Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου μεταβαίνει εσπευσμένα στον Λευκό Οίκο, επιδιώκοντας να αποτρέψει τον Ντόναλντ Τραμπ από μια περιορισμένη πυρηνική συμφωνία με την Τεχεράνη. Το Ισραήλ βλέπει «μοναδική ευκαιρία» για δραστικό περιορισμό του ιρανικού στρατιωτικού αποτυπώματος στη Μέση Ανατολή.
Σε μια αιφνιδιαστική αλλά αποκαλυπτική κίνηση για τις ενδοδυτικές τριβές γύρω από το ιρανικό ζήτημα, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου συναντάται σήμερα στον Λευκό Οίκο με τον Ντόναλντ Τραμπ, την ώρα που Ουάσινγκτον και Τεχεράνη εξετάζουν το περίγραμμα μιας νέας συμφωνίας. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιδιώκει να μπλοκάρει ένα «στενό» πυρηνικό deal και να μετατρέψει τις συνομιλίες σε μοχλό συνολικής ανάσχεσης της ιρανικής ισχύος στη Μέση Ανατολή.
Η στρατηγική του Ισραήλ: πέρα από το πυρηνικό πρόγραμμα
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που μεταδίδει το Bloomberg, ο Νετανιάχου θα ζητήσει από τον Τραμπ να μην αρκεστεί σε μια συμφωνία που θα περιορίζεται αποκλειστικά στο πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά να απαιτήσει βαθιά υποχώρηση των ιρανικών στρατιωτικών δραστηριοτήτων στην περιοχή και δεσμευτικούς περιορισμούς στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων. Για την Ιερουσαλήμ, η παρούσα συγκυρία αποτελεί «μοναδική ευκαιρία» να αποδομηθεί η ικανότητα της Τεχεράνης να εξοπλίζει και να κατευθύνει παραστρατιωτικές οργανώσεις όπως η Χαμάς στη Γάζα, η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και οι Χούθι στην Υεμένη.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι, όπως ο υπουργός Ενέργειας Ελί Κοέν, υποστηρίζουν ότι «δεν υπάρχει μεγάλη αξία στο να διαπραγματευόμαστε με το Ιράν», υπογραμμίζοντας πως η χώρα «ποτέ δεν τήρησε τις δεσμεύσεις της». Στο εσωτερικό του Ισραήλ υπάρχουν ακόμη και φωνές που θεωρούν αναγκαίες στοχευμένες στρατιωτικές επιθέσεις για την αποσταθεροποίηση του ιρανικού καθεστώτος, το οποίο παραμένει εχθρικό προς ΗΠΑ και Ισραήλ επί σχεδόν μισό αιώνα.
Οι ταλαντεύσεις του Τραμπ και ο κίνδυνος κλιμάκωσης
Ο Τραμπ έχει ήδη αναπτύξει πολεμικά πλοία και μαχητικά κοντά στο Ιράν, απαντώντας στην αιματηρή καταστολή των πρόσφατων διαδηλώσεων και απειλώντας με πλήγματα αν δεν υπάρξει συμφωνία. Σε συνέντευξή του στο Axios, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο αποστολής δεύτερου αεροπλανοφόρου στη Μέση Ανατολή, ως προετοιμασία για στρατιωτική δράση σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών στο Ομάν.
Την ίδια ώρα, η αμερικανική διοίκηση στέλνει αντιφατικά μηνύματα: μετά την έναρξη των διαπραγματεύσεων, ο Τραμπ δήλωσε ότι μια συμφωνία που θα καλύπτει μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα «θα ήταν αποδεκτή». Αυτή ακριβώς η προθυμία για ένα «περιορισμένο» deal ανησυχεί την ισραηλινή ηγεσία. Ο Τζόναθαν Πάνικοφ, πρώην ανώτερος αξιωματούχος των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, εκτιμά ότι ο Νετανιάχου θα πιέσει τον Τραμπ να μην αποδεχθεί μια «αδύναμη» συμφωνία, προειδοποιώντας ότι η ανάγκη του προέδρου να επιδείξει διπλωματική επιτυχία μπορεί να υπερισχύσει της στρατηγικής ψυχραιμίας.
Ενεργειακό ρίσκο, Γάζα και Δυτική Όχθη στο τραπέζι
Στρατηγικοί αναλυτές της RBC Capital Markets, μεταξύ των οποίων και η πρώην αναλύτρια της CIA Χελίμα Κροφτ, επισημαίνουν ότι οι φόβοι για ακόμα υψηλότερες τιμές ενέργειας μπορεί τελικά να ωθήσουν τον Λευκό Οίκο σε συμβιβαστική λύση με την Τεχεράνη. Το Ιράν, παρότι έχει δεχθεί αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα, εξακολουθεί να διαθέτει εκτεταμένο οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων, πυραύλων κρουζ και drones, ικανό να πλήξει στόχους σε όλη τη Μέση Ανατολή.
Πέραν του ιρανικού φακέλου, στην ατζέντα Τραμπ–Νετανιάχου βρίσκονται η Γάζα και η Δυτική Όχθη. Οι ΗΠΑ προσπαθούν να μετατρέψουν μια εύθραυστη τετράμηνη εκεχειρία στη Γάζα σε σχέδιο ειρήνευσης και ανασυγκρότησης, με διεθνή διάσκεψη δωρητών που προγραμματίζεται για την επόμενη εβδομάδα. Παράλληλα, ο Λευκός Οίκος διατηρεί επιφυλάξεις για τις πιέσεις ακροδεξιών εταίρων της ισραηλινής κυβέρνησης υπέρ προσάρτησης της Δυτικής Όχθης, εξέλιξη που θα υπονόμευε τόσο το αμερικανικό μεταπολεμικό σχέδιο για τη Γάζα όσο και την προοπτική ομαλοποίησης με αραβικές και μουσουλμανικές χώρες.
Καθώς τόσο η Ουάσινγκτον όσο και η Τεχεράνη χαρακτηρίζουν «θετικές» τις πρόσφατες συνομιλίες, η παρέμβαση Νετανιάχου επιχειρεί να αναδιαμορφώσει τους όρους του παιχνιδιού, δοκιμάζοντας τα όρια της κατά τα άλλα στενής σχέσης του με τον Τραμπ.
Σχόλιο 
: Η ισραηλινή πίεση στοχεύει να «κλειδώσει» μια γραμμή μέγιστης σκληρότητας έναντι της Τεχεράνης, όμως συγκρούεται με τις ενεργειακές και γεωπολιτικές ισορροπίες που καλείται να διαχειριστεί ο Λευκός Οίκος· το διακύβευμα δεν είναι μόνο η μορφή της συμφωνίας με το Ιράν, αλλά η συνολική αρχιτεκτονική ασφάλειας στη Μέση Ανατολή.
#ΗΠΑ #Ιράν #Ισραήλ #Νετανιάχου #Τραμπ #ΜέσηΑνατολή #Ενέργεια
