Η Ινδονησία είναι η πρώτη χώρα που δηλώνει δημόσια ετοιμότητα να στείλει έως και 8.000 στρατιώτες στη Γάζα, στο πλαίσιο της αμερικανικής πρωτοβουλίας «Board of Peace» του Ντόναλντ Τραμπ. Η κίνηση θεωρείται ταυτόχρονα υψηλού ρίσκου και μεγάλης διπλωματικής φιλοδοξίας για την Τζακάρτα.
Η ανακοίνωση του εκπροσώπου του ινδονησιακού στρατού, Ντόνι Πραμόνο, ότι η χώρα μπορεί να αναπτύξει έως 1.000 στρατιώτες στη Γάζα μέχρι τον Απρίλιο και να αυξήσει τον αριθμό σε 8.000 μέχρι το τέλος Ιουνίου, την καθιστά τον πρώτο δημόσιο «υποψήφιο πυλώνα» της διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης που σχεδιάζεται για τον παλαιστινιακό θύλακα. Η αποστολή εντάσσεται στο ειρηνευτικό σχέδιο των ΗΠΑ για τη Γάζα, το οποίο εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Νοέμβριο και συνδέεται με το νεοσύστατο «Board of Peace», υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ.
Διπλωματικό ρίσκο και εσωτερικές αντιδράσεις
Η κίνηση είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη, καθώς η Ινδονησία δεν διατηρεί διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ και παραδοσιακά στηρίζει την παλαιστινιακή υπόθεση. Σε εσωτερικό επίπεδο, η πρωτοβουλία έχει προκαλέσει καχυποψία. Ο καθηγητής διεθνούς δικαίου Χικμαχάντο Τζουάνα επισημαίνει ότι σε λαϊκό επίπεδο πολλοί θεωρούν το «Board of Peace» ως προέκταση των σχεδίων του Μπενιαμίν Νετανιάχου μέσω του Ντόναλντ Τραμπ. Διαδηλωτές έξω από την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Τζακάρτα κατήγγειλαν ότι το όργανο εξυπηρετεί πρωτίστως τα συμφέροντα Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ.
Παράλληλα, η επικείμενη επίσκεψη του προέδρου Πραμπόβο Σουμπιάντο στην Ουάσιγκτον, όπου αναμένεται να υπογραφεί εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ, τροφοδοτεί υποψίες ότι η συμμετοχή στη δύναμη σταθεροποίησης μπορεί να συνδέεται με εμπορικά ανταλλάγματα ή με απειλές για δασμολογικές πιέσεις σε περίπτωση άρνησης.
Γιατί η Ινδονησία θεωρείται «αποδεκτός» παίκτης
Παρά τις ενστάσεις, αναλυτές βλέπουν και σημαντικά πλεονεκτήματα. Η Ινδονησία είναι η πολυπληθέστερη μουσουλμανική χώρα στον κόσμο, έχει σταθερή ρητορική υπέρ της παλαιστινιακής κρατικότητας και γεωγραφικά βρίσκεται μακριά από τη Μέση Ανατολή, γεγονός που μειώνει την εικόνα άμεσων περιφερειακών φιλοδοξιών. Ο δημοσιογράφος Μοχάμαντ Κάουας σημειώνει ότι, σε αντίθεση με την Τουρκία, της οποίας τον ρόλο στο μεταπολεμικό σκηνικό της Γάζας απορρίπτει ανοιχτά το Ισραήλ, η Ινδονησία φαίνεται να γίνεται σιωπηρά ανεκτή από το Τελ Αβίβ, παρότι δεν την αναγνωρίζει διπλωματικά.
Η χώρα διαθέτει επίσης σημαντική εμπειρία σε αποστολές ειρηνευτικής φύσης, από τη συμμετοχή της στην αποστολή στον Σουέζ το 1956 έως την παρουσία περίπου 1.000 Ινδονήσιων στρατιωτών στα σύνορα Ισραήλ–Λιβάνου σήμερα. Ο αναλυτής Γιόσι Μέκελμπεργκ (Chatham House) εκτιμά ότι η «απόσταση» της Ινδονησίας από τις τοπικές αντιπαλότητες μπορεί να τη βοηθήσει να γίνει αποδεκτή και από τις δύο πλευρές, εφόσον επιμείνει σε καθαρά ουδέτερο, μη μαχητικό ρόλο.
Όρια εντολής και κόκκινες γραμμές για την Τζακάρτα
Κρίσιμο ζήτημα αποτελεί η εντολή της διεθνούς δύναμης. Το σχέδιο για τη Γάζα προβλέπει τον αφοπλισμό της Χαμάς, κάτι που η ίδια απορρίπτει στις παρούσες συνθήκες. Στην Ινδονησία υπάρχει έντονη ανησυχία ότι η διεθνής δύναμη θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μηχανισμό επιβολής αυτού του αφοπλισμού. Η Τζακάρτα διαμηνύει ότι οι δυνάμεις της θα παραμείνουν υπό αποκλειστικό ινδονησιακό έλεγχο, θα έχουν ανθρωπιστικό και όχι επιθετικό χαρακτήρα και θα κάνουν χρήση βίας μόνο για αυτοάμυνα.
Το υπουργείο Εξωτερικών ξεκαθαρίζει ότι η αποστολή δεν συνιστά βήμα προς «ομαλοποίηση» με το Ισραήλ, επαναβεβαιώνοντας τη στήριξη στην παλαιστινιακή κρατικότητα και την αντίθεση σε κάθε «βίαιη μετακίνηση ή δημογραφική αλλοίωση» εις βάρος των Παλαιστινίων. Η Ινδονησία προειδοποιεί ότι θα αποσύρει τα στρατεύματά της και θα αποχωρήσει από το «Board of Peace» εάν η αποστολή εκτραπεί από την προστασία των παλαιστινιακών δικαιωμάτων.
Αβέβαιο αποτέλεσμα, αλλά υψηλό διακύβευμα
Αναλυτές τονίζουν ότι η επιτυχία της αποστολής θα εξαρτηθεί από την αποδοχή της από τους ίδιους τους Παλαιστινίους. Η Ταχάνι Μουστάφα (European Council on Foreign Relations) προειδοποιεί ότι, αν η διεθνής δύναμη εμφανιστεί χωρίς σαφή συναίνεση των τοπικών φορέων, θα θεωρηθεί «εχθρική οντότητα» και προέκταση της ισραηλινής κατοχής. Επιπλέον, η Γάζα δεν φιλοξενεί μόνο τη Χαμάς αλλά και άλλες ένοπλες ομάδες, κάτι που αυξάνει την πολυπλοκότητα για μια ξένη δύναμη χωρίς βαθιά γνώση του πεδίου.
Για τον πρόεδρο Πραμπόβο, η συμμετοχή στο «Board of Peace» είναι ευκαιρία ανάδειξης της Ινδονησίας σε παγκόσμιο παίκτη και υπερασπιστή της παλαιστινιακής υπόθεσης. Αν όμως η αποστολή εκληφθεί, εντός ή εκτός Γάζας, ως εργαλείο αμερικανοϊσραηλινής στρατηγικής, το πολιτικό κόστος για την Τζακάρτα μπορεί να είναι βαρύ.
Σχόλιο 
: Η Ινδονησία επιχειρεί λεπτή ισορροπία: να κεφαλαιοποιήσει το διεθνές της κύρος ως μουσουλμανική δημοκρατία, χωρίς να εγκλωβιστεί σε μια αποστολή που μπορεί να εκληφθεί ως «outsourcing» της κατοχής. Το αν θα επικρατήσει η εικόνα του ουδέτερου εγγυητή ή του εργαλείου της Ουάσιγκτον θα κριθεί από δύο παράγοντες: το εύρος της εντολής στη Γάζα και το κατά πόσο η αποστολή θα συνοδευτεί από πραγματικά βήματα προς βιώσιμη λύση δύο κρατών.
#Ινδονησία #Γάζα #Παλαιστίνη #Ισραήλ #BoardOfPeace
