Κλιματικοί οργανισμοί προειδοποιούν ότι η πιθανή ανάπτυξη φαινομένου Ελ Νίνιο στον Ειρηνικό από το 2026 θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέο παγκόσμιο ρεκόρ θερμοκρασίας το 2027. Οι επιστήμονες μιλούν για ενισχυμένο κίνδυνο ακραίων φαινομένων, σε έναν ήδη υπερθερμασμένο πλανήτη λόγω καύσης ορυκτών καυσίμων.
Μετεωρολογικές υπηρεσίες και κλιματικοί επιστήμονες σημαίνουν συναγερμό για την αυξανόμενη πιθανότητα να σχηματιστεί φαινόμενο Ελ Νίνιο στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό αργότερα μέσα στο 2026, εξέλιξη που θα μπορούσε να ωθήσει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες σε ιστορικά υψηλά επίπεδα το 2027.
Τα πρώτα σήματα από ωκεανούς και μοντέλα
Η Εθνική Ωκεάνια και Ατμοσφαιρική Διοίκηση των ΗΠΑ (NOAA) και η Μετεωρολογική Υπηρεσία της Αυστραλίας αναφέρουν ότι ορισμένα κλιματικά μοντέλα «βλέπουν» ανάπτυξη Ελ Νίνιο από τα μέσα του 2026, αν και επισημαίνουν σημαντικές αβεβαιότητες, καθώς πρόκειται για πολύ μεγάλο χρονικό ορίζοντα πρόγνωσης.
Ο κύκλος θερμοκρασιών στον τροπικό Ειρηνικό, γνωστός ως ταλάντωση Ελ Νίνιο – Λα Νίνια (ENSO), συνδέεται στενά με ακραία καιρικά φαινόμενα παγκοσμίως. Όταν θερμότερα από τον μέσο όρο νερά συγκεντρώνονται στο ανατολικό τμήμα του ισημερινού Ειρηνικού και εκτείνονται έως τις ακτές της αμερικανικής ηπείρου, μιλάμε για Ελ Νίνιο. Το φαινόμενο αυτό τείνει να προσθέτει ένα «θερμικό μπόνους» στην ήδη αυξημένη, λόγω ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής, μέση θερμοκρασία της Γης.
Σύμφωνα με την αυστραλιανή υπηρεσία, η οποία σε πρόσφατη έκθεσή της σημειώνει ότι «ορισμένα μοντέλα υποδεικνύουν πιθανότητα ανάπτυξης Ελ Νίνιο από τον Ιούνιο», η εκτίμηση αυτή γίνεται με τη ρητή προειδοποίηση ότι πρόκειται για «πολύ μακρινό χρονικό ορίζοντα» για αξιόπιστη πρόγνωση. Αντίστοιχα, η NOAA κάνει λόγο για «αυξανόμενες πιθανότητες Ελ Νίνιο», χωρίς όμως ακόμα να υπάρχει βεβαιότητα.
Γιατί το 2027 θεωρείται υποψήφιο για νέο ρεκόρ
Ο κλιματολόγος Άντριου Γουότκινς από το Πανεπιστήμιο Monash εξηγεί ότι υπάρχει ήδη μεγάλη ποσότητα θερμού νερού αποθηκευμένη στο δυτικό τροπικό Ειρηνικό. «Όταν οι εμπορικοί άνεμοι εξασθενήσουν, αυτό το νερό τείνει να μετακινηθεί προς τα ανατολικά και να θερμάνει τις περιοχές ανοικτά της Νότιας Αμερικής», σημειώνει, προσθέτοντας ότι τα μοντέλα «βλέπουν» αυτή τη μετατόπιση κατά το αυστραλιανό φθινόπωρο.
Η ειδικός ENSO, αναπληρώτρια καθηγήτρια Αντρέα Τασκέτο από το Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας, επισημαίνει ότι η τρέχουσα φάση Λα Νίνια – όπου θερμότερα νερά βρίσκονται πιο κοντά στην Αυστραλία – οδεύει προς το τέλος της, γεγονός που κάνει τις προβλέψεις για το δεύτερο εξάμηνο του 2026 ιδιαίτερα δύσκολες. Για την περίοδο Ιουνίου–Αυγούστου, εκτιμά ότι οι πιθανότητες για Ελ Νίνιο ή ουδέτερη φάση ENSO είναι περίπου «50/50, σαν ρίψη νομίσματος».
Ο ερευνητής Ζικ Χάουσφαδερ, από την ανεξάρτητη ομάδα Berkeley Earth, υπενθυμίζει ότι το Ελ Νίνιο που αναπτύχθηκε στα μέσα του 2023 και διήρκεσε έως περίπου τον Απρίλιο του 2024, πιθανότατα πρόσθεσε περίπου 0,12 βαθμούς Κελσίου στη μέση παγκόσμια θερμοκρασία του 2024. Εάν ένα νέο Ελ Νίνιο αναπτυχθεί αργότερα φέτος, αναμένεται να κορυφωθεί μεταξύ Νοεμβρίου και Ιανουαρίου και να επηρεάσει κυρίως τις θερμοκρασίες του 2027, όχι του 2026.
Η ανθρωπογενής θέρμανση «σκεπάζει» τη φυσική μεταβλητότητα
Οι τελευταίες τρεις χρονιές καταγράφονται ήδη μέσα στις τρεις θερμότερες που έχουν σημειωθεί ποτέ σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο Γουότκινς δηλώνει ότι εάν όντως αναπτυχθεί Ελ Νίνιο, θα δίσταζε να στοιχηματίσει εναντίον ενός νέου ρεκόρ θερμοκρασίας. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι η συνεχιζόμενη υπερθέρμανση λόγω καύσης ορυκτών καυσίμων είναι πλέον τόσο έντονη, ώστε «υπερκαλύπτει» τη φυσική, από έτος σε έτος, μεταβλητότητα της θερμοκρασίας του αέρα.
«Δεν νομίζω ότι πλέον μας εκπλήσσει τίποτα», σημειώνει, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ακόμα και χωρίς ένα ισχυρό Ελ Νίνιο, ο πλανήτης είναι ικανός να καταγράψει νέες ακραίες θερμοκρασίες, εφόσον δεν υπάρξει δραστικός περιορισμός των εκπομπών.
Σχόλιο 
: Η συζήτηση για το πιθανό Ελ Νίνιο του 2026–2027 δείχνει πόσο λεπτή έχει γίνει η ισορροπία του κλίματος: ένα φυσικό φαινόμενο που παλαιότερα απλώς «χρωμάτιζε» τον καιρό, σήμερα αρκεί για να σπάει ρεκόρ σε έναν πλανήτη ήδη υπερθερμασμένο από τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Για την οικονομία, τις υποδομές και την αγροτική παραγωγή, η αβεβαιότητα αυτή μεταφράζεται σε αυξημένο κλιματικό ρίσκο που απαιτεί άμεσο σχεδιασμό προσαρμογής, ιδίως σε ευάλωτες χώρες όπως η Ελλάδα.
#ΕλΝίνιο #ΚλιματικήΚρίση #Θερμοκρασία #Κλίμα
