Ηνωμένο Βασίλειο και Ηνωμένες Πολιτείες καταγράφουν τις χειρότερες επιδόσεις τους στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς της Transparency International, σηματοδοτώντας ανησυχητική υποχώρηση θεσμών σε παραδοσιακές δημοκρατίες. Η έκθεση φωτίζει τον ρόλο του «μεγάλου χρήματος» στην πολιτική και τις πιέσεις σε ΜΚΟ, δημοσιογράφους και δικαιοσύνη.
Η φετινή έκθεση της Transparency International για τον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς (CPI) αποτυπώνει μια σαφή και ανησυχητική τάση: ακόμη και ώριμες δημοκρατίες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ, καταγράφουν ιστορικά χαμηλές επιδόσεις. Η γενική εικόνα είναι παγκόσμια επιδείνωση, με 50 από τις 182 χώρες να βλέπουν τις βαθμολογίες τους να υποχωρούν, έναντι μόλις 31 που βελτιώνονται.
Βρετανία: πολιτικό χρήμα, δωρητές και κρίση αξιοπιστίας
Το Ηνωμένο Βασίλειο συνεχίζει την καθοδική πορεία που έχει ξεκινήσει από το 2015. Από την 7η θέση τότε, έπεσε στην 20ή το 2025, με βαθμολογία 70/100, έναντι 71 στην προηγούμενη έκθεση. Η Transparency International αποδίδει τη νέα υποχώρηση κυρίως στη στενή διασύνδεση πολιτικής εξουσίας και μεγάλων δωρητών.
Στις βουλευτικές εκλογές του 2024 καταγράφηκαν ρεκόρ δαπανών προεκλογικής εκστρατείας, γεγονός που, σύμφωνα με την οργάνωση, «υπερτροφοδότησε» την εξάρτηση από πλούσιους χρηματοδότες. Οι Συντηρητικοί φέρονται να έλαβαν 15 εκατ. λίρες από έναν μόνο δωρητή σε λιγότερο από έναν χρόνο, ενώ στο δημόσιο διάλογο βρέθηκαν και πληροφορίες για πιθανή δωρεά 100 εκατ. δολαρίων σε άλλο κόμμα από έναν από τους πλουσιότερους επιχειρηματίες παγκοσμίως.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρέθηκε και το Εργατικό Κόμμα, μετά την αποκάλυψη ότι ο μεγαλύτερος δωρητής του απέκτησε προνομιακή πρόσβαση στην Ντάουνινγκ Στριτ, καθώς και λόγω καταγγελιών για πολιτικές τοποθετήσεις δωρητών σε θέσεις επιρροής. Παράλληλα, το σκάνδαλο με τις σχέσεις του Πίτερ Μάντελσον με τον Τζέφρι Έπσταϊν τροφοδοτεί την εκτίμηση ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα παραμείνει «βυθισμένο στα σκάνδαλα».
Ο επικεφαλής της Transparency International UK, Ντάνιελ Μπρους, προειδοποιεί ότι η διαρκής πτώση «κινδυνεύει να γίνει καθοριστικό χαρακτηριστικό της πολιτικής μας κουλτούρας» και ζητά «θαρραλέα μέτρα» για τον περιορισμό του μεγάλου χρήματος στην πολιτική, την ενίσχυση της διαφάνειας και τον τερματισμό του κομματικού πελατειασμού. Η βρετανική κυβέρνηση απαντά ότι εφαρμόζει στρατηγική κατά της διαφθοράς, με ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου, νέο πλαίσιο για το λόμπινγκ και 15 εκατ. λίρες επιπλέον χρηματοδότηση για εγχώρια μονάδα καταπολέμησης διαφθοράς.
ΗΠΑ: θεσμικές πιέσεις και «κανονικοποίηση» συγκρουόμενων συμφερόντων
Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποχώρησαν από την 28η στην 29η θέση, καταγράφοντας τη χαμηλότερη βαθμολογία τους, με 64/100, και χάνοντας έδαφος έναντι χωρών όπως η Λιθουανία. Παρότι τα δεδομένα της έκθεσης βασίζονται σε έρευνες του 2025, η Transparency International επισημαίνει ότι δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως τα γεγονότα του πρώτου έτους της δεύτερης προεδρικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, κάτι που αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο περαιτέρω επιδείνωσης.
Η οργάνωση κάνει λόγο για χρήση δημόσιου αξιώματος με στόχο τον περιορισμό ανεξάρτητων φωνών – όπως ΜΚΟ και δημοσιογράφων –, «κανονικοποίηση» συγκρουόμενων και συναλλακτικών πολιτικών πρακτικών, πολιτικοποίηση των εισαγγελικών αποφάσεων και ενέργειες που υπονομεύουν την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι σκάνδαλα όπως οι αποκαλύψεις από τα αρχεία Έπσταϊν διαβρώνουν περαιτέρω την εμπιστοσύνη στην ελίτ.
Παγκόσμια τάση υποχώρησης θεσμών και ανάγκη για ηγεσία αρχών
Στην κορυφή του δείκτη παραμένει η Δανία για όγδοη συνεχόμενη χρονιά, ακολουθούμενη από Φινλανδία, Σιγκαπούρη, Νέα Ζηλανδία, Νορβηγία, Σουηδία και Ελβετία – μόλις επτά χώρες με βαθμολογία άνω του 80/100. Στον αντίποδα, Νότιο Σουδάν και Σομαλία μοιράζονται την τελευταία θέση, κάτω από Βενεζουέλα, Υεμένη και Λιβύη.
Η Transparency International διαπιστώνει «ανησυχητική τάση» υποχώρησης των επιδόσεων, ιδίως σε δημοκρατίες με παραδοσιακά ισχυρούς θεσμούς. Η οργάνωση συνδέει την αύξηση της διαφθοράς με την ένταση του ανταγωνισμού μεταξύ μεγάλων δυνάμεων, την υπονόμευση διεθνών κανόνων, τις ένοπλες συγκρούσεις, την κλιματική κρίση και την πόλωση των κοινωνιών. «Ο κόσμος χρειάζεται ηγέτες αρχών και ισχυρά, ανεξάρτητα θεσμικά αντίβαρα που να λειτουργούν με ακεραιότητα», τονίζει, προειδοποιώντας για «αποτυχία χρηστής διακυβέρνησης» σε πολλές χώρες.
Σχόλιο 
: Η υποχώρηση Ηνωμένου Βασιλείου και ΗΠΑ στον δείκτη διαφθοράς δεν είναι απλώς στατιστικό εύρημα αλλά ένδειξη συστημικής φθοράς των θεσμών: όταν το πολιτικό χρήμα, οι δωρητές και οι προσωπικές σχέσεις διαμορφώνουν πολιτικές αποφάσεις, η εμπιστοσύνη των πολιτών διαβρώνεται, με άμεσες συνέπειες για την ποιότητα της δημοκρατίας, την οικονομική σταθερότητα και την ελκυστικότητα κάθε χώρας ως επενδυτικού προορισμού.
#διαφθορά #TransparencyInternational #ΗνωμένοΒασίλειο #ΗΠΑ #δημοκρατία
