Ο Εμανουέλ Μακρόν ζητά νέα κοινή ευρωπαϊκή έκδοση χρέους για στρατηγικές επενδύσεις, υποστηρίζοντας ότι η ΕΕ κινδυνεύει να μείνει πίσω απέναντι σε ΗΠΑ και Κίνα. Η πρόταση σκοντάφτει στις ενστάσεις των «φειδωλών» χωρών και στη φθίνουσα επιρροή του Γάλλου προέδρου στις Βρυξέλλες.
Σε μια ακόμη προσπάθεια να αναδιαμορφώσει την οικονομική αρχιτεκτονική της Ευρωζώνης, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν απηύθυνε δυναμικό κάλεσμα για νέα κοινή ευρωπαϊκή έκδοση χρέους μέσω ευρωομολόγων. Μιλώντας σε έξι ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης, ο Μακρόν υποστήριξε ότι η ΕΕ οφείλει να χρηματοδοτήσει συντονισμένα επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς, αν θέλει να παραμείνει ανταγωνιστική έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας.
Κοινός δανεισμός ως απάντηση σε γεωοικονομικές πιέσεις
Ο Γάλλος πρόεδρος συνδέει την πρότασή του με την πρόσφατη επίδειξη ευρωπαϊκής ενότητας απέναντι στην Ουάσιγκτον, με αφορμή την απειλή της κυβέρνησης Τραμπ για προσάρτηση της Γροιλανδίας. «Νομίζουμε ότι τελείωσε. Μην το πιστεύετε ούτε για ένα δευτερόλεπτο», προειδοποίησε, καλώντας την Ευρώπη να μείνει «συνεκτική και σθεναρή» απέναντι σε πιέσεις από τον Λευκό Οίκο.
Ο Μακρόν εκτιμά ότι οι ΗΠΑ θα επιτεθούν τους επόμενους μήνες στο ευρωπαϊκό πλαίσιο ψηφιακής ρύθμισης, ενώ η Κίνα συνεχίζει να κατακλύζει την ευρωπαϊκή αγορά με φθηνά προϊόντα. Με δεδομένους τους περιορισμούς των εθνικών προϋπολογισμών, θεωρεί ότι «είναι η στιγμή να λανσαριστεί μια κοινή ικανότητα δανεισμού, αυτά τα ευρωομόλογα για το μέλλον».
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει και στη νομισματική διάσταση, υποστηρίζοντας ότι η διεθνής αγορά «φοβάται ολοένα και περισσότερο το αμερικανικό δολάριο» και αναζητά εναλλακτικές. «Ας της προσφέρουμε ευρωπαϊκό χρέος», σημειώνει, προβάλλοντας την ιδέα μιας πιο ισχυρής αγοράς ομολόγων σε ευρώ ως αντίβαρο στην κυριαρχία του δολαρίου.
Στρατηγικοί τομείς και πολιτικά εμπόδια
Σύμφωνα με αξιωματούχο του Ελιζέ, ο κοινός δανεισμός θα μπορούσε να καλύψει κρίσιμους τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η κβαντική τεχνολογία, η άμυνα, το διάστημα, οι ημιαγωγοί και η ρομποτική. Το Παρίσι εκτιμά ότι μπορεί να βρει συμμάχους: οι σκανδιναβικές χώρες ίσως αποδεχθούν κοινό χρέος για την άμυνα, ενώ οι χώρες του Νότου θα το έβλεπαν θετικά για τη χρηματοδότηση επενδύσεων σε νέες τεχνολογίες.
«Η Ευρώπη έχει γίνει σήμερα αγορά προσαρμογής για την Κίνα και αντικείμενο εξαναγκασμού για τις Ηνωμένες Πολιτείες», τόνισε ο ίδιος αξιωματούχος, προειδοποιώντας ότι αν η ΕΕ μείνει προσκολλημένη στις παραδοσιακές συνταγές, θα επιταχυνθεί η «αργή θανάτωση» που έχει περιγράψει και ο Μάριο Ντράγκι.
Ωστόσο, η πρόταση αντιμετωπίζει σοβαρά πολιτικά εμπόδια. Ορισμένες χώρες του Βορρά εξακολουθούν να βλέπουν με καχυποψία μια μόνιμη δομή κοινής έκδοσης χρέους, φοβούμενες ότι θα επωμιστούν κινδύνους από υπερχρεωμένα κράτη – με τη Γαλλία συχνά στο στόχαστρο. Μέχρι σήμερα, η ΕΕ κατέφυγε σε κοινό δανεισμό μόνο σε εξαιρετικές περιστάσεις, όπως για τη στήριξη της Ουκρανίας και την ανάκαμψη μετά την πανδημία.
Αντιδράσεις εταίρων και η μάχη της αφήγησης
Παρά τη φθίνουσα επιρροή του στις Βρυξέλλες και το γεγονός ότι η θητεία του λήγει το επόμενο έτος, ο Μακρόν εντείνει την εκστρατεία πειθούς. Προωθεί παράλληλα την ιδέα «ευρωπαϊκής προτίμησης» σε δημόσιους διαγωνισμούς και κανόνων τοπικού περιεχομένου, επιχειρώντας να θωρακίσει τη βιομηχανική βάση της ΕΕ.
Οι πρώτες μάχες για τη νέα ατζέντα δίνονται σε σύνοδο με την ευρωπαϊκή βιομηχανία στην Αμβέρσα και σε άτυπη συνάντηση ηγετών στην βελγική ύπαιθρο. Την ίδια στιγμή, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι προωθούν σαφώς πιο ήπιο και λιγότερο ριζοσπαστικό πλαίσιο οικονομικής πολιτικής, αναδεικνύοντας το βάθος των ενδοευρωπαϊκών διαφορών.
Ο Μακρόν, τέλος, διέψευσε ότι το γαλλογερμανοϊσπανικό πρόγραμμα του μελλοντικού μαχητικού αεροσκάφους (FCAS) βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης, επιμένοντας ότι «τα πράγματα πρέπει να προχωρήσουν» – ακόμη ένα πεδίο όπου η γαλλική ηγεσία δοκιμάζεται.
Σχόλιο 
: Η κίνηση Μακρόν είναι μια απόπειρα να «κλειδώσει» μια πιο ομοσπονδιακή οικονομική αρχιτεκτονική πριν αλλάξουν οι πολιτικοί συσχετισμοί στην ΕΕ. Αν και οι πιθανότητες άμεσης υλοποίησης είναι περιορισμένες, η συζήτηση για μόνιμο κοινό δανεισμό επιστρέφει στο τραπέζι, με προφανείς συνέπειες για την ισορροπία Βορρά–Νότου, το κόστος δανεισμού και τον ρόλο του ευρώ στο διεθνές σύστημα.
#Ευρωομόλογα #Μακρόν #ΕΕ #Ευρωζώνη #ΒιομηχανικήΠολιτική
