Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να επιταχύνει δραστικά την αύξηση των αμυντικών δαπανών της, φθάνοντας στόχο 3% του ΑΕΠ ήδη μέχρι το τέλος της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου. Το σχέδιο, αν υλοποιηθεί, θα συνεπάγεται πρόσθετο ετήσιο κόστος δεκάδων δισ. λιρών και δύσκολες δημοσιονομικές επιλογές.
Το Λονδίνο βρίσκεται μπροστά σε μια στρατηγική στροφή με σημαντικές οικονομικές προεκτάσεις, καθώς ο πρωθυπουργός Σερ Κιρ Στάρμερ και οι στενοί του συνεργάτες εξετάζουν την πρόωρη επίτευξη στόχου αμυντικών δαπανών στο 3% του ΑΕΠ μέχρι το 2029, αντί για την επόμενη κοινοβουλευτική περίοδο όπως είχε αρχικά παρουσιαστεί ως «φιλοδοξία».
Η πολιτική πίεση της ασφάλειας και ο ρόλος της Ρωσίας
Η συζήτηση για την επιτάχυνση της αύξησης των δαπανών τροφοδοτείται από την αίσθηση κλιμακούμενης απειλής από τη Ρωσία και τη γενικότερη αποσταθεροποίηση του ευρωατλαντικού περιβάλλοντος. Στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, ο Στάρμερ έστειλε σαφές μήνυμα ότι «πρέπει να ξοδέψουμε περισσότερα, πιο γρήγορα», υπογραμμίζοντας πως η «σκληρή ισχύς» είναι πλέον «το νόμισμα της εποχής μας».
Παράλληλα, ο Βρετανός πρωθυπουργός συνέδεσε την αύξηση των αμυντικών δαπανών με τη μείωση της εξάρτησης από τις ΗΠΑ, μιλώντας για «γενεακές επενδύσεις» που θα μετακινήσουν την Ευρώπη από «υπερεξάρτηση σε αλληλεξάρτηση». Η ενίσχυση της στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία και η στενότερη συνεργασία με τους Ευρωπαίους συμμάχους προβάλλονται ως βασικά επιχειρήματα υπέρ της ταχύτερης ανόδου των δαπανών.
Το δημοσιονομικό κόστος και οι εσωτερικές τριβές
Η μετάβαση από περίπου 2,3% του ΑΕΠ σε 3% εντός λίγων ετών συνεπάγεται τεράστια επιβάρυνση για τον προϋπολογισμό. Σύμφωνα με την Ανεξάρτητη Υπηρεσία Δημοσιονομικής Ευθύνης (Office for Budget Responsibility), η επίτευξη του 3% μέχρι το 2029-30 θα απαιτούσε πρόσθετες ετήσιες δαπάνες περίπου 17,3 δισ. λιρών. Το Ινστιτούτο Δημοσιονομικών Μελετών εκτιμά ότι, λαμβάνοντας υπόψη ήδη προγραμματισμένες αυξήσεις, το επιπλέον κόστος ίσως περιοριστεί στις 13-14 δισ. λίρες ετησίως.
Την ίδια στιγμή, το Υπουργείο Άμυνας φέρεται να αντιμετωπίζει χρηματοδοτικό κενό της τάξης των 28 δισ. λιρών για την κάλυψη υφιστάμενων υποχρεώσεων την επόμενη τετραετία. Ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, Σερ Ρίτσαρντ Νάιτον, είχε ήδη προειδοποιήσει ότι «δεν μπορούμε να κάνουμε όλα όσα θέλουμε, με την ταχύτητα που θέλουμε, στο πλαίσιο του τρέχοντος προϋπολογισμού».
Το Υπουργείο Οικονομικών εμφανίζεται επιφυλακτικό, φοβούμενο ότι είτε η ανακατεύθυνση κονδυλίων από την αναπτυξιακή βοήθεια, την πράσινη μετάβαση ή μεγάλες υποδομές, είτε η αύξηση του δανεισμού, μπορεί να υπονομεύσει τους δημοσιονομικούς στόχους και την εμπιστοσύνη των αγορών. Πληροφορίες αναφέρουν ότι στο Υπουργείο Άμυνας έχει δημιουργηθεί ειδική ομάδα για να διερευνήσει τρόπους «παράκαμψης» των αυστηρών δημοσιονομικών κανόνων.
Συμμαχικές προσδοκίες και στρατηγικές δεσμεύσεις
Η επίτευξη του 3% εντός της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου θα γινόταν δεκτή με ιδιαίτερη ικανοποίηση στην Ουάσιγκτον, η οποία πιέζει παρασκηνιακά για ταχύτερη ενίσχυση των ευρωπαϊκών αμυντικών προϋπολογισμών. Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ήδη συνυπογράψει με τους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ τον ακόμη πιο φιλόδοξο στόχο δαπανών 3,5% του ΑΕΠ για «πυρήνα άμυνας» έως το 2035, γεγονός που καθιστά αναγκαίο έναν σαφή οδικό χάρτη κλιμάκωσης.
Επισήμως, η κυβέρνηση περιορίζεται να μιλά για «τη μεγαλύτερη διατηρήσιμη αύξηση των αμυντικών δαπανών από τον Ψυχρό Πόλεμο», με επιπλέον 5 δισ. λίρες μόνο για το τρέχον οικονομικό έτος, αποφεύγοντας να επιβεβαιώσει τα σενάρια για το 3%. Ωστόσο, το περιεχόμενο της ομιλίας Στάρμερ στο Μόναχο, σύμφωνα με πηγές της άμυνας, «μοιάζει με πλήρη επιχειρηματολογία υπέρ της αύξησης, με την ανακοίνωση απλώς να λείπει».
Σχόλιο 
: Η συζήτηση στο Λονδίνο αποτυπώνει το νέο ευρωπαϊκό δίλημμα: ασφάλεια έναντι δημοσιονομικής πειθαρχίας. Αν το Ηνωμένο Βασίλειο ανοίξει τον δρόμο για ταχύτερη άνοδο των αμυντικών δαπανών, θα ενισχύσει την πίεση και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να επανιεραρχήσουν προτεραιότητες, με πιθανές περικοπές σε κοινωνικές και πράσινες πολιτικές – ένα σενάριο με σαφείς πολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις και για την Ελλάδα.
#ΗνωμένοΒασίλειο #Άμυνα #ΝΑΤΟ #ΑμυντικέςΔαπάνες #Ρωσία
