Ο Ντόναλντ Τραμπ επιτέθηκε εκ νέου στον Κιρ Στάρμερ για τη συμφωνία Λονδίνου–Μαυρικίου σχετικά με τη βάση Ντιέγκο Γκαρσία στα νησιά Τσάγκος, μόλις λίγες ώρες αφότου το αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε εκφράσει τη στήριξή του στη συμφωνία. Η δημόσια διαφοροποίηση του Λευκού Οίκου από την ίδια του την διπλωματική υπηρεσία δημιουργεί εικόνα θεσμικής ασυνέπειας στην αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Με ανάρτηση στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ να μην «παραδώσει» τη στρατηγικής σημασίας βάση Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό, βάλλοντας κατά της νέας συμφωνίας Λονδίνου–Μαυρικίου για τα νησιά Τσάγκος. Η παρέμβαση ήρθε μία μόλις ημέρα μετά τη δημόσια δήλωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ότι «υποστηρίζει» τη συμφωνία, προκαλώντας σύγχυση για την πραγματική γραμμή της Ουάσινγκτον.
Η συμφωνία Λονδίνου–Μαυρικίου και το ζήτημα κυριαρχίας
Η συμφωνία, που επετεύχθη πέρυσι έπειτα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις, προβλέπει ότι η κοινή βάση ΗΠΑ–Ηνωμένου Βασιλείου στο Ντιέγκο Γκαρσία θα παραμείνει υπό αμερικανοβρετανικό έλεγχο για 99 χρόνια, μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης. Το Ηνωμένο Βασίλειο θα καταβάλλει πληρωμές στον Μαυρίκιο και αναγνωρίζει την τελική κυριαρχία του νησιωτικού κράτους στο αρχιπέλαγος, το οποίο αποσπάστηκε από την αποικία του Μαυρικίου τη δεκαετία του 1960 για να δημιουργηθεί η βάση.
Σύμφωνα με το Λονδίνο, ο στόχος της συμφωνίας είναι να ρυθμιστεί οριστικά το καθεστώς της αμφισβητούμενης περιοχής και να «ολοκληρωθεί η διαδικασία αποαποικιοποίησης του Μαυρικίου», περιορίζοντας τον κίνδυνο δυσμενών αποφάσεων από διεθνή δικαστήρια. Το κόστος για το Ηνωμένο Βασίλειο εκτιμάται σε περίπου 3,4 δισ. λίρες για την αρχική 99ετή περίοδο, γεγονός που έχει πυροδοτήσει αντιδράσεις από στελέχη των Συντηρητικών και του κόμματος Reform UK.
Η επίθεση Τραμπ και το μήνυμα προς Λονδίνο και Τεχεράνη
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι είχε προειδοποιήσει τον Στάρμερ πως «οι μισθώσεις δεν είναι καλές όταν πρόκειται για χώρες» και χαρακτήρισε «μεγάλο λάθος» την υπογραφή «100ετούς μίσθωσης» με όσους «ισχυρίζονται δικαιώματα» στο Ντιέγκο Γκαρσία. Ενώ αναγνώρισε ότι η σχέση ΗΠΑ–Ηνωμένου Βασιλείου παραμένει «ισχυρή και ισχυρογνώμων», κατηγόρησε τον Στάρμερ ότι «χάνει τον έλεγχο αυτού του σημαντικού νησιού» λόγω «οντοτήτων άγνωστων μέχρι σήμερα», τις οποίες χαρακτήρισε «κατά τη γνώμη μας, πλασματικές».
Σε ένα ακόμη πιο αιχμηρό σημείο, ο Τραμπ συνέδεσε ευθέως τη βάση με πιθανή στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν. Αν η Τεχεράνη «αποφασίσει να μην κάνει συμφωνία», ανέφερε, μπορεί να καταστεί «αναγκαία» η χρήση του Ντιέγκο Γκαρσία και της αεροπορικής βάσης στο Φέρφορντ της Αγγλίας για «εξουδετέρωση πιθανής επίθεσης» από ένα «άκρως ασταθές και επικίνδυνο καθεστώς» εναντίον του Ηνωμένου Βασιλείου και άλλων συμμάχων.
Θεσμική ασυνέπεια στην Ουάσινγκτον και πολιτικές πιέσεις στο Λονδίνο
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, έσπευσε να διευκρινίσει ότι η ανάρτηση του Τραμπ «πρέπει να εκληφθεί ως επίσημη πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ, κατευθείαν από το στόμα του ίδιου». Η τοποθέτηση αυτή, σε πλήρη αντίθεση με την προηγούμενη στήριξη του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, υπονομεύει την αξιοπιστία της αμερικανικής διπλωματίας και στέλνει μήνυμα ότι η προσωπική ρητορική του προέδρου υπερισχύει των θεσμικών καναλιών.
Το βρετανικό Υπουργείο Εξωτερικών, από την πλευρά του, επιμένει ότι η συμφωνία είναι «κρίσιμη για την ασφάλεια του Ηνωμένου Βασιλείου και των βασικών συμμάχων του» και «ο μόνος τρόπος να διασφαλιστεί το μακροπρόθεσμο μέλλον της ζωτικής αυτής βάσης». Αξιωματούχοι υπενθυμίζουν ότι τόσο ο Τραμπ όσο και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχαν στο παρελθόν εκφραστεί θετικά για τη συμφωνία, αναδεικνύοντας τη μεταβλητότητα των θέσεων του Αμερικανού προέδρου.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Ντιέγκο Γκαρσία συμπυκνώνει τρία επίπεδα έντασης: την αμερικανοβρετανική εξάρτηση σε ζητήματα άμυνας, την εκκρεμότητα της αποαποικιοποίησης και την κλιμάκωση με το Ιράν. Η δημόσια αποδόμηση μιας συμφωνίας που η ίδια η Ουάσινγκτον είχε μόλις στηρίξει υπονομεύει την προβλεψιμότητα της δυτικής συμμαχίας και αυξάνει το γεωπολιτικό ρίσκο για Λονδίνο, Μαυρίκιο και ευρύτερα τον Ινδο-Ειρηνικό.
#ΗΠΑ #ΗνωμενοΒασιλειο #Trump #Starmer #ΝτιεγκοΓκαρσια #Τσαγκος #Μαυρικιος #Ιραν #Αμυνα #Γεωπολιτικη
