Το ECOFIN ενέκρινε επισήμως το εθνικό αμυντικό επενδυτικό σχέδιο της Ελλάδας στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας SAFE, ανοίγοντας τον δρόμο για χαμηλότοκα, μακροπρόθεσμα δάνεια. Μαζί με την Ελλάδα εγκρίθηκαν ακόμη επτά εθνικά σχέδια κρατών-μελών της ΕΕ, ενισχύοντας τον ευρωπαϊκό πυλώνα άμυνας.
Το Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών της ΕΕ (ECOFIN) έδωσε σήμερα την τελική, πολιτικά βαρύνουσα έγκρισή του στο εθνικό αμυντικό επενδυτικό σχέδιο της Ελλάδας, το οποίο εντάσσεται στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Δράση για την Ασφάλεια στην Ευρώπη» (SAFE). Η απόφαση αυτή αποτελεί το τελευταίο θεσμικό βήμα μετά την προηγούμενη θετική γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και επιτρέπει πλέον την ενεργοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων με ευνοϊκούς όρους.
Μαζί με την ελληνική πρόταση εγκρίθηκαν συνολικά οκτώ εθνικά σχέδια: της Ιταλίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Εσθονίας, της Πολωνίας, της Σλοβακίας, της Φινλανδίας και της Ελλάδας. Τα σχέδια αυτά συγκροτούν τον πρώτο πυρήνα εφαρμογής του SAFE, σε μια συγκυρία κατά την οποία η ΕΕ επιδιώκει να ενισχύσει επειγόντως τη στρατιωτική της ετοιμότητα.
Τι σημαίνει πρακτικά η έγκριση του SAFE για την Ελλάδα
Η έγκριση του ελληνικού σχεδίου, μετά από αυστηρή αξιολόγηση από την Κομισιόν, ενεργοποιεί την πρόσβαση της χώρας στο πρώτο κύμα μακροπρόθεσμων δανείων χαμηλού κόστους που προβλέπει το SAFE. Τα κεφάλαια αυτά στοχεύουν στην ταχεία αναβάθμιση της αμυντικής ικανότητας, μέσω απόκτησης σύγχρονου εξοπλισμού και ενίσχυσης της επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Η «Δράση για την Ασφάλεια στην Ευρώπη» σχεδιάστηκε ώστε να δώσει στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα να καλύψουν ταχύτερα και με πιο συντονισμένο τρόπο τα κενά που έχουν διαπιστωθεί στους στρατιωτικούς τους σχεδιασμούς. Η Ελλάδα, με δεδομένες τις αυξημένες γεωπολιτικές προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, αποκτά μέσω του SAFE ένα επιπλέον εργαλείο χρηματοδότησης για κρίσιμες αμυντικές επενδύσεις, χωρίς να επιβαρύνει στον ίδιο βαθμό το δημοσιονομικό της χώρο σε σχέση με συμβατικό δανεισμό.
Παράλληλα, η πρόσβαση σε φθηνότερα, μακροπρόθεσμα κεφάλαια μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός για τη στήριξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, εφόσον τα έργα και οι προμήθειες που θα ενταχθούν στο σχέδιο κατευθυνθούν με τρόπο που να μεγιστοποιεί την ελληνική προστιθέμενη αξία.
Η ευρωπαϊκή διάσταση και οι επόμενες προκλήσεις
Η ταυτόχρονη έγκριση οκτώ εθνικών σχεδίων καταδεικνύει την επιτάχυνση της ευρωπαϊκής προσπάθειας για μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία στον τομέα της άμυνας. Η συμμετοχή χωρών από Βορρά και Νότο, αλλά και από την «πρώτη γραμμή» της ανατολικής πτέρυγας, όπως η Πολωνία και οι βαλτικές χώρες, δείχνει ότι η ασφάλεια αντιμετωπίζεται πλέον ως κοινό, υπερεθνικό αγαθό.
Για την Ελλάδα, το στοίχημα από εδώ και πέρα μετατοπίζεται από το επίπεδο της έγκρισης στο επίπεδο της υλοποίησης: στον ρυθμό απορρόφησης των πόρων, στη διαφάνεια και στην αποτελεσματικότητα των δαπανών, αλλά και στη σύνδεση των αμυντικών επενδύσεων με την τεχνολογική αναβάθμιση και την καινοτομία. Η επιτυχία του ελληνικού σχεδίου στο SAFE θα κριθεί τελικά όχι μόνο από το ύψος των δανείων, αλλά από το κατά πόσο θα μεταφραστούν σε πραγματική ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος και σε διατηρήσιμη οικονομική αξία.
Σχόλιο
: Η έγκριση του ελληνικού σχεδίου στο SAFE αποτελεί σημαντική θεσμική επιτυχία, αλλά ταυτόχρονα ανεβάζει τον πήχη: η κυβέρνηση καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέψει τα φθηνά ευρωπαϊκά κεφάλαια σε στοχευμένη, παραγωγική αμυντική επένδυση, αποφεύγοντας τόσο τον πειρασμό του αποσπασματικού εξοπλιστικού λαϊκισμού όσο και τον κίνδυνο καθυστερήσεων που θα ακυρώσουν το πλεονέκτημα του «επείγοντος» που προβλέπει το SAFE.






