Σφοδρές αντιδράσεις από αραβικές και μουσουλμανικές χώρες προκάλεσαν δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, περί «βιβλικού δικαιώματος» σε τεράστια τμήματα της Μέσης Ανατολής. Η κρίση αγγίζει ευθέως την αξιοπιστία της αμερικανικής διπλωματίας και τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης στη Γάζα.
Μια φράση σε podcast του ακροδεξιού σχολιαστή Τάκερ Κάρλσον ήταν αρκετή για να προκαλέσει διπλωματικό σεισμό. Ο πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, υποστήριξε πως, βάσει βιβλικού εδαφίου, θα ήταν «εντάξει» αν το Ισραήλ «έπαιρνε όλη» τη γη μεταξύ Νείλου και Ευφράτη, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η χώρα θα μπορούσε να διεκδικήσει τεράστια τμήματα της Μέσης Ανατολής.
Ο Χάκαμπι, πρώην βαπτιστής ιεροκήρυκας και γνωστός χριστιανός σιωνιστής, επιχείρησε εκ των υστέρων να υποβαθμίσει τη σημασία των λόγων του, λέγοντας ότι επρόκειτο για «υπερβολή» και ότι το Ισραήλ «δεν ζητά» όλη αυτή την έκταση. Ωστόσο, η ζημιά είχε ήδη γίνει.
Συντονισμένη καταδίκη από αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο
Σε μια σπάνιας έντασης και εύρους κοινή ανακοίνωση, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Αίγυπτος, η Ιορδανία, η Ινδονησία, το Πακιστάν, η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Κουβέιτ, το Ομάν, το Μπαχρέιν, ο Λίβανος, η Συρία, η Παλαιστινιακή Αρχή, καθώς και ο Οργανισμός Ισλαμικής Συνεργασίας, ο Αραβικός Σύνδεσμος και το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου καταδίκασαν με δριμύτητα τις δηλώσεις.
Οι χώρες χαρακτήρισαν τα σχόλια του Χάκαμπι «επικίνδυνα και εμπρηστικά», επισημαίνοντας ότι παραβιάζουν τον Χάρτη του ΟΗΕ και υπονομεύουν τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης του πολέμου στη Γάζα και αναζήτησης συνολικής πολιτικής λύσης. Επανέλαβαν ότι το Ισραήλ δεν έχει κυριαρχία επί των κατεχόμενων παλαιστινιακών εδαφών και απέρριψαν κάθε κίνηση προσάρτησης της Δυτικής Όχθης, διαχωρισμού της από τη Γάζα ή επέκτασης των εποικισμών.
Η Παλαιστινιακή Αρχή, μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα X, υπογράμμισε ότι τα λόγια του Χάκαμπι «αντιβαίνουν στην απόρριψη» από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ οποιουδήποτε ισραηλινού σχεδίου προσάρτησης της Δυτικής Όχθης.
Διπλωματικό πλήγμα στην αμερικανική αξιοπιστία
Οι αντιδράσεις έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία το Ισραήλ έχει επιταχύνει την επέκταση του ελέγχου του στη Δυτική Όχθη, μέσω εντατικοποίησης της εποικιστικής δραστηριότητας, νομιμοποίησης αυθαίρετων εποικιστικών φυλακίων και αλλαγών σε διοικητικές ρυθμίσεις. Παράλληλα, μετά τον πόλεμο με τη Χαμάς στη Γάζα, το Ισραήλ διατηρεί στρατιωτικό έλεγχο σε πάνω από το μισό της Λωρίδας, υπό καθεστώς κατάπαυσης του πυρός χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα περαιτέρω αποχώρησης.
Η ισραηλινή παρουσία έχει ενισχυθεί επίσης στα σύνορα με τη Συρία, μετά την απομάκρυνση του Μπασάρ Αλ Άσαντ από την εξουσία το 2024, με την ανάληψη ελέγχου ζώνης αποστρατιωτικοποίησης του 1974, που παρουσιάζεται ως προσωρινό μέτρο ασφάλειας. Παράλληλα, το Ισραήλ εξακολουθεί να κατέχει πέντε υψώματα σε λιβανικό έδαφος μετά τη σύντομη σύγκρουση με τη Χεζμπολάχ το 2024.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι δηλώσεις ενός εν ενεργεία Αμερικανού πρέσβη, που επικαλούνται θρησκευτική «εντολή» για γεωπολιτικές διεκδικήσεις, λειτουργούν ως επιταχυντής δυσπιστίας απέναντι στην Ουάσιγκτον. Εγείρουν ερωτήματα για το κατά πόσο οι ΗΠΑ μπορούν να εμφανίζονται ως ουδέτερος μεσολαβητής, τη στιγμή που υψηλόβαθμος εκπρόσωπός τους φαίνεται να νομιμοποιεί, έστω και ρητορικά, μέγιστες εδαφικές αξιώσεις του Ισραήλ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει διακηρύξει ότι θα μπλοκάρει οποιαδήποτε επίσημη προσάρτηση της Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ. Όμως η απόσταση ανάμεσα στις επίσημες θέσεις του Λευκού Οίκου και στις δηλώσεις ενός τόσο προβεβλημένου πρέσβη δημιουργεί ασάφεια και προσφέρει επιχειρήματα σε όσους θεωρούν ότι η αμερικανική πολιτική στην περιοχή καθοδηγείται περισσότερο από εσωτερικές ιδεολογικές και θρησκευτικές ισορροπίες παρά από το διεθνές δίκαιο.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Χάκαμπι φωτίζει τον αυξανόμενο ρόλο της θρησκευτικής ρητορικής στη χάραξη αμερικανικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή και αποδυναμώνει την εικόνα των ΗΠΑ ως ρυθμιστή. Σε μια φάση όπου η περιφερειακή σταθερότητα εξαρτάται από λεπτές ισορροπίες, τέτοιου τύπου «υπερβολές» δεν είναι απλώς άκομψες· μετατρέπονται σε διπλωματικό κόστος, το οποίο η Ουάσιγκτον θα κληθεί να πληρώσει σε κάθε επόμενη διαπραγμάτευση για Γάζα, Δυτική Όχθη, Συρία και Λίβανο.
#ΗΠΑ #Ισραήλ #Παλαιστινιακό #ΜέσηΑνατολή #Διπλωματία
