαρακτήρισε τις νέες προβλέψεις «πιο ρεαλιστικές», υποστηρίζοντας ότι η εκκίνηση το 2030 παραμένει εντός του εύρους 2029-2031 που είχε ανακοινωθεί από το 2024. Ωστόσο, η εικόνα για την εταιρεία επιβαρύνεται: τα ετήσια κέρδη της για το 2025 διαμορφώθηκαν λίγο πάνω από τα 29 δισ. ευρώ, έναντι 36 δισ. ευρώ το 2024, με βασικούς λόγους τη χαμηλότερη παραγωγή σε Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Ιταλία και την πτώση των χονδρικών τιμών ενέργειας.
Στη βρετανική αγορά ειδικότερα, τα κέρδη από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας υποχώρησαν κατά περίπου ένα τρίτο, στα 2,3 δισ. ευρώ, λόγω παρατεταμένων απρογραμμάτιστων διακοπών – ιδίως στον σταθμό Hartlepool – και εντατικότερου προγράμματος συντήρησης, σε συνδυασμό με χαμηλότερες τιμές.
Ενεργειακή μετάβαση με βαρύ λογαριασμό
Το Hinkley Point C, όταν τεθεί σε λειτουργία, αναμένεται να καλύπτει περίπου το 7% της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας της Βρετανίας, αποτελώντας κεντρικό πυλώνα της στρατηγικής απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και επίτευξης των κλιματικών στόχων. Το διαδόχου σχήματος έργο, Sizewell C στο Σάφολκ, εκτιμάται ότι θα παράγει ρεύμα επαρκές για περίπου 6 εκατ. νοικοκυριά, με την EDF να κατέχει εκεί μερίδιο 12,5%.
Ωστόσο, το τίμημα για τους καταναλωτές είναι υψηλό. Οι Βρετανοί καταναλωτές ενέργειας αναμένεται να καταβάλουν πάνω από 2 δισ. λίρες ετησίως σε επιδοτήσεις για την παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια από τους πυρηνικούς σταθμούς, βάσει συμβολαίου σταθερής τιμής με την κυβέρνηση. Η τιμή πώλησης δεν προσαρμόζεται ώστε να καλύπτει τις αυξήσεις κόστους, αφήνοντας την EDF εκτεθειμένη σε υπερβάσεις προϋπολογισμού.
Το Hinkley Point C δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Το μοναδικό άλλο έργο της EDF με τον ίδιο τύπο αντιδραστήρα, στο Flamanville της Γαλλίας, έφτασε σε πλήρη λειτουργία έπειτα από καθυστέρηση άνω των 12 ετών, με το κόστος να εκτοξεύεται από 3,3 δισ. σε πάνω από 13,2 δισ. ευρώ. Παράλληλα, η EDF βρίσκεται υπό ασφυκτική πίεση, καθώς ετοιμάζεται να εκκινήσει την κατασκευή έξι νέων αντιδραστήρων στη Γαλλία και να ολοκληρώσει το Sizewell C.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Hinkley Point C λειτουργεί ως καμπανάκι για όλες τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που ποντάρουν σε μεγάλα πυρηνικά έργα ως εργαλείο ενεργειακής ασφάλειας και απανθρακοποίησης. Οι τεράστιες υπερβάσεις κόστους, οι πολυετείς καθυστερήσεις και η ανάγκη γενναίων επιδοτήσεων μεταθέτουν σημαντικό ρίσκο στους φορολογουμένους και στους καταναλωτές. Για χώρες όπως η Ελλάδα, το βρετανικό παράδειγμα δείχνει ότι η επιλογή ενεργειακού μίγματος πρέπει να σταθμίζει πολύ προσεκτικά το τρίπτυχο κόστος–χρόνος–τεχνολογικός κίνδυνος, πριν δεσμευτεί σε επενδύσεις δεκαετιών.
#ΗνωμενοΒασιλειο #EDF #HinkleyPointC #ΠυρηνικηΕνεργεια #ΕνεργειακηΜεταβαση #Ευρωπη
