Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται το νέο σύστημα ηλεκτρονικών πλειοδοτικών δημοπρασιών για την παραχώρηση απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας, με αποκλειστική υλοποίηση από τις κτηματικές υπηρεσίες. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το πλαίσιο είναι αυστηρό υπέρ των ελεύθερων παραλιών, ενώ η αντιπολίτευση θέτει ζήτημα τήρησης περιβαλλοντικών και κοινωνικών όρων.
Το πρόγραμμα ηλεκτρονικών πλειοδοτικών δημοπρασιών για την παραχώρηση απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, όπως ενημέρωσε τη Βουλή ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργος Κώτσηρας. Το νέο πλαίσιο υλοποιείται στη βάση του νόμου 5092/2024 με τίτλο «Όροι αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας στις παραθαλάσσιες περιοχές και άλλες διατάξεις», ο οποίος – σύμφωνα με την κυβέρνηση – εισάγει αυστηρούς κανόνες για την προστασία των ελεύθερων παραλιών.
Τι προβλέπει το νέο σύστημα δημοπρασιών
Απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση της βουλευτού του ΠΑΣΟΚ Νάγιας Γρηγοράκου για την τήρηση των περιβαλλοντικών και κοινωνικών προϋποθέσεων σε παραχωρήσεις τμημάτων αιγιαλού στις παραλίες Αγίας Θέκλας και Αμπεκακίων στον δήμο Μονεμβασίας, ο Γιώργος Κώτσηρας περιέγραψε τη νέα αρχιτεκτονική του συστήματος. Από φέτος, όλες οι δημοπρασίες για παραχώρηση απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας θα διενεργούνται αποκλειστικά από τις κτηματικές υπηρεσίες, καταργώντας στην πράξη το παλαιότερο, πιο αποσπασματικό μοντέλο.
Σύμφωνα με τον υφυπουργό, μέχρι την προθεσμία της 31ης Μαρτίου 2026 προβλέπεται να υλοποιηθούν περίπου 3.250 δημοπρασίες. Η διαδικασία είναι πλήρως ψηφιοποιημένη: από την Τρίτη 3 Φεβρουαρίου έχει ξεκινήσει η ανάρτηση των διακηρύξεων στον ειδικό ιστότοπο, όπου οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερώνονται για τους όρους συμμετοχής.
Κεντρικό εργαλείο του νέου συστήματος είναι ο διαδραστικός χάρτης με τις διαθέσιμες παραλίες, μέσω του οποίου επιχειρήσεις όμορων ακινήτων αλλά και ναυταθλητικά σωματεία μπορούν να εντοπίζουν τις ζώνες προς παραχώρηση και να συμμετέχουν στις πλειοδοτικές διαδικασίες. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι με αυτόν τον τρόπο η διαδικασία γίνεται «πιο διαφανής, πιο ψηφιακή» και το πλαίσιο άσκησης οικονομικής δραστηριότητας στον αιγιαλό «πιο καθαρό».
Προστασία ακτών, κοινωνικός έλεγχος και προσφυγές
Ο Γιώργος Κώτσηρας επέμεινε ότι ο νόμος 5092/2024 έχει ως γνώμονα «την προστασία του περιβάλλοντος αλλά και την πρόσβαση των πολιτών στους δημόσιους χώρους». Υπογράμμισε ότι οι νέες ρυθμίσεις συνοδεύονται από εργαλεία ελέγχου και καταστολής αυθαιρεσιών, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την εφαρμογή «mycoast». Μέσω αυτής, οι πολίτες μπορούν να καταγγέλλουν αυθαίρετες καταπατήσεις, υπερβάσεις του παραχωρούμενου χώρου ή άλλες παραβιάσεις του νόμου από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στις ακτές.
Κατά τον υφυπουργό, η ελληνική Πολιτεία διαθέτει πλέον θεσμικό και τεχνολογικό οπλοστάσιο ώστε «οποιαδήποτε κατάχρηση υπάρχει, να διαπιστώνεται, να καταγγέλλεται και να επιβάλλονται οι κυρώσεις που προβλέπει ο νόμος». Ωστόσο, το πολιτικό διακύβευμα παραμένει: κατά πόσο το σύστημα θα εξασφαλίσει στην πράξη επαρκή ελεύθερο χώρο για λουόμενους, ισχυρή περιβαλλοντική προστασία και ταυτόχρονα διαφάνεια στα έσοδα του Δημοσίου από τις παραχωρήσεις.
Η κλιμάκωση των ηλεκτρονικών δημοπρασιών μέχρι το τέλος Μαρτίου 2026 θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ. Από την αποτελεσματικότητα των ελέγχων, την ανταπόκριση των πολιτών μέσω του «mycoast» και τη στάση των τοπικών κοινωνιών θα κριθεί αν ο νέος νόμος θα λειτουργήσει ως πραγματική τομή ή ως ένα ακόμη εργαλείο εντατικοποίησης της εμπορικής εκμετάλλευσης των ακτών.
Σχόλιο 
: Η μαζική ψηφιοποίηση των παραχωρήσεων αιγιαλού αυξάνει τη διαφάνεια, αλλά ταυτόχρονα ενέχει τον κίνδυνο να παγιώσει ένα μοντέλο υπερεκμετάλλευσης των παραλιών αν δεν συνοδευτεί από αυστηρή επιτήρηση, ουσιαστικούς ελέγχους πεδίου και ξεκάθαρα ποσοτικά όρια υπέρ των ελεύθερων ζωνών για τους πολίτες.
#αιγιαλός #παραλίες #δημόσια_περιουσία #ηλεκτρονικές_δημοπρασίες
