Το φθινοπωρινό Ευρωβαρόμετρο 2025 καταγράφει βαθύ αίσθημα ανασφάλειας για τον κόσμο και την Ευρώπη, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις πιο απαισιόδοξες χώρες. Παράλληλα όμως, οι πολίτες εμφανίζονται εντυπωσιακά πιο αισιόδοξοι για το δικό τους και το οικογενειακό τους μέλλον.
Η νέα έρευνα του Ευρωβαρόμετρου για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αποτυπώνει μια Ευρώπη που αισθάνεται περικυκλωμένη από κινδύνους. Το 52% των πολιτών της ΕΕ δηλώνει απαισιόδοξο για το μέλλον του κόσμου, ποσοστό που στην Ελλάδα αυξάνεται στο 56%, επιβεβαιώνοντας ότι η χώρα παραμένει στην «ζώνη υψηλής ανησυχίας».
Ελληνική υπερευαισθησία σε ασφάλεια, μετανάστευση και κλίμα
Η έρευνα αναδεικνύει ότι το αίσθημα ανασφάλειας δεν είναι αφηρημένο, αλλά συνδέεται με πολύ συγκεκριμένες απειλές. Σε επίπεδο ΕΕ, πρώτη πηγή ανησυχίας είναι οι ένοπλες συγκρούσεις κοντά στα σύνορα της Ένωσης (72%), ενώ ακολουθούν η τρομοκρατία (67%), οι κυβερνοεπιθέσεις από τρίτες χώρες (66%), οι φυσικές καταστροφές που επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή (66%) και οι ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές (65%).
Στην Ελλάδα, το προφίλ ανησυχίας είναι ακόμη πιο οξυμένο: οι ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές καταγράφουν εκρηκτικό 84%, οι φυσικές καταστροφές που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή 83%, ενώ οι ενεργές συρράξεις κοντά στην ΕΕ φτάνουν το 79%. Η τρομοκρατία ανησυχεί το 73% και η ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ από τρίτες χώρες το 71%, έναντι 59% στον μέσο όρο της Ένωσης. Η ελληνική κοινωνία δείχνει έτσι να βιώνει με μεγαλύτερη ένταση την τριπλή κρίση ασφάλειας – μετανάστευσης – κλίματος.
Ψηφιακές απειλές και θεσμική δυσπιστία
Ιδιαίτερη σημασία έχει η εκτόξευση της ανησυχίας για την παραπληροφόρηση και τις ψηφιακές απειλές. Η παραπληροφόρηση προβληματίζει το 69% των πολιτών στην ΕΕ, αλλά το 77% στην Ελλάδα. Αντίστοιχα, η ανεπαρκής προστασία προσωπικών δεδομένων ανησυχεί το 68% στην ΕΕ και το 79% στη χώρα μας. Η ρητορική μίσους, το ψευδές περιεχόμενο μέσω τεχνητής νοημοσύνης και οι απειλές κατά της ελευθερίας της έκφρασης συγκεντρώνουν ποσοστά γύρω στο 67%-70%, με την Ελλάδα σταθερά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Παρά το βαρύ αυτό κλίμα, η εικόνα για το ίδιο το μέλλον των πολιτών είναι πιο φωτεινή: το 76% στην ΕΕ και το 69% στην Ελλάδα δηλώνουν αισιόδοξοι για το προσωπικό και οικογενειακό τους μέλλον. Ωστόσο, η εμπιστοσύνη προς την ΕΕ εμφανίζει ρωγμές. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το 49% διατηρεί θετική άποψη για την Ένωση, στην Ελλάδα όμως θετική εικόνα έχει μόλις το 34%, ενώ το 29% δηλώνει αρνητική. Η συμμετοχή της χώρας στην ΕΕ θεωρείται θετική από το 40% των Ελλήνων, ποσοστό μειωμένο κατά 5 μονάδες σε σχέση με τον Μάρτιο 2024.
Απαίτηση για ισχυρότερη και πιο ενωμένη Ευρώπη
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι πολίτες δεν ζητούν λιγότερη, αλλά περισσότερη Ευρώπη. Το 66% στην ΕΕ – και 78% στην Ελλάδα – θεωρεί ότι η Ένωση πρέπει να συμβάλει πιο ενεργά στην ασφάλεια των πολιτών. Συντριπτικό 89% των Ευρωπαίων και 93% των Ελλήνων ζητούν τα κράτη-μέλη να είναι πιο ενωμένα, ενώ το 73% στην ΕΕ και το 82% στην Ελλάδα πιστεύουν ότι η ΕΕ χρειάζεται περισσότερα μέσα για να αντιμετωπίσει τις παγκόσμιες προκλήσεις.
Στις προτεραιότητες πολιτικής, ο πληθωρισμός και το κόστος διαβίωσης αναδεικνύονται κορυφαίο ζήτημα για το 41% στην ΕΕ και 53% στην Ελλάδα. Η οικονομία και η απασχόληση συγκεντρώνουν 35% στην ΕΕ, αλλά 60% στη χώρα μας, ενώ στην Ελλάδα ξεχωρίζουν επίσης η δημόσια υγεία (54% έναντι 33% στην ΕΕ) και η φτώχεια/κοινωνικός αποκλεισμός (46% έναντι 29%). Παρά το ότι η πλειονότητα αναμένει σταθερό βιοτικό επίπεδο, ένα σημαντικό 39% των Ελλήνων προβλέπει επιδείνωση στην πενταετία.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από τη Verian μεταξύ 6 και 30 Νοεμβρίου 2025 σε 27 κράτη-μέλη με 26.453 συνεντεύξεις (1.007 στην Ελλάδα), σκιαγραφεί μια Ευρώπη που φοβάται τις εξωτερικές και εσωτερικές απειλές, αλλά ταυτόχρονα απαιτεί από την Ένωση να μετατραπεί σε αποτελεσματικότερο ασπίδιο προστασίας.
Σχόλιο 
: Τα ευρήματα δείχνουν κλασικό «παράδοξο εμπιστοσύνης»: υψηλή απαισιοδοξία για τον κόσμο, σχετική αυτοπεποίθηση για το προσωπικό μέλλον, αλλά φθίνουσα εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Για την Ελλάδα, η υπερέμφαση σε μετανάστευση, ασφάλεια και κόστος ζωής συνιστά σαφές σήμα προς τις Βρυξέλλες ότι χωρίς χειροπιαστές απαντήσεις σε αυτά τα μέτωπα, η στήριξη στο ευρωπαϊκό εγχείρημα θα συνεχίσει να διαβρώνεται.
#Ευρωβαρόμετρο #ΕΕ #Ελλάδα #ΚόστοςΖωής #Ασφάλεια #ΚλιματικήΑλλαγή #Παραπληροφόρηση
