Η κυβέρνηση Τραμπ ανοίγει τον δρόμο για εκτεταμένες μισθώσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου σε μία από τις τελευταίες παρθένες περιοχές των ΗΠΑ, το Εθνικό Καταφύγιο Άγριας Ζωής της Αρκτικής στην Αλάσκα. Η επιλογή αυτή δεν αποτελεί μόνο πλήγμα για τα τοπικά οικοσυστήματα και τις ιθαγενείς κοινότητες, αλλά και επιταχυντή της παγκόσμιας κλιματικής κρίσης.
Η κυβέρνηση Τραμπ προχώρησε αυτή την εβδομάδα σε ένα κρίσιμο βήμα για το άνοιγμα εκατομμυρίων στρεμμάτων στο Εθνικό Καταφύγιο Άγριας Ζωής της Αρκτικής (Arctic National Wildlife Refuge) σε έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων. Το Γραφείο Διαχείρισης Γης των ΗΠΑ (US Bureau of Land Management) εξέδωσε επίσημη πρόσκληση για υποβολή προτάσεων μίσθωσης στην Παράκτια Πεδιάδα, μια έκταση περίπου 1,5 εκατ. στρεμμάτων στο βόρειο άκρο της Αλάσκας, γνωστή και ως «αμερικανική Σερενγκέτι» λόγω της εξαιρετικής βιοποικιλότητάς της.
Αποδυνάμωση προστασίας και επιστήμης στο όνομα της «ενεργειακής ανεξαρτησίας»
Από την ανάληψη της προεδρίας, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει υιοθετήσει μια επιθετική πολιτική «απελευθέρωσης» των πόρων της Αλάσκας, επικαλούμενος ενεργειακή ανεξαρτησία και εθνική ασφάλεια. Με εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε αμέσως μετά την ορκωμοσία, έθεσε ως στόχο την αξιοποίηση των πόρων της πολιτείας «στο μέγιστο δυνατό βαθμό».
Στο πλαίσιο αυτό, προωθείται η κατασκευή ενός οδικού άξονα 211 μιλίων για πρόσβαση σε κοιτάσματα ορυκτών, επανεκκινείται η διαδικασία για πώληση μισθώσεων σε τμήματα του Εθνικού Πετρελαϊκού Αποθέματος της Αλάσκας και εξετάζονται σχέδια για εξορύξεις σε μεγάλα βάθη στη θαλάσσια περιοχή ανοικτά των ακτών. Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει περικόψει δραστικά τη χρηματοδότηση της κλιματικής έρευνας στην Αρκτική, αφαιρώντας αναφορές στην κλιματική αλλαγή από βασικά περιφερειακά σχέδια και μεταφέροντας πόρους σε στρατιωτικά και εξορυκτικά προγράμματα.
Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση του επενδυτή Thomas Emanuel Dans στην ηγεσία της Αμερικανικής Επιτροπής Αρκτικής Έρευνας, ενός ανεξάρτητου ομοσπονδιακού οργανισμού που χαράσσει προτεραιότητες έρευνας. Ο Dans έχει συνδεθεί με το σχέδιο «Project 2025» για την εφαρμογή σκληρά συντηρητικών πολιτικών και με ένα δίκτυο επιρροής που προωθεί στενότερους δεσμούς ΗΠΑ–Γροιλανδίας, ενισχύοντας την αίσθηση ότι η Αρκτική αντιμετωπίζεται πρωτίστως ως γεωπολιτικό και ενεργειακό τρόπαιο.
Πλήγμα σε ευαίσθητα οικοσυστήματα και ιθαγενείς κοινότητες
Η Παράκτια Πεδιάδα της Αρκτικής αποτελεί παραδοσιακή γη των Ινουπιάτ και Γκουίτσιν και φιλοξενεί σχεδόν 200 είδη άγριας ζωής: από απειλούμενες πολικές αρκούδες και λύκους έως τεράστια κοπάδια καριμπού και εκατοντάδες μεταναστευτικά πτηνά από έξι ηπείρους. Περιβαλλοντικές οργανώσεις, όπως η Earthjustice, έχουν καταδικάσει το σχέδιο, προειδοποιώντας ότι «τριπλασιασμός» της εξορυκτικής δραστηριότητας στην Αρκτική οδηγεί «ακριβώς στην αντίθετη κατεύθυνση» από αυτή που απαιτεί η μάχη κατά της κλιματικής κρίσης.
Επιπλέον, η χρηματοδοτική νομοθεσία «One Big Beautiful Bill» που πέρασε από το Κογκρέσο υποχρεώνει το Γραφείο Διαχείρισης Γης να πραγματοποιήσει τουλάχιστον τέσσερις γύρους μισθώσεων μέσα στην επόμενη δεκαετία, με κάθε γύρο να καλύπτει τουλάχιστον 400.000 στρέμματα. Το θεσμικό πλαίσιο, επομένως, ωθεί σε κλιμάκωση της δραστηριότητας, ακόμη και αν οι επιστημονικές προειδοποιήσεις γίνονται ολοένα και πιο δραματικές.
Η Αρκτική θερμαίνεται τέσσερις φορές ταχύτερα – παγκόσμιες συνέπειες
Η Αρκτική ήδη θερμαίνεται περίπου τέσσερις φορές πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Η «Έκθεση για την Αρκτική 2025» της Εθνικής Ωκεανογραφικής και Ατμοσφαιρικής Διοίκησης των ΗΠΑ καταγράφει ότι η τελευταία δεκαετία ήταν η θερμότερη στην ιστορία, με τις θερμοκρασίες επιφανείας από τον Οκτώβριο 2024 έως τον Σεπτέμβριο 2025 να φθάνουν σε ιστορικό ρεκόρ από το 1900.
Η τήξη του μόνιμου παγετού έχει απελευθερώσει τοξικά μέταλλα σε εκατοντάδες ποτάμια της βόρειας Αλάσκας, ενώ ο χειμερινός θαλάσσιος πάγος στην Αρκτική κατέγραψε το χαμηλότερο μέγιστο έκτασης των τελευταίων 47 ετών δορυφορικών μετρήσεων. Όπως επισημαίνει ο επιστήμονας Matthew Langdon Druckenmiller, «η χρονιά με τη μεγαλύτερη ζέστη και τις περισσότερες βροχοπτώσεις μαζί υπογραμμίζει αυτό που έρχεται».
Η περαιτέρω εξορυκτική δραστηριότητα σε μια τόσο εύθραυστη περιοχή απειλεί να επιταχύνει την τήξη πάγων, την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και την αποσταθεροποίηση κλιματικών συστημάτων που επηρεάζουν ολόκληρο τον πλανήτη – από τα ευρωπαϊκά καιρικά μοτίβα μέχρι τις επισιτιστικές αλυσίδες.
Σχόλιο 
: Η αμερικανική στροφή σε επιθετική εκμετάλλευση της Αρκτικής αποκαλύπτει το κενό ανάμεσα στη ρητορική για κλιματική δράση και στην πραγματική πολιτική ισχύος γύρω από τους υδρογονάνθρακες. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, η Αρκτική λειτουργεί ως πρόγευση των συγκρούσεων που θα ενταθούν όσο η ενεργειακή μετάβαση παραμένει ημιτελής: όποιος επενδύει σήμερα σε νέα ορυκτά καύσιμα, επενδύει σε μελλοντικούς κλιματικούς και γεωπολιτικούς κινδύνους.
#ΗΠΑ #Αρκτική #ΚλιματικήΚρίση #Πετρέλαιο #Αλάσκα
