Η βρετανική κυβέρνηση ετοιμάζει αυστηρότερη νομοθεσία για να κλείσει τα παραθυράκια που επιτρέπουν σε στελέχη προβληματικών εταιρειών ύδρευσης να λαμβάνουν εκατομμύρια σε μπόνους, παρά την απαγόρευση. Η κίνηση έρχεται μετά τις αποκαλύψεις για παράνομες απορρίψεις λυμάτων σε ποτάμια και θάλασσα και σοβαρές διακοπές υδροδότησης.
Η κυβέρνηση στο Ηνωμένο Βασίλειο ετοιμάζεται να παρέμβει εκ νέου στον ήδη βεβαρημένο κλάδο ύδρευσης, μετά τη διαπίστωση ότι οι διοικήσεις προβληματικών εταιρειών κατάφεραν να παρακάμψουν την περσινή απαγόρευση καταβολής μπόνους. Παρά τις βαριές παραβιάσεις – παράνομες απορρίψεις λυμάτων σε ποτάμια και θάλασσες και πολύημερες διακοπές νερού για χιλιάδες νοικοκυριά – ανώτατα στελέχη συνέχισαν να αμείβονται με εκατομμύρια λίρες.
Πώς «ξέφυγαν» οι εταιρείες από τον νόμο
Ο προηγούμενος υπουργός Περιβάλλοντος, Στιβ Ριντ, είχε θεσπίσει μέσω του νόμου Water (Special Measures) Act απαγόρευση καταβολής μπόνους σε διευθύνοντες συμβούλους και οικονομικούς διευθυντές εταιρειών ύδρευσης που χαρακτηρίζονται «αποτυγχάνουσες». Ωστόσο, η ρύθμιση περιοριζόταν σε «μπόνους συνδεδεμένα με την απόδοση» και μόνο από τις αυστηρά ρυθμιζόμενες θυγατρικές.
Το κενό αυτό επέτρεψε στις εταιρείες να αλλάξουν την ορολογία των πληρωμών ή να τις μεταφέρουν σε συνδεδεμένες και μη ρυθμιζόμενες μητρικές εταιρείες. Στην περίπτωση της Thames Water, παρότι τα μπόνους είχαν τυπικά απαγορευτεί, η διοίκηση σχεδιάζει να καταβάλει εκατομμύρια σε «πληρωμές διακράτησης» που χρηματοδοτούνται από ακριβό δάνειο, με το επιχείρημα ότι δεν συνδέονται με την απόδοση.
Αντίστοιχα, η Yorkshire Water, παρότι υπό απαγόρευση, φέρεται να κατέβαλε 1,3 εκατ. λίρες στη διευθύνουσα σύμβουλο Νίκολα Σο, μέσω υπεράκτιας μητρικής σε διάστημα δύο ετών. Ο επικεφαλής της South East Water, Ντέιβιντ Χίντον, βρίσκεται σε τροχιά για συνολικά μπόνους 400.000 λιρών έως το 2030, παρά το γεγονός ότι δεκάδες χιλιάδες κάτοικοι στο Τάνμπριτζ Γουελς έμειναν χωρίς νερό για εβδομάδες.
Στη Wessex Water, ο πρώην διευθύνων σύμβουλος Κόλιν Σκέλετ έλαβε μπόνους 170.000 λιρών το ίδιο έτος που ίσχυε η απαγόρευση, με την πληρωμή να γίνεται επίσης από μητρική εταιρεία. Η πρακτική αυτή οδήγησε πολιτικούς και ακτιβιστές να κατηγορήσουν τον Ριντ ότι «ξεγελάστηκε» από τις εταιρείες ύδρευσης.
Νέος νόμος, νέος ρυθμιστής και πολιτική πίεση
Η νέα υπουργός Περιβάλλοντος, Έμα Ρέινολντς, προαναγγέλλει αυστηρό πλαίσιο για να κλείσουν οριστικά τα παραθυράκια, στο μεταβατικό στάδιο όπου ο σημερινός ρυθμιστής Ofwat παραδίδει σε έναν νέο «υπερ-ρυθμιστή». Οι ρυθμίσεις αναμένεται να ενταχθούν σε νέο νομοσχέδιο για τα ύδατα που θα παρουσιαστεί στην ομιλία του βασιλιά τον Μάιο.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, σχεδιάζεται ρητή απαγόρευση καταβολής μπόνους σε διευθύνοντες συμβούλους μέσω μητρικών ή συνδεδεμένων εταιρειών, καθώς και τέλος στην πρακτική μετονομασίας των μπόνους ώστε να φαίνονται μη συνδεδεμένα με την απόδοση. Η Ρέινολντς έχει ήδη ζητήσει από την Ofwat να αυστηροποιήσει τα κριτήρια χαρακτηρισμού μιας εταιρείας ως «αποτυγχάνουσας».
Η υφυπουργός Υδάτων, Έμα Χάρντι, τόνισε ότι «τα μπόνους πρέπει να αντικατοπτρίζουν την απόδοση» και ότι «δεν είναι μόνο το γράμμα αλλά και το πνεύμα του νόμου» που πρέπει να τηρείται. Η Ofwat δηλώνει ότι ήδη έχει μπλοκάρει περίπου 4 εκατ. λίρες σε μπόνους φέτος και βρίσκεται σε διαβούλευση για την ενίσχυση των κανόνων, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους διαφάνειας για κάθε μορφή αμοιβής από συνδεδεμένες εταιρείες.
Ακτιβιστές, όπως ο γνωστός εκστρατευτής για τα ύδατα Φέργκαλ Σάρκι, υποστηρίζουν ότι τα παραθυράκια ήταν «προφανή από την αρχή» και ότι οι εταιρείες ύδρευσης «ποτέ δεν σκόπευαν να κινηθούν εντός του πνεύματος του νόμου», κατηγορώντας τες ότι συστηματικά «δοκιμάζουν τα όρια της νομοθεσίας» και παραπλανούν τις κυβερνήσεις.
Η υπόθεση έχει έντονο πολιτικό αντίκτυπο σε τοπικό επίπεδο. Ο βουλευτής των Φιλελεύθερων Δημοκρατών για το Τάνμπριτζ Γουελς, Μάικ Μάρτιν, χαρακτήρισε «εξοργιστικό» το γεγονός ότι τα παραθυράκια δεν έχουν ήδη κλείσει, σημειώνοντας πως είναι «προφανές» ότι ο Χίντον δεν πρέπει να λάβει μπόνους όσο οι πολίτες ταλαιπωρούνται από διακοπές ύδρευσης.
Σχόλιο 
: Η βρετανική υπόθεση αναδεικνύει το διαχρονικό πρόβλημα των ρυθμιζόμενων μονοπωλίων: όταν η εταιρική διακυβέρνηση και τα κίνητρα αμοιβών αποσυνδέονται από την ποιότητα υπηρεσιών και την περιβαλλοντική συμμόρφωση, ο λογαριασμός μεταφέρεται στην κοινωνία. Για χώρες όπως η Ελλάδα, όπου το μέλλον των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης παραμένει κρίσιμο ζήτημα πολιτικής, το βρετανικό παράδειγμα λειτουργεί ως προειδοποίηση ότι χωρίς σκληρή ρύθμιση, διαφάνεια και σαφείς ρήτρες για τα μπόνους, οι υποδομές καταρρέουν ενώ οι διοικήσεις συνεχίζουν να ανταμείβονται.
#ΗνωμένοΒασίλειο #Ύδρευση #Ofwat #Μπόνους #Περιβάλλον
