Η υπουργός Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ υπερασπίζεται την αυστηροποίηση των κανόνων μόνιμης εγκατάστασης μεταναστών, διπλασιάζοντας τον απαιτούμενο χρόνο παραμονής από 5 σε 10 έτη. Περίπου 40 βουλευτές των Εργατικών καταγγέλλουν τη «ρετροδραστικότητα» των αλλαγών, προειδοποιώντας για επιδείνωση της έλλειψης δεξιοτήτων, ιδίως στην κοινωνική φροντίδα.
Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ανοίγει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα μέτωπα στη μεταναστευτική της πολιτική, επιχειρώντας ριζική αναθεώρηση των δικαιωμάτων μόνιμης εγκατάστασης. Η υπουργός Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ χαρακτήρισε τις προτάσεις «δίκαιες», υποστηρίζοντας ότι ο «πολύ μεγάλος αριθμός ανθρώπων» που έφτασαν τα τελευταία χρόνια «με πρωτοφανή τρόπο» επιβάλλει απάντηση από το κράτος.
Διπλασιασμός χρόνου για μόνιμη εγκατάσταση και κλιμακωτά κριτήρια
Κεντρικός άξονας της μεταρρύθμισης είναι ο διπλασιασμός του χρόνου που απαιτείται για να αποκτήσει ένας εργαζόμενος μετανάστης δικαίωμα μόνιμης εγκατάστασης – ή αλλιώς «indefinite leave to remain» – από 5 σε 10 χρόνια. Η μόνιμη εγκατάσταση επιτρέπει σε έναν άνθρωπο να ζει, να εργάζεται και να σπουδάζει στο Ηνωμένο Βασίλειο επ’ αόριστον και, εφόσον πληροί τα κριτήρια, να έχει πρόσβαση σε επιδόματα.
Η Μαχμούντ, καταθέτοντας στην Επιτροπή Εσωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, τόνισε ότι η μόνιμη εγκατάσταση είναι «προνόμιο και όχι δικαίωμα» και ότι η χώρα πρέπει να προσελκύει «τους πιο λαμπρούς και ικανούς». Παρουσίασε ένα κλιμακωτό σύστημα, στο οποίο υψηλοεισοδηματίες, κάτοχοι θεωρήσεων παγκόσμιου ταλέντου και φορολογούμενοι σε ανώτερο κλιμάκιο θα μπορούν να «ρίχνουν» την περίοδο αναμονής από τα 10 έως και τα 3 χρόνια. Αντίστροφα, όσοι καταφεύγουν σε κρατικά επιδόματα θα βλέπουν τον απαιτούμενο χρόνο να αυξάνεται.
Το υπουργείο Εσωτερικών επικαλείται στοιχεία σύμφωνα με τα οποία η καθαρή μετανάστευση πρόσθεσε 2,6 εκατ. ανθρώπους στον πληθυσμό μεταξύ 2021 και 2024, ενώ προβλέπει ότι 1,6 εκατ. άτομα θα μπορούσαν να αποκτήσουν μόνιμο καθεστώς την περίοδο 2026-2030, εάν δεν αλλάξει το πλαίσιο.
Εργατικοί: «Αντιβρετανική» ρετροδραστικότητα και κίνδυνος για την αγορά εργασίας
Περίπου 40 βουλευτές των Εργατικών έχουν ήδη εκφράσει ανοικτά την αντίθεσή τους, εστιάζοντας ιδίως στη ρετροδραστική εφαρμογή των κανόνων σε ανθρώπους που βρίσκονται ήδη σε διαδρομή προς μόνιμη εγκατάσταση. Κάνουν λόγο για «μετακίνηση των δοκαριών της εστίας» και χαρακτηρίζουν τη λογική αυτή «αντιβρετανική», καθώς πλήττει το αίσθημα «fair play» που επικαλούνται ως θεμελιώδη αξία.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πρόβλεψη ότι όσοι ήρθαν μετά το Brexit με βίζες υγείας και κοινωνικής φροντίδας ενδέχεται να χρειαστούν έως και 15 χρόνια για να αποκτήσουν μόνιμο καθεστώς. Βουλευτές όπως ο Dr Peter Prinsley υπογράμμισαν ότι οι εργαζόμενοι στην κοινωνική φροντίδα «δεν είναι υψηλοεισοδηματίες, αλλά είναι εξαιρετικά χρήσιμα μέλη της κοινωνίας» και ότι η χώρα χρειάζεται να τους προσελκύει, όχι να τους αποθαρρύνει.
Η βουλευτής Bell Ribeiro-Addy μίλησε για «άγχος ρετροδραστικότητας», ενώ έθεσε το πρακτικό ζήτημα όσων έχουν ήδη το δικαίωμα να αιτηθούν μόνιμη εγκατάσταση αλλά δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά τα έξοδα πριν τεθούν σε ισχύ οι νέοι κανόνες. Η Μαχμούντ απάντησε ότι οι αιτήσεις αξιολογούνται βάσει των κανόνων που ισχύουν τη στιγμή της κατάθεσης, επισημαίνοντας ότι αυτό δεν συνιστά νέα πρακτική.
Μικρές λέμβοι, ανθρώπινα δικαιώματα και πολιτικό ρίσκο
Η αντιπαράθεση για τη μόνιμη εγκατάσταση συνδέεται με το ευρύτερο αφήγημα της κυβέρνησης για «έλεγχο των συνόρων». Στην ίδια συνεδρίαση, η υπουργός παραδέχθηκε ότι δεν μπορεί να εγγυηθεί μείωση του αριθμού των μικρών σκαφών που διασχίζουν τη Μάγχη μέσα στους επόμενους 12 μήνες, παρά το γεγονός ότι το 2025 καταγράφηκαν 41.472 διελεύσεις – σχεδόν 5.000 περισσότερες από το προηγούμενο έτος.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει να νομοθετήσει «το συντομότερο δυνατό» για αλλαγές στο σύστημα προσφυγών και για περαιτέρω περιορισμό της ερμηνείας του Άρθρου 8 του Νόμου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, που αφορά το δικαίωμα στην ιδιωτική και οικογενειακή ζωή. Πρόκειται για κίνηση με υψηλό πολιτικό ρίσκο, καθώς ανοίγει μέτωπα τόσο με την αντιπολίτευση όσο και με οργανώσεις δικαιωμάτων, την ώρα που η οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου εξακολουθεί να εξαρτάται από ξένη εργασία σε κρίσιμους κλάδους.
Σχόλιο 
: Η βρετανική κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει τη μόνιμη εγκατάσταση σε εργαλείο φιλτραρίσματος «υψηλής αξίας» μεταναστών, διακινδυνεύοντας όμως να υπονομεύσει την ελκυστικότητα της χώρας για κρίσιμες, χαμηλότερα αμειβόμενες ειδικότητες. Η ρετροδραστικότητα των μέτρων πλήττει την προβλεψιμότητα του συστήματος και ενισχύει το πολιτικό κόστος, ενώ αναδεικνύει ένα μοτίβο αυστηροποίησης σε βάρος όσων έχουν τη μικρότερη διαπραγματευτική ισχύ.
#ΗνωμένοΒασίλειο #Μετανάστευση #Πολιτική #ΑγοράΕργασίας
