Οι Βρετανοί Φιλελεύθεροι Δημοκράτες ζητούν οι υπηρεσίες ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών (SEND) στην Αγγλία να χαρακτηριστούν κρίσιμες υποδομές, ώστε να περιοριστεί η κερδοσκοπία ιδιωτικών επενδυτών. Η κυβέρνηση ετοιμάζει παράλληλα αυστηρό πλαίσιο τιμολόγησης και αναθεώρηση δικαιωμάτων στήριξης, προκαλώντας ανησυχία γονέων και οργανώσεων.
Οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες στο Ηνωμένο Βασίλειο ανοίγουν μέτωπο με την κυβέρνηση για τον τρόπο λειτουργίας και χρηματοδότησης των υπηρεσιών ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών και αναπηριών (SEND) στην Αγγλία. Το κόμμα ζητά οι υπηρεσίες αυτές να χαρακτηριστούν ως «κρίσιμη εθνική υποδομή», ώστε να πάψουν –όπως καταγγέλλουν– να αντιμετωπίζονται ως «αγελάδες μετρητών» από ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια.
Ιδιωτικά κεφάλαια και εκτόξευση κόστους
Τα τελευταία χρόνια, οι δαπάνες των δημοτικών αρχών για την υποστήριξη παιδιών με αναπηρία ή μαθησιακές δυσκολίες έχουν αυξηθεί κατακόρυφα. Παράλληλα, ιδιωτικές εταιρείες –συχνά με στήριξη επενδυτικών funds– αγοράζουν ειδικά σχολεία και συναφείς υπηρεσίες.
Σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία, πάνω από το 30% των ανεξάρτητων ειδικών σχολείων στην Αγγλία ελέγχονται πλέον από ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια. Το μέσο ετήσιο κόστος φοίτησης σε ανεξάρτητο ειδικό σχολείο ανέρχεται σε περίπου 63.000 λίρες ανά παιδί, υπερδιπλάσιο από το κόστος ενός δημόσιου ειδικού σχολείου, που εκτιμάται σε περίπου 26.000 λίρες.
Οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες υποστηρίζουν ότι το μοντέλο αυτό διογκώνει το κόστος για τους φορολογούμενους, ενώ επιτρέπει σε επενδυτές –συχνά με έδρα offshore δικαιοδοσίες– να αντλούν υπερέσοδα από έναν απολύτως κοινωνικό τομέα.
Αίτημα για καθεστώς κρίσιμων υποδομών
Σήμερα, το καθεστώς «κρίσιμης εθνικής υποδομής» στο Ηνωμένο Βασίλειο καλύπτει κυρίως κλάδους όπως η ενέργεια, οι μεταφορές και το νερό. Οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες προτείνουν να ενταχθούν σε αυτό και οι υπηρεσίες SEND, ώστε κάθε εξαγορά ή συγχώνευση παρόχου να υπόκειται σε αυστηρό «τεστ δημοσίου συμφέροντος» βάσει του Enterprise Act.
Η ρύθμιση αυτή θα έδινε στον αρμόδιο υπουργό τη δυνατότητα να μπλοκάρει συμφωνίες που θεωρούνται επιζήμιες για το δημόσιο συμφέρον ή για τη βιωσιμότητα του συστήματος στήριξης των παιδιών. «Κανένας γονιός δεν θέλει να βλέπει την εκπαίδευση του παιδιού του να θυσιάζεται, ενώ ιδιωτικά funds κερδοσκοπούν πάνω σε ένα διαλυμένο σύστημα», δήλωσε ο αρχηγός των Φιλελευθέρων Δημοκρατών σερ Εντ Ντέιβι, προσθέτοντας ότι το κόμμα του θέλει «τα χρήματα των φορολογουμένων να κατευθύνονται στην πρώτη γραμμή, όχι στις τσέπες offshore επενδυτών».
Κυβερνητικές μεταρρυθμίσεις και φόβοι για τα δικαιώματα
Η κυβέρνηση ετοιμάζεται να παρουσιάσει το δικό της πακέτο μεταρρυθμίσεων για το SEND, με στόχο τον περιορισμό της εκρηκτικής αύξησης δαπανών. Ήδη έχει ανακοινώσει την καθιέρωση εθνικών προτύπων και ζωνών τιμολόγησης για τους ανεξάρτητους παρόχους, με στόχο να εξαλειφθούν οι μεγάλες αποκλίσεις στις χρεώσεις και να ενισχυθεί η διαπραγματευτική θέση των δήμων. Εάν ένα σχολείο δεν συμμορφώνεται με τις ζώνες τιμών, δεν θα μπορεί να δέχεται μαθητές που χρηματοδοτούνται από το κράτος.
Παράλληλα, διαρροές δείχνουν ότι από το 2029 τα δικαιώματα στήριξης των παιδιών θα επαναξιολογούνται σε κρίσιμες μεταβάσεις –μετά το δημοτικό και κατά τη μετάβαση από το γυμνάσιο στο κολέγιο– με στόχο να περιοριστεί το ποσοστό όσων διατηρούν νομικά κατοχυρωμένη υποστήριξη. Ο σχεδιασμός αυτός έχει προκαλέσει ανησυχία σε οργανώσεις γονέων και ακτιβιστές, που φοβούνται αποδυνάμωση των νομικών δικαιωμάτων των παιδιών με αναπηρία.
Η κυβέρνηση έχει ήδη συμφωνήσει να διαγράψει περίπου 5 δισ. λιρών χρεών που έχουν συσσωρεύσει οι δήμοι για δαπάνες SEND και να αναλάβει η ίδια την ευθύνη της σχετικής χρηματοδότησης από το 2028, επιχειρώντας να επαναφέρει το σύστημα σε πιο βιώσιμη τροχιά.
Σχόλιο 
: Η βρετανική συζήτηση γύρω από το SEND φωτίζει ένα κρίσιμο δίλημμα για όλα τα ευρωπαϊκά κράτη: πώς εξασφαλίζεται καθολική, ποιοτική ειδική αγωγή χωρίς να μετατρέπεται σε πεδίο υπερκερδών για funds, αλλά και χωρίς να εκτροχιάζονται οι δημόσιοι προϋπολογισμοί. Η πρόταση των Φιλελευθέρων Δημοκρατών για ένταξη των υπηρεσιών SEND στις κρίσιμες υποδομές ουσιαστικά ζητά να αντιμετωπιστεί η ειδική αγωγή όπως η ενέργεια ή το νερό, δηλαδή ως στρατηγικός τομέας με αυξημένο έλεγχο στις ιδιωτικοποιήσεις και στις εξαγορές. Αν η λογική των ζωνών τιμών και των επανελέγχων δικαιωμάτων επεκταθεί και σε άλλες χώρες, η πολιτική σύγκρουση ανάμεσα στη δημοσιονομική πειθαρχία και στα κοινωνικά δικαιώματα θα γίνει ακόμη πιο έντονη – και η Ελλάδα δεν θα μείνει εκτός αυτής της συζήτησης.
#ΗνωμενοΒασιλειο #ΕιδικηΑγωγη #SEND #Εκπαιδευση
