Η κυβέρνηση Τραμπ προχωρά σε γενικευμένη αύξηση των αμερικανικών δασμών στο 15%, αμέσως μετά την ήττα του στον Άρειο Πάγο των ΗΠΑ. Η κίνηση κλιμακώνει τις εμπορικές εντάσεις και δημιουργεί νέα αβεβαιότητα για την παγκόσμια οικονομία.
Η απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να αυξήσει τους παγκόσμιους δασμούς στο 15% έρχεται σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη πολιτικά στιγμή, καθώς ακολουθεί την ήττα του στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αναφορικά με το προηγούμενο δασμολογικό καθεστώς. Παρότι οι λεπτομέρειες του μέτρου δεν είναι ακόμη πλήρως διαθέσιμες, το μήνυμα που εκπέμπεται προς αγορές, εταίρους και επιχειρήσεις είναι σαφές: ο Λευκός Οίκος επιλέγει την κλιμάκωση αντί της αποκλιμάκωσης στο μέτωπο του εμπορίου.
Σύγκρουση εκτελεστικής εξουσίας και Δικαιοσύνης
Η νέα κίνηση εντάσσεται σε ένα πλαίσιο θεσμικής αντιπαράθεσης. Το Ανώτατο Δικαστήριο είχε ήδη επιφέρει ένα βαρύ πλήγμα στην προηγούμενη δασμολογική πολιτική Τραμπ, περιορίζοντας την ευχέρεια του προέδρου να επιβάλλει μονομερώς εκτεταμένους δασμούς, με το σκεπτικό της προστασίας της εθνικής ασφάλειας. Η απάντηση του Λευκού Οίκου, μέσω μιας γενικευμένης αύξησης στο 15%, μπορεί να ερμηνευθεί ως προσπάθεια πολιτικής αντεπίθεσης, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τον κίνδυνο νέων δικαστικών εμπλοκών και θεσμικής αβεβαιότητας.
Για τους συμμάχους των ΗΠΑ, αλλά και για ανταγωνιστές όπως η Κίνα, η κίνηση αυτή ενισχύει την εικόνα μιας αμερικανικής εμπορικής πολιτικής που μεταβάλλεται γρήγορα, με υψηλό πολιτικό φορτίο και περιορισμένη προβλεψιμότητα. Αυτό δυσχεραίνει τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό τόσο κυβερνήσεων όσο και πολυεθνικών ομίλων.
Επιπτώσεις σε επιχειρήσεις, πληθωρισμό και Ευρώπη
Οι αυξημένοι δασμοί λειτουργούν ουσιαστικά ως πρόσθετος φόρος στις εισαγωγές. Βραχυπρόθεσμα, το βάρος μετακυλίεται συνήθως στις επιχειρήσεις που εισάγουν προϊόντα και, τελικά, στους καταναλωτές μέσω υψηλότερων τιμών. Σε μια περίοδο όπου οι κεντρικές τράπεζες προσπαθούν να συγκρατήσουν τον πληθωρισμό, η κίνηση Τραμπ προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα ανόδου του κόστους, ιδίως σε κλάδους με έντονη εξάρτηση από παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, όπως η βιομηχανία, η τεχνολογία και τα καταναλωτικά αγαθά.
Για την Ευρώπη και ειδικά για εξαγωγικές οικονομίες, οι δασμοί 15% στις αμερικανικές αγορές σημαίνουν απώλεια ανταγωνιστικότητας, συμπίεση περιθωρίων κέρδους ή ανάγκη αύξησης τιμών. Οι ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις που στοχεύουν την αγορά των ΗΠΑ, από αγροτικά προϊόντα έως βιομηχανικά και ναυτιλιακά συναφή αγαθά, θα κληθούν να επανεξετάσουν στρατηγικές τιμολόγησης και συμβολαίων.
Παράλληλα, η κίνηση Τραμπ κινδυνεύει να προκαλέσει αντίμετρα. Εάν μεγάλοι εμπορικοί εταίροι απαντήσουν με δικούς τους δασμούς, μπορεί να δούμε νέα φάση εμπορικού πολέμου, με αρνητικές συνέπειες για την παγκόσμια ανάπτυξη και τις αγορές.
Σχόλιο
: Η αύξηση των παγκόσμιων δασμών στο 15% δεν είναι απλώς μια ακόμη στροφή στον εμπορικό προστατευτισμό των ΗΠΑ· αποτελεί κίνηση υψηλού πολιτικού ρίσκου, σε άμεση αντίδραση σε δικαστική ήττα, που υπονομεύει την προβλεψιμότητα της αμερικανικής οικονομικής πολιτικής. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, το μήνυμα είναι ότι η εποχή του «φθηνού» και σταθερού εμπορίου με τις ΗΠΑ έχει παρέλθει, και ότι απαιτείται άμεση διαφοροποίηση αγορών και ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εφοδιαστικών αλυσίδων.






