Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο πραγματοποιεί διήμερη επίσκεψη σε Σλοβακία και Ουγγαρία, επιδιώκοντας να εμβαθύνει τους δεσμούς με συντηρητικές κυβερνήσεις που διατηρούν στενές σχέσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ, παρά τις εντάσεις τους με τις Βρυξέλλες. Στο επίκεντρο βρίσκονται η ενέργεια, η άμυνα, η στάση απέναντι στη Ρωσία και οι εσωτερικές ισορροπίες εντός του ΝΑΤΟ και της ΕΕ.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ και ταυτόχρονα σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Μάρκο Ρούμπιο, ξεκίνησε την Κυριακή διήμερη περιοδεία σε Μπρατισλάβα και Βουδαπέστη. Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη Αμερικανού επικεφαλής της διπλωματίας στη Σλοβακία εδώ και επτά χρόνια, σε μια χρονική συγκυρία όπου η Ουάσινγκτον επιχειρεί να ανασχηματίσει τον άξονα επιρροής της στην Ανατολική Ευρώπη, επενδύοντας σε κυβερνήσεις με έντονο συντηρητικό και φιλοτραμπικό προφίλ.
Ενέργεια, άμυνα και εξισορρόπηση με τη Μόσχα
Στη Σλοβακία, ο Ρούμπιο συναντήθηκε με τον πρόεδρο Πέτερ Πέλεγκρίνι και τον πρωθυπουργό Ρόμπερτ Φίτσο, με την ατζέντα να κυριαρχείται από την ενεργειακή συνεργασία και την άμυνα. Σύμφωνα με την προεδρία, «κεντρικό θέμα των συνομιλιών ήταν η αμυντική συνεργασία και η εκπλήρωση των δεσμεύσεων που απορρέουν από τις συνόδους του ΝΑΤΟ».
Η Σλοβακία έχει πρόσφατα υπογράψει συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ, ενώ ο Φίτσο έχει προαναγγείλει ότι η αμερικανική Westinghouse είναι ο πιθανότερος ανάδοχος για νέα πυρηνική μονάδα. Παράλληλα όμως, τόσο η Μπρατισλάβα όσο και η Βουδαπέστη συνεχίζουν να αγοράζουν ρωσικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο, κόντρα στην τάση απεξάρτησης των περισσότερων κρατών-μελών της ΕΕ μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Η πρακτική αυτή έχει δεχθεί επανειλημμένα κριτική από την Ουάσινγκτον, που προωθεί και τις δικές της εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
Οι κυβερνήσεις Φίτσο και Όρμπαν έχουν επίσης καθυστερήσει ή αμβλύνει ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά της Μόσχας και αντιτίθενται στην αποστολή στρατιωτικής βοήθειας προς το Κίεβο. Ο Φίτσο, ο οποίος έχει χαρακτηρίσει την Ευρωπαϊκή Ένωση «θεσμό σε βαθιά κρίση», εμφανίζεται ωστόσο ενθουσιωδώς υποστηρικτικός προς τον Τραμπ, τον οποίο θεωρεί ικανό να «φέρει την ειρήνη στην Ευρώπη».
Στήριξη Όρμπαν, τριβές με Βρυξέλλες και ΝΑΤΟ
Τη Δευτέρα, ο Ρούμπιο αναμένεται να συναντήσει τον Ούγγρο πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος βρίσκεται πίσω στις δημοσκοπήσεις ενόψει των εκλογών του Απριλίου. Ο Αμερικανός υπουργός έχει ήδη δηλώσει ότι «ο πρόεδρος Τραμπ είναι πολύ υποστηρικτικός προς αυτόν, όπως και εμείς», σηματοδοτώντας μια σαφή πολιτική επένδυση της Ουάσινγκτον σε έναν από τους στενότερους συμμάχους του Τραμπ στην Ευρώπη.
Ο Όρμπαν αποτελεί σημείο αναφοράς για την αμερικανική σκληρή δεξιά, λόγω της σκληρής γραμμής του στο μεταναστευτικό, της έμφασης στην οικογένεια και του έντονου χριστιανικού συντηρητισμού. Η Βουδαπέστη φιλοξενεί επανειλημμένα τα συνέδρια Conservative Political Action Conference (CPAC), με νέο ραντεβού προγραμματισμένο για τον Μάρτιο, ενισχύοντας τον ιδεολογικό διάλογο μεταξύ αμερικανικής και ευρωπαϊκής δεξιάς.
Τόσο η Ουγγαρία όσο και η Σλοβακία βρίσκονται σε διαρκή τριβή με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ για ζητήματα κράτους δικαίου και δημοκρατικής οπισθοδρόμησης. Παράλληλα, αν και έχουν αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες τους στο ελάχιστο όριο του 2% του ΑΕΠ που θέτει το ΝΑΤΟ, παραμένουν κάτω από το επίπεδο που ζητά ο Τραμπ, ο οποίος πιέζει για στόχο 5%.
Η επίσκεψη Ρούμπιο, αμέσως μετά τη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, στέλνει μήνυμα ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν να διατηρήσουν την επιρροή τους στην Ανατολική Ευρώπη όχι μόνο μέσω των παραδοσιακών φιλοατλαντικών κυβερνήσεων, αλλά και μέσα από αμφιλεγόμενους, πλην στρατηγικούς, εταίρους που αμφισβητούν την κυρίαρχη γραμμή της ΕΕ.
Σχόλιο 
: Η αποστολή Ρούμπιο δείχνει ότι η Ουάσινγκτον, υπό τον Τραμπ, προτιμά να επενδύει σε «απείθαρχους» εταίρους εντός της ΕΕ, εφόσον αυτοί διατηρούν ανοικτούς διαύλους με τις ΗΠΑ στην ενέργεια και την ασφάλεια. Αυτό εντείνει τον κατακερματισμό στο εσωτερικό της Ένωσης και περιπλέκει την προσπάθεια για ενιαία στάση έναντι Μόσχας και Κιέβου, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί έναν παράλληλο, πιο ιδεολογικό άξονα Ουάσινγκτον–Βουδαπέστης–Μπρατισλάβας, με άμεσες προεκτάσεις για την ευρωπαϊκή συνοχή και την αρχιτεκτονική ασφαλείας στην ήπειρο.
#ΗΠΑ #Ρούμπιο #Σλοβακία #Ουγγαρία #Όρμπαν #Φίτσο #ΕΕ #ΝΑΤΟ #Ρωσία #Ενέργεια
