Ιστορικό ρεκόρ αιτήσεων συνταξιοδότησης κατέγραψε ο ΕΦΚΑ το 2025, με το κύμα εξόδου να τροφοδοτείται τόσο από τη γήρανση του εργατικού δυναμικού όσο και από το ευνοϊκό καθεστώς απασχόλησης μετά τη σύνταξη. Την ίδια ώρα, ειδικοί προειδοποιούν ότι η πρόωρη αποχώρηση κρύβει σοβαρές παγίδες για το τελικό ύψος της σύνταξης.
Το 2025 ο ΕΦΚΑ κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ 225.800 αιτήσεων συνταξιοδότησης, ξεπερνώντας το προηγούμενο υψηλό του 2021 (212.151 αιτήσεις). Η έξοδος από την αγορά εργασίας έχει λάβει χαρακτηριστικά νέου κύματος, που ήδη υπερβαίνει τις μαζικές αποχωρήσεις της προηγούμενης δεκαετίας λόγω μνημονίων και εθελουσίων σε ΔΕΚΟ και τράπεζες.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η αυξημένη ροή θα συνεχιστεί τουλάχιστον έως το 2027-2028, καθώς ολοκληρώνεται σταδιακά η αποχώρηση της γενιάς των baby boomers. Ωστόσο, ο δημογραφικός παράγοντας δεν είναι ο μόνος που ωθεί στη σύνταξη.
Το «κίνητρο» της εργασίας μετά τη σύνταξη και η κρυφή παγίδα
Καθοριστικό ρόλο παίζει το ευνοϊκό καθεστώς απασχόλησης συνταξιούχων που θεσπίστηκε την τελευταία διετία. Οι ασφαλισμένοι που συμπληρώνουν ή πλησιάζουν την 35ετία σπεύδουν να συνταξιοδοτηθούν, προσδοκώντας ότι θα συνεχίσουν να εργάζονται χωρίς περικοπή της σύνταξής τους, καταβάλλοντας μόνο μια πρόσθετη, σχετικά μικρή εισφορά επί του μισθού τους.
Σύμφωνα όμως με ειδικούς της κοινωνικής ασφάλισης, αυτή η επιλογή ενέχει σοβαρό ρίσκο για όσους δεν έχουν «χτίσει» αρκετά έτη ασφάλισης. Η λογική είναι να βγουν νωρίτερα στη σύνταξη και να βελτιώσουν αργότερα το ποσό μέσω της προσμέτρησης των ενσήμων από την εργασία ως συνταξιούχοι. Στην πράξη, όμως, το όφελος είναι περιορισμένο:
- οι προσαυξήσεις από την απασχόληση μετά τη συνταξιοδότηση ενσωματώνονται στο ποσό της σύνταξης μόνο μετά τη διακοπή της εργασίας,
- το καθαρό όφελος από τις επιπλέον εισφορές, λόγω του ειδικού πόρου υπέρ ΕΦΚΑ, εκτιμάται σε μόλις 8-10 ευρώ τον μήνα ανά έτος απασχόλησης.
Έτσι, η απώλεια ασφαλιστικού χρόνου από την πρόωρη αποχώρηση είναι συχνά πολύ μεγαλύτερη από την μελλοντική προσαύξηση, καθιστώντας την στρατηγική ασύμφορη για όσους προσδοκούν ουσιαστική αύξηση του συντάξιμου ποσού.
Στο τραπέζι της διοίκησης του ΕΦΚΑ βρίσκεται η ιδέα να αλλάξει ο χρόνος «πίστωσης» της προσαύξησης: αντί να δίνεται εφάπαξ στο τέλος του εργασιακού κύκλου, να πιστώνεται ανά διετία ή πενταετία, ώστε να γίνεται πιο ορατό το όφελος και να περιοριστεί η ψευδαίσθηση μεγάλων μελλοντικών αυξήσεων.
Ποιοι αποχωρούν και γιατί εντείνεται το κύμα
Σήμερα περίπου 260.000 συνταξιούχοι έχουν δηλωθεί ως εργαζόμενοι στην πλατφόρμα του ΕΦΚΑ. Από αυτούς, σχεδόν οι μισοί απασχολούνται σε αγροτικές και συναφείς δραστηριότητες (αγρότες, μελισσοκόμοι, κτηνοτρόφοι, αλιείς κ.ά.), πάνω από 60.000 είναι μισθωτοί, 55.000 ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι, περίπου 1.000 μισθωτοί μηχανικοί και έμμισθοι δικηγόροι, ενώ 5.000 ανήκουν σε ειδικές κατηγορίες (εργόσημο, παραστατικό δαπάνης κ.λπ.).
Οι βασικοί λόγοι που τροφοδοτούν την «έξοδο» από την εργασία είναι τρεις:
- η ανησυχία για μελλοντικές αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, τα οποία συνδέονται με το προσδόκιμο ζωής μετά τα 65 έτη,
- οι ευνοϊκές ρυθμίσεις για απασχόληση συνταξιούχων χωρίς περικοπή σύνταξης, παρά μόνο με καταβολή μικρού πόρου,
- η συζήτηση για αλλαγές στην εξαγορά και τον υπολογισμό των πλασματικών ετών, με προοπτική μειωμένης στάθμισής τους στο τελικό ποσό της σύνταξης.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εποχικότητα των αιτήσεων: κορυφώνονται τον Σεπτέμβριο, όταν παραδοσιακά αποχωρούν οι εκπαιδευτικοί, ενώ ακολουθούν Ιούλιος και Ιανουάριος, που προτιμώνται από μισθωτούς, καθώς εξασφαλίζουν και μέρος του δώρου Χριστουγέννων της επόμενης χρονιάς.
Σχόλιο 
: Το ρεκόρ αιτήσεων συνταξιοδότησης δεν είναι απλώς δημογραφικό φαινόμενο, αλλά αντανάκλαση ενός συστήματος που εξακολουθεί να στέλνει αντιφατικά σήματα στους ασφαλισμένους: από τη μια ενθαρρύνει την παραμονή στην εργασία, από την άλλη δημιουργεί παράθυρα «έξυπνης» εξόδου που τελικά αποδεικνύονται οικονομικά επιζήμια. Χωρίς σταθερούς κανόνες σε όρια ηλικίας, πλασματικά έτη και εργασία συνταξιούχων, ο ΕΦΚΑ θα συνεχίσει να κυνηγά εκ των υστέρων τα κύματα εξόδου αντί να σχεδιάζει μακροπρόθεσμα βιώσιμη ασφάλιση.
#ΕΦΚΑ #Συντάξεις #Ασφαλιστικό #ΕργαζόμενοιΣυνταξιούχοι
