Η Ελλάδα καταγράφει εντυπωσιακή άνοδο στις ψηφιακές συναλλαγές, ξεχωρίζοντας στην ΕΕ για την ταχύτητα υιοθέτησης καρτών και άμεσων πληρωμών. Τα νεότερα στοιχεία από ΔΙΑΣ, ΕΚΤ και ΙΟΒΕ δείχνουν μια οικονομία που απομακρύνεται ραγδαία από τα μετρητά.
Η μετάβαση της Ελλάδας σε μια οικονομία με κυριαρχία των ψηφιακών πληρωμών δεν είναι πλέον απλώς τάση, αλλά στατιστικά τεκμηριωμένο γεγονός. Τα στοιχεία της ΔΙΑΣ για το 2025 και οι συγκρίσεις με τα δεδομένα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) αναδεικνύουν ότι η χώρα μας ανήκει πλέον στην πρώτη ταχύτητα της Ευρώπης όσον αφορά τη χρήση καρτών, άμεσων πληρωμών και υπηρεσιών τύπου IRIS.
Ρεκόρ συναλλαγών και εκτίναξη καρτών
Σύμφωνα με τη ΔΙΑΣ, το 2025 πραγματοποιήθηκαν 540,4 εκατ. ψηφιακές συναλλαγές, αυξημένες κατά 15,7% σε σχέση με το 2024. Η συνολική αξία τους ανήλθε στα 544,4 δισ. ευρώ, επίπεδο που συνιστά νέο ιστορικό υψηλό για την ελληνική οικονομία.
Την ίδια στιγμή, η εικόνα στην Ευρωζώνη είναι επίσης ανοδική, αλλά σαφώς ηπιότερη. Στο πρώτο εξάμηνο του 2025 οι πληρωμές χωρίς μετρητά στη ζώνη του ευρώ έφτασαν τα 77,7 δισ., αυξημένες κατά 7,7% σε ετήσια βάση, με συνολική αξία 116 τρισ. ευρώ (+2,9%). Οι κάρτες αντιπροσωπεύουν το 57% των συναλλαγών στην Ευρώπη, τις οποίες ακολουθούν οι μεταφορές πίστωσης (22%), οι άμεσες χρεώσεις (14%) και οι πληρωμές με ηλεκτρονικό χρήμα (6%).
Στην Ελλάδα όμως, η κυριαρχία της κάρτας είναι σαρωτική: το 73% των συναλλαγών πραγματοποιείται με κάρτα, ποσοστό που υπογραμμίζει πόσο γρήγορα οι Έλληνες εγκατέλειψαν τα μετρητά, ιδίως μετά την κρίση, τα capital controls και την εκτεταμένη εγκατάσταση POS.
Η θέση της Ελλάδας στην ΕΕ και ο ρόλος του IRIS
Μελέτη του ΙΟΒΕ δείχνει ότι την περίοδο 2015-2024 η Ελλάδα είχε τη δεύτερη υψηλότερη ταχύτητα εξάπλωσης της χρήσης καρτών πληρωμών στην ΕΕ των 27, πίσω μόνο από τη Λιθουανία. Μεταξύ 2014 και 2024, ο αριθμός συναλλαγών με κάρτα αυξήθηκε σωρευτικά περίπου 25 φορές, ενώ η αξία τους ξεπέρασε τις 10 φορές. Πρόκειται για μετασχηματισμό χωρίς προηγούμενο σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη μετάβαση παίζουν οι άμεσες πληρωμές. Το 2025, τα Instant Payments μέσω ΔΙΑΣ έφτασαν τα 122,1 εκατ., με εκρηκτική άνοδο 72,8%. Η υπηρεσία IRIS P2P, για μεταφορές μεταξύ ιδιωτών, κατέγραψε 111,4 εκατ. συναλλαγές, σχεδόν διπλάσιες από το 2024 (+90%), με 4,3 εκατ. εγγεγραμμένους χρήστες.
Ακόμη πιο ενδεικτική της αλλαγής κουλτούρας είναι η υπηρεσία IRIS P2Pro για επαγγελματίες, η οποία έγινε υποχρεωτική τον Σεπτέμβριο του 2025. Μέχρι το τέλος του έτους είχαν εγγραφεί 583.445 επαγγελματίες, ενώ οι συναλλαγές αυξήθηκαν κατά 197%. Οι πληρωμές σε επιχειρήσεις ανήλθαν σε 98 εκατ. συναλλαγές, που αντιστοιχούν στο 18,1% του συνόλου, με την υποχρεωτική χρήση να ισχύει μόλις από την 1η Δεκεμβρίου 2025.
Στην Ευρωζώνη, ο αριθμός καρτών πληρωμών σε κυκλοφορία στο τέλος του πρώτου εξαμήνου 2025 ήταν 879,3 εκατ., αυξημένος κατά 12,2% σε ετήσια βάση, με μέσο όρο 2,5 κάρτες ανά κάτοικο και μέση αξία περίπου 38 ευρώ ανά πληρωμή με κάρτα. Τα μεγέθη αυτά δείχνουν ότι η Ευρώπη κινείται σταθερά προς μια πλήρως ψηφιοποιημένη οικονομία, την ώρα που το 2026 θεωρείται έτος-ορόσημο για το ψηφιακό ευρώ, ενόψει της οριστικής έγκρισης του σχετικού κανονισμού.
Σχόλιο 
: Η ιλιγγιώδης άνοδος των ψηφιακών πληρωμών στην Ελλάδα δεν είναι απλώς τεχνολογική εξέλιξη, αλλά βαθύς ανασχηματισμός του τρόπου λειτουργίας της οικονομίας και της φορολογικής βάσης. Το στοίχημα πλέον δεν είναι η περαιτέρω αύξηση του όγκου, αλλά η αξιοποίηση αυτής της ψηφιακής υποδομής για μείωση φοροδιαφυγής, μείωση κόστους συναλλαγών και στοχευμένη ρύθμιση, ενόψει και της έλευσης του ψηφιακού ευρώ.
#ψηφιακές_πληρωμές #κάρτες #IRIS #ΔΙΑΣ #ΕΚΤ
