Ο πρωθυπουργός και ηγέτης των Εργατικών Κιρ Στάρμερ απέφυγε για την ώρα μια εσωκομματική ανατροπή, μετά την ανοιχτή αμφισβήτηση από τον ηγέτη των Σκωτσέζων Εργατικών Άνας Σάρουορ. Ωστόσο η υπόθεση Μάντελσον έχει αφήσει βαθιά πολιτικά τραύματα και η συζήτηση για τη διαδοχή παραμένει ανοιχτή.
Ο Κιρ Στάρμερ βίωσε, σύμφωνα με τον πολιτικό συντάκτη του BBC Κρις Μέισον, μια «πολιτική εμπειρία κοντά στον θάνατο» – και επιβίωσε, τουλάχιστον προς το παρόν. Η ανοιχτή προσπάθεια του ηγέτη των Σκωτσέζων Εργατικών Άνας Σάρουορ να τον απομακρύνει από την ηγεσία θα μπορούσε να είχε εξελιχθεί σε ντόμινο, αν έβρισκε δημόσιους συμμάχους εντός του κόμματος.
Η κρίσιμη καμπή και η επίδειξη «πίστης»
Καθοριστική ήταν η Δευτέρα το απόγευμα, όταν η κατάσταση μπορούσε να πάρει μία από δύο κατευθύνσεις: εάν κι άλλα στελέχη ζητούσαν την αποχώρηση του Στάρμερ, ενδεχομένως να μην έφθανε καν στο τέλος της ημέρας ως πρωθυπουργός. Αντί γι’ αυτό, κορυφώθηκε ένα κύμα δηλώσεων στήριξης από υπουργούς και στελέχη διαφορετικών πτερύγων των Εργατικών.
Ο Μέισον επισημαίνει ότι τα δημόσια διαπιστευτήρια «πίστης» από υπουργούς κανονικά δεν θα έπρεπε να είναι είδηση· γίνονται όμως, όταν η εναλλακτική – η απομάκρυνση του ηγέτη – μοιάζει απολύτως ρεαλιστική. Ο όγκος των αναρτήσεων στα κοινωνικά δίκτυα υπογράμμισε πόσο επισφαλής είχε γίνει η θέση του Στάρμερ: χρειαζόταν «πολιτικές σκαλωσιές» από όπου κι αν μπορούσαν να βρεθούν.
Παρά την προσωρινή εκτόνωση, η εβδομάδα υπήρξε βαθιά τραυματική για τον πρωθυπουργό. Η υπόθεση με τις αποκαλύψεις γύρω από τον λόρδο Μάντελσον – που προκάλεσε σοκ και αποστροφή σε μεγάλο μέρος του κόμματος – λειτούργησε ως καταλύτης, επιταχύνοντας μια ήδη συσσωρευμένη δυσφορία για την ηγεσία Στάρμερ.
Φόβος επανάληψης του «συνδρόμου Συντηρητικών»
Το δίλημμα που κυριάρχησε στους Εργατικούς, σύμφωνα με τις πηγές του BBC, ήταν αν ήρθε η ώρα να αλλάξουν ηγέτη. Το κόμμα, όμως, «ανοιγόκλεισε τα μάτια και έκανε πίσω» την τελευταία στιγμή. Δεν πρόκειται για ξαφνική μεταστροφή σε ενθουσιώδη στήριξη του Στάρμερ, αλλά για φόβο ότι θα κατηγορηθούν πως αναπαράγουν το χάος των Συντηρητικών: την εκδίωξη ενός, έστω και αντιδημοφιλούς, πρωθυπουργού με εκλογική εντολή και την ανάδειξη διαδόχου χωρίς άμεση λαϊκή νομιμοποίηση.
Ο συλλογικός φόβος να «συμπεριφερθούν όπως οι Συντηρητικοί» λειτούργησε ως φρένο, τουλάχιστον προς το παρόν. Ωστόσο, το πολιτικό ημερολόγιο είναι γεμάτο παγίδες: η επερχόμενη αναπληρωματική εκλογή στο Γκόρτον και Ντέντον, οι εκλογές σε Σκωτία και Ουαλία και οι αγγλικές τοπικές κάλπες τον Μάιο θα αποτελέσουν κρίσιμα τεστ. Εάν τα αποτελέσματα είναι δυσμενή για τους Εργατικούς, το ερώτημα «ποιος φταίει» θα επιστρέψει με μεγαλύτερη ένταση.
Θεσμικές δονήσεις και εσωκομματικές φιλοδοξίες
Στο πλαίσιο της προσπάθειας «επανεκκίνησης», αναμένεται – σύμφωνα με τις πληροφορίες του BBC – η αποχώρηση του κορυφαίου κρατικού λειτουργού, του επικεφαλής της δημόσιας διοίκησης Κρις Γουόρμολντ. Παράλληλα, η απόφαση του Κοινοβουλίου να ζητήσει τη δημοσιοποίηση εγγράφων και μηνυμάτων που σχετίζονται με το σκάνδαλο Μάντελσον μπορεί να προκαλέσει περαιτέρω αμηχανία και ακόμη και διπλωματικές εντάσεις με την Ουάσιγκτον.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο υπουργός Υγείας Γουές Στρίτινγκ επιχειρεί να «προλάβει» τις εξελίξεις, δημοσιοποιώντας ο ίδιος τα γραπτά μηνύματά του με τον Μάντελσον, για να αποτινάξει σκιές από τη μακρόχρονη σχέση τους. Η κίνηση αυτή διαβάζεται ως υπενθύμιση των πρωθυπουργικών του φιλοδοξιών και ως προσπάθεια να διαχωρίσει τη θέση του από ένα τοξικό πλέον πρόσωπο, ενόψει πιθανών μελλοντικών αναμετρήσεων για την ηγεσία.
Το βέβαιο είναι ότι, παρότι ο Στάρμερ κέρδισε χρόνο, η ιστορία των συνεπειών των τελευταίων ημερών απέχει πολύ από το να έχει ολοκληρωθεί.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Στάρμερ δείχνει πόσο εύθραυστη είναι η εξουσία ακόμη και για κυβερνήσεις με νωπή εντολή: όταν η ηγεσία φθείρεται από σκάνδαλα και εσωτερική δυσφορία, η ανάγκη «σταθερότητας» μπορεί να λειτουργεί προσωρινά ως σωσίβιο, αλλά δεν αναιρεί το πολιτικό ερώτημα διαδοχής – απλώς το μεταθέτει σε επόμενο, ίσως πιο επώδυνο, σταθμό.
#Βρετανία #Στάρμερ #Εργατικοί #ΠολιτικήΚρίση
