Μια ακόμη λεκτική επίθεση του Ντόναλντ Τραμπ εναντίον του κυβερνήτη της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ, με αφορμή νέα συμφωνία καθαρής ενέργειας με το Ηνωμένο Βασίλειο, λειτουργεί τελικά ως πολιτικό καύσιμο για τον Δημοκρατικό πολιτικό. Το επιτελείο του Νιούσομ αξιοποιεί τη σύγκρουση για να τον αναδείξει σε de facto ηγέτη της αντι-τραμπικής πτέρυγας στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.
Η πρόσφατη ευρωπαϊκή περιοδεία του κυβερνήτη της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ, με στάσεις στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου και στο Λονδίνο, πυροδότησε μια σφοδρή αντίδραση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τον Νιούσομ «loser» που «ό,τι αγγίζει το μετατρέπει σε σκουπίδια», με αφορμή ένα νέο μνημόνιο συνεργασίας για την καθαρή ενέργεια μεταξύ Καλιφόρνιας και Ηνωμένου Βασιλείου.
Ωστόσο, οι σύμβουλοι του Νιούσομ βλέπουν την επίθεση ως πολιτική ευκαιρία. Όπως σημείωσε ανώνυμα ένας εξ αυτών, «όσο περισσότερο ο Τραμπ παίρνει το δόλωμα, τόσο περισσότερη προσοχή κερδίζεις». Στόχος του κυβερνήτη είναι να παρουσιαστεί διεθνώς ως ο κατεξοχήν αντίλογος στην ενεργειακή και κλιματική πολιτική του Λευκού Οίκου.
Κλιματική διπλωματία σε επίπεδο Πολιτειών
Η Καλιφόρνια αξιοποιεί εδώ και δεκαετίες μη δεσμευτικές κλιματικές συμφωνίες με ξένες κυβερνήσεις για να ενισχύει το παγκόσμιο αποτύπωμά της, πρακτική που ακολούθησαν και προηγούμενοι κυβερνήτες όπως ο Ρεπουμπλικανός Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ. Οι συμφωνίες αυτές δεν αποτελούν διεθνείς συνθήκες, αλλά λειτουργούν ως εργαλείο «ήπιας ισχύος», προβάλλοντας το οικονομικό βάρος της Πολιτείας και την πρωτοπορία της στις πράσινες τεχνολογίες.
Το νέο μνημόνιο Καλιφόρνιας–Ηνωμένου Βασιλείου επαναβεβαιώνει τη δέσμευση για πλήρη απανθρακοποίηση έως το 2045 για την Πολιτεία και το 2050 για το Λονδίνο, με έμφαση στις ανανεώσιμες πηγές και ειδικά στην υπεράκτια αιολική ενέργεια, όπου η Βρετανία προηγείται σημαντικά. Παράλληλα, ανακοινώθηκε επένδυση ύψους 1 δισ. δολαρίων από τη βρετανική εταιρεία ανανεώσιμης ενέργειας Octopus Energy στην Καλιφόρνια, για έργα δέσμευσης άνθρακα μέσω δασών και λιβαδιών, πώληση πιστώσεων αντιστάθμισης ρύπων σε μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες και εξαγορά μονάδας ηλιακής ενέργειας και αποθήκευσης στη Νότια Καλιφόρνια.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε «ακατάλληλο» το γεγονός ότι ένας κυβερνήτης Πολιτείας συνάπτει τέτοιες συμφωνίες και επέκρινε και τους Βρετανούς αξιωματούχους για τη συνεργασία τους με τον Νιούσομ. Το Λονδίνο, μέσω εκπροσώπου του υπουργείου Ενεργειακής Ασφάλειας και Μηδενικών Ρύπων, απάντησε ότι θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ, υπενθυμίζοντας ότι παρόμοια μνημόνια έχουν υπογραφεί και με Πολιτείες που ελέγχονται από Ρεπουμπλικανούς, όπως η Φλόριντα και το Τέξας.
Προεδρικές φιλοδοξίες και διεθνής σκηνή
Στο Μόναχο, ο Νιούσομ έστειλε σαφές μήνυμα στους διεθνείς ηγέτες δηλώνοντας ότι «ο Τραμπ είναι προσωρινός», αφήνοντας να εννοηθεί ότι βλέπει τον εαυτό του ως πιθανό διαμορφωτή της μελλοντικής αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Θεωρείται ήδη ένας από τους βασικούς πιθανούς υποψηφίους των Δημοκρατικών για τις προεδρικές εκλογές του 2028, μαζί με άλλους κυβερνήτες όπως ο Τζέι Μπι Πρίτζκερ του Ιλινόι και η Τίνα Κότεκ του Όρεγκον, που επίσης έχουν υπογράψει διμερείς πράσινες συμφωνίες με το Ηνωμένο Βασίλειο.
Ο ίδιος ο Νιούσομ έχει πρωταγωνιστήσει σε μια έκρηξη διμερών κλιματικών συμφωνιών, ιδίως ενόψει και κατά τη διάρκεια των κλιματικών συνομιλιών του ΟΗΕ στη Βραζιλία, όπου υπέγραψε μνημόνια με τη Νιγηρία, τη Χιλή και επιμέρους Πολιτείες της Βραζιλίας και της Γερμανίας. Κάποιες συμφωνίες έχουν κυρίως συμβολικό χαρακτήρα, άλλες όμως έχουν οδηγήσει σε πρακτικά αποτελέσματα, όπως κοινή έρευνα, ανταλλαγή πυροσβεστών και διάδοση παρόμοιων κλιματικών πολιτικών.
Η αντιπαράθεση με τον Τραμπ, που σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Νιούσομ, Ίζι Γκάρντον, βρίσκεται «στα γόνατα για τον άνθρακα και τις μεγάλες πετρελαϊκές, πουλώντας το μέλλον της Αμερικής στην Κίνα», επιτρέπει στον κυβερνήτη να εμφανίζεται ως «ηγέτης εν απουσία» του προέδρου στο κλίμα. Και όσο ο Τραμπ επιτίθεται, τόσο ο Νιούσομ αποκτά διεθνή ορατότητα και πολιτικό κεφάλαιο για την επόμενη μέρα στο Δημοκρατικό Κόμμα.
Σχόλιο
: Η σύγκρουση Τραμπ–Νιούσομ δείχνει πώς η κλιματική πολιτική γίνεται κεντρικό πεδίο εσωτερικής και διεθνούς αντιπαράθεσης στις ΗΠΑ. Η Καλιφόρνια χρησιμοποιεί την οικονομική της ισχύ για να λειτουργεί ως «παράλληλο υπουργείο Εξωτερικών» στο κλίμα, ενώ ο Νιούσομ χτίζει προφίλ παγκόσμιου παίκτη – εξέλιξη με σημασία και για την Ευρώπη, που αναζητά συνομιλητές πέρα από τον Λευκό Οίκο.






