Η Κοπεγχάγη διαμηνύει ότι η Γροιλανδία δεν χρειάζεται αμερικανική υγειονομική βοήθεια, αδειάζοντας δημόσια τον Ντόναλντ Τραμπ. Η υπόθεση φωτίζει την κλιμάκωση του γεωπολιτικού μπρα ντε φερ για τον αρκτικό θύλακα.
Η δανική κυβέρνηση απέρριψε κατηγορηματικά την εξαγγελία του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι ΗΠΑ στέλνουν «ένα σπουδαίο νοσοκομειακό πλοίο» στη Γροιλανδία, προκειμένου να φροντίσει «τους πολλούς αρρώστους που δεν περιθάλπονται». Η Κοπεγχάγη διευκρινίζει ότι το αυτόνομο δανικό έδαφος διαθέτει επαρκές και καθολικά προσβάσιμο σύστημα υγείας και δεν έχει ζητήσει καμία ξένη συνδρομή.
Η απάντηση της Δανίας και η πραγματική εικόνα υγείας
«Ο πληθυσμός της Γροιλανδίας λαμβάνει την περίθαλψη που χρειάζεται, είτε στη Γροιλανδία είτε –όταν απαιτείται εξειδικευμένη θεραπεία– στη Δανία. Δεν υπάρχει ανάγκη για μια ειδική υγειονομική πρωτοβουλία», τόνισε ο υπουργός Άμυνας Τροελς Λουντ Πόουλσεν στη δημόσια τηλεόραση DR, αποδομώντας ευθέως το αφήγημα του Τραμπ.
Στη Γροιλανδία, όπως και στη Δανία, η πρόσβαση στην υγεία είναι δωρεάν. Στο απέραντο αρκτικό νησί λειτουργούν πέντε περιφερειακά νοσοκομεία, με το νοσοκομείο της Νουούκ να αποτελεί κεντρικό κόμβο για ολόκληρη την επικράτεια. Μόλις στις αρχές Φεβρουαρίου, η τοπική κυβέρνηση της Γροιλανδίας υπέγραψε νέα συμφωνία με την Κοπεγχάγη για τη βελτίωση της νοσηλείας Γροιλανδών ασθενών σε δανικά νοσοκομεία, δείχνοντας ότι η συνεργασία είναι θεσμικά οργανωμένη και όχι αποτέλεσμα έκτακτων κινήσεων.
Η γεωπολιτική διάσταση της «ανθρωπιστικής» κίνησης
Η αμφισβητούμενη ανακοίνωση Τραμπ δεν μπορεί να ιδωθεί αποκομμένα από τη στρατηγική επιδίωξη της Ουάσινγκτον να αυξήσει τον έλεγχό της στη Γροιλανδία. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι οι ΗΠΑ «πρέπει να ελέγχουν τη Γροιλανδία» για λόγους εθνικής ασφάλειας, ενώ πρόσφατα φέρεται να έχει καταλήξει σε ένα είδος «πλαισίου» συμφωνίας με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, για την ενίσχυση της αμερικανικής επιρροής στο νησί.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ρητορική περί «πολλών ασθενών που δεν φροντίζονται» λειτουργεί ως εργαλείο ήπιας ισχύος, επιχειρώντας να παρουσιάσει τις ΗΠΑ ως προστάτιδα δύναμη έναντι μιας δήθεν ανεπαρκούς Δανίας. Η άμεση και ψυχρή διάψευση από την Κοπεγχάγη, αλλά και η παραδοχή Πόουλσεν ότι δεν έχει καμία επίσημη ενημέρωση για την άφιξη του πλοίου, αποκαλύπτουν το επικοινωνιακό –και όχι επιχειρησιακό– βάρος της πρωτοβουλίας Τραμπ.
«Νέα κανονικότητα» στις διεθνείς σχέσεις
Ο Δανός υπουργός Άμυνας σχολίασε δηκτικά ότι «ο Τραμπ γράφει διαρκώς για τη Γροιλανδία. Πρόκειται αναμφίβολα για έκφραση της νέας κανονικότητας που έχει παγιωθεί στην διεθνή πολιτική». Η φράση συμπυκνώνει την ανησυχία πολλών ευρωπαϊκών πρωτευουσών για την υποκατάσταση της θεσμικής διπλωματίας από αιφνίδιες ανακοινώσεις στα κοινωνικά δίκτυα, με άμεσες γεωπολιτικές συνέπειες.
Ενδεικτικό της στενής –και πρακτικής– συνεργασίας Δανίας–ΗΠΑ στον αρκτικό χώρο είναι ότι μόλις μία ημέρα πριν, η Αρκτική Διοίκηση της Δανίας είχε προχωρήσει σε αεροδιακομιδή μέλους πληρώματος αμερικανικού υποβρυχίου ανοιχτά της Νουούκ, μετά από αίτημα για επείγουσα ιατρική βοήθεια. Το περιστατικό δείχνει ότι τα δύο κράτη μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά στο πεδίο, ακόμη και όταν η πολιτική ρητορική πυροδοτεί εντάσεις.
Σχόλιο
: Η υπόθεση του «νοσοκομειακού πλοίου» αναδεικνύει πώς η υγεία εργαλειοποιείται ως πρόσχημα ισχύος σε αμφισβητούμενους γεωπολιτικά χώρους. Η Δανία απαντά με θεσμικά δεδομένα και κοινωνικό κράτος σε μια επικοινωνιακή κίνηση της Ουάσινγκτον, υπενθυμίζοντας ότι η πραγματική επιρροή στο Βορρά δεν κερδίζεται με αναρτήσεις, αλλά με σταθερές δομές, συμφωνίες και αξιοπιστία.






