Ο βρετανικός κλάδος υπηρεσιών καταγράφει το μεγαλύτερο συνεχόμενο κύμα περικοπών θέσεων εργασίας εδώ και 16 χρόνια, καθώς οι επιχειρήσεις στρέφονται στην αυτοματοποίηση για να συγκρατήσουν το μισθολογικό κόστος. Την ίδια στιγμή, η συνολική δραστηριότητα του τομέα επιταχύνεται, αναδεικνύοντας μια ανησυχητική απόκλιση μεταξύ ανάπτυξης και απασχόλησης.
Ο κλάδος υπηρεσιών του Ηνωμένου Βασιλείου, που αντιστοιχεί σε σχεδόν 80% της οικονομικής δραστηριότητας της χώρας, προχωρά σε εκτεταμένες περικοπές προσωπικού, παρότι η επιχειρηματική δραστηριότητα ενισχύεται. Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα PMI (Purchasing Managers’ Index) της S&P Global, η απασχόληση στις υπηρεσίες μειώθηκε πιο έντονα τον Ιανουάριο σε σχέση με τον Δεκέμβριο, συνεχίζοντας μια πτωτική τάση που ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2024.
«Μακρύτερη περίοδος απολύσεων» εδώ και 16 χρόνια
Η έρευνα PMI, η οποία θεωρείται από τους πιο αξιόπιστους δείκτες πορείας των κλάδων, καταγράφει την «μακρύτερη περίοδο περικοπών θέσεων εργασίας» στον βρετανικό κλάδο υπηρεσιών τα τελευταία 16 χρόνια. Οι επιχειρήσεις δεν περιορίζονται μόνο σε απολύσεις, αλλά και σε στρατηγική μη αντικατάστασης εργαζομένων που αποχωρούν οικειοθελώς, επιταχύνοντας τη συρρίκνωση της απασχόλησης.
Η S&P Global επισημαίνει, βάσει ποιοτικών στοιχείων, ότι πολλές εταιρείες στρέφονται στην αυτοματοποίηση για να καλύψουν τα κενά προσωπικού και να αυξήσουν την παραγωγικότητα. Η κίνηση αυτή συνδέεται άμεσα με τις πιεσμένες επιχειρηματικές προοπτικές, τα συμπιεσμένα περιθώρια κέρδους και τις εύθραυστες συνθήκες της αγοράς, που καθιστούν πιο επιφυλακτικές τις αποφάσεις για νέες προσλήψεις.
Όπως σημειώνει ο Tim Moore, διευθυντής οικονομικών δεικτών στην S&P Global Market Intelligence, «υπήρξαν και πάλι ζοφερά σήματα για τις προοπτικές της αγοράς εργασίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς η πρόσληψη προσωπικού μειώθηκε με ταχύτερο ρυθμό τον Ιανουάριο, καθώς οι επιχειρήσεις προσπάθησαν να αντισταθμίσουν το αυξανόμενο μισθολογικό κόστος».
Άνοδος της δραστηριότητας, πτώση της απασχόλησης
Παρά τις περικοπές, η συνολική δραστηριότητα στον κλάδο υπηρεσιών ξεκίνησε δυναμικά το 2026. Ο δείκτης PMI για τις υπηρεσίες ανήλθε τον Ιανουάριο στο 54, από 51,4 τον Δεκέμβριο, καταγράφοντας τον ταχύτερο ρυθμό επέκτασης από τον Αύγουστο. Τιμή πάνω από το 50 υποδηλώνει ανάπτυξη, ενώ κάτω από αυτό το όριο σηματοδοτεί συρρίκνωση.
Σε συνδυασμό με την αντίστοιχη έρευνα PMI για τη μεταποίηση, η συνολική επιχειρηματική δραστηριότητα στο Ηνωμένο Βασίλειο έφθασε σε υψηλό 17 μηνών τον Ιανουάριο. Μέρος της βελτίωσης αποδίδεται στην άρση της αβεβαιότητας μετά τον προϋπολογισμό στα τέλη Νοεμβρίου, που έβαλε τέλος σε μήνες φημολογίας για νέες αυξήσεις φόρων και επέτρεψε την επανεκκίνηση καθυστερημένων επενδυτικών σχεδίων.
Οι προσδοκίες για μελλοντική άνοδο της δραστηριότητας είναι οι ισχυρότερες από τον Οκτώβριο του 2024, όταν η τότε υπουργός Οικονομικών Rachel Reeves είχε επιβάλει μεγαλύτερες του αναμενομένου αυξήσεις φόρων στις επιχειρήσεις, παρά τις ανησυχίες για γεωπολιτικούς κινδύνους και αδύναμη καταναλωτική ζήτηση.
Τεχνητή νοημοσύνη, μισθολογικές πιέσεις και ευάλωτες θέσεις εργασίας
Η έκθεση δημοσιεύεται σε συγκυρία έντονης ανησυχίας για τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην απασχόληση. Η ανακοίνωση της Anthropic, δημιουργού του chatbot Claude, ότι το εργαλείο της μπορεί να αυτοματοποιήσει σημαντικό μέρος νομικών εργασιών, πυροδότησε απότομη πτώση στις μετοχές εκδοτικών και εταιρειών δεδομένων, με την πώληση να ξεκινά στο Λονδίνο και να επεκτείνεται στις διεθνείς αγορές.
Ιδιαίτερα εκτεθειμένοι εμφανίζονται κλάδοι με μεγάλο αριθμό εργαζομένων σε θέσεις εισαγωγικού επιπέδου, που έχουν ήδη πληγεί από τις αυξήσεις στον εθνικό κατώτατο μισθό και στις εργοδοτικές εισφορές εθνικής ασφάλισης από τον Απρίλιο του 2025. Σε αυτά προστίθενται οι γενικευμένες αυξήσεις στο ενεργειακό και διατροφικό κόστος, αλλά και η αναμόρφωση του συστήματος επιχειρηματικών φόρων ακίνητης περιουσίας (business rates), που εκτοξεύει τους λογαριασμούς για πολλές επιχειρήσεις και έχει προκαλέσει έντονη κριτική προς την κυβέρνηση.
Σχόλιο 
: Η βρετανική περίπτωση αναδεικνύει ένα κρίσιμο δίλημμα για όλες τις ανεπτυγμένες οικονομίες: η ανάπτυξη μπορεί να επιστρέψει χωρίς να μεταφράζεται σε νέες θέσεις εργασίας, όταν η αυτοματοποίηση και η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιούνται κυρίως ως εργαλείο συμπίεσης κόστους. Για χώρες όπως η Ελλάδα, η εμπειρία του Ηνωμένου Βασιλείου λειτουργεί ως προειδοποίηση ότι η ψηφιακή μετάβαση, αν δεν συνοδευτεί από ενεργητικές πολιτικές επανεκπαίδευσης και αναβάθμισης δεξιοτήτων, κινδυνεύει να διευρύνει τα χάσματα στην αγορά εργασίας αντί να τα κλείσει.
#ΗνωμένοΒασίλειο #Υπηρεσίες #ΑγοράΕργασίας #Αυτοματοποίηση #ΤεχνητήΝοημοσύνη
