Στη Μαδρίτη, ένοικοι πολυκατοικίας καταγγέλλουν συστηματική «ακίνητη παρενόχληση» από επενδυτικό fund. Η υπόθεση ανοίγει τον δρόμο για νομική θωράκιση των ενοικιαστών σε μια αγορά με εκρηκτικά ενοίκια.
Σε μια γειτονιά της Μαδρίτης, το Λαβαπιές, μια συνηθισμένη πολυκατοικία έχει μετατραπεί σε πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα σε ενοικιαστές και επενδυτικό ταμείο. Μετά την αγορά του κτιρίου από fund πριν από δύο χρόνια, περίπου 50 οικογένειες βρέθηκαν αντιμέτωπες με αυτό που στην Ισπανία ονομάζεται πλέον «acoso inmobiliario» – ακίνητη ή κτηματομεσιτική παρενόχληση.
Καταγγελίες για εργολαβική πίεση και «ψυχολογικό βασανιστήριο»
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες των ενοικιαστών, η τακτική ήταν προβλέψιμη: πρώτα ενημερώθηκαν ότι κανένα μισθωτήριο δεν θα ανανεωθεί, ανεξαρτήτως λήξης. Στη συνέχεια ξεκίνησαν εκτεταμένα έργα στο κτίριο, τα οποία –όπως καταγγέλλουν– είχαν στόχο όχι την ανακαίνιση, αλλά την εξώθηση των ενοίκων σε αποχώρηση.
Ο Χάιμε Οτεΐθα, που ζει στο κτίριο από το 2012, περιγράφει συνεχείς διακοπές ρεύματος, διαρροές, εκκωφαντικό θόρυβο, τρύπες σε τοίχους και ταβάνια που καταρρέουν πάνω από εστίες γκαζιού. Για όσους βρίσκονταν σπίτι όλη μέρα, μιλά για «ψυχολογικό βασανιστήριο»: οκτώ ώρες θορύβου καθημερινά, σε συνδυασμό με διαρκή φόβο για ατύχημα, ιδίως για τα παιδιά του.
Η συγκάτοικός του, Κριστίνα Γκόμεθ, που μένει στο κτίριο από το 2020, τονίζει ότι οι διαπραγματεύσεις με την εταιρεία απέτυχαν. Οι ένοικοι έφτασαν στο σημείο να προσφέρουν να αγοράσουν οι ίδιοι το κτίριο στην τιμή που το απέκτησε το fund, ενώ η εταιρεία –σύμφωνα με τους ίδιους– πρότεινε σε ορισμένους μερικές χιλιάδες ευρώ για να φύγουν. «Σε κανένα σημείο δεν δέχθηκαν οτιδήποτε άλλο πέρα από την αποχώρησή μας», σημειώνει.
Πρωτοποριακή νομική μάχη και ευρύτερες προεκτάσεις
Μπροστά στην κλιμάκωση, δώδεκα ένοικοι προσέφυγαν πέρυσι στη δικαιοσύνη, υποστηρίζοντας ότι τα έργα χρησιμοποιούνται ως μέσο εξαναγκασμού για πρόωρη λύση των μισθώσεων. Δικαστήριο της Μαδρίτης αποφάσισε στα τέλη του 2025 να εξετάσει την υπόθεση, εγκαινιάζοντας την πρώτη προκαταρκτική δικαστική έρευνα στην Ισπανία για ακίνητη παρενόχληση.
Η δικηγόρος της ένωσης ενοικιαστών, Αλεχάνδρα Χασίντο, περιγράφει το φαινόμενο ως ολοένα συχνότερο σε αστικά κέντρα: από εταιρείες έξωσης μέχρι καταστροφικά έργα, κόλλες σε κλειδαριές και σκόπιμη υποβάθμιση των συνθηκών διαβίωσης. Η ίδια θεωρεί ότι η υπόθεση στέλνει σαφές μήνυμα ότι «δεν υπάρχει ατιμωρησία» και ότι οι ιδιοκτήτες δεν μπορούν να δρουν εκτός νόμου για να πετύχουν τους στόχους τους.
Η δημοσιότητα ήδη φαίνεται να έχει αποτέλεσμα: οι ένοικοι παρατηρούν ότι, μετά τα πρωτοσέλιδα, τα έργα συνεχίστηκαν με πιο οργανωμένο τρόπο και με μεγαλύτερο σεβασμό στα όρια θορύβου. Παράλληλα, δεύτερη υπόθεση ακίνητης παρενόχλησης έγινε δεκτή από δικαστήριο στη Βαρκελώνη, όπου καταγγέλλεται ότι η απενεργοποίηση του ανελκυστήρα για πάνω από έναν μήνα εγκλώβισε ηλικιωμένους και άτομα με αναπηρίες στους ορόφους τους.
Η θέση του ιδιοκτήτη και η κοινωνική διάσταση
Ο νομικός εκπρόσωπος της εταιρείας που κατέχει το κτίριο στη Μαδρίτη υποστηρίζει ότι τα έργα στοχεύουν στη βελτίωση της προσβασιμότητας, την ενίσχυση της στατικής επάρκειας και την ανακαίνιση της στέγης, με όλες τις απαραίτητες άδειες. Τονίζει ότι έχουν επιτευχθεί συμφωνίες με περισσότερους από 30 ενοικιαστές, δείγμα –όπως λέει– «δέσμευσης στον διάλογο» και στην εξεύρεση αμοιβαίων λύσεων, περιλαμβανομένης της προσωρινής μετεγκατάστασης όσων επηρεάζονται άμεσα.
Για τους εναπομείναντες, όμως, η αποχώρηση δεν είναι επιλογή. Σε μια χώρα όπου τα ενοίκια έχουν διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία, η Γκόμεθ επισημαίνει ότι η μετακόμιση σε άλλη γειτονιά είναι απλώς «αδύνατη». Γι’ αυτό και θεωρεί τη νομική μάχη αναγκαία, όχι μόνο για τους ίδιους αλλά και για χιλιάδες ενοικιαστές που βιώνουν παρόμοιες πιέσεις σε μια αγορά όπου η τουριστική εκμετάλλευση και οι βραχυχρόνιες μισθώσεις πιέζουν ασφυκτικά τη μακροχρόνια κατοικία.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση του Λαβαπιές δείχνει πώς, σε περιβάλλον εκρηκτικής ανόδου των ενοικίων και έντονης παρουσίας funds, η νομική έννοια της «ακίνητης παρενόχλησης» μπορεί να εξελιχθεί σε κρίσιμο εργαλείο προστασίας των ενοικιαστών. Για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής, αποτελεί προειδοποίηση: χωρίς αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο και αποτελεσματικούς μηχανισμούς ελέγχου, οι επενδύσεις στην κατοικία κινδυνεύουν να μετατραπούν από αναπτυξιακό μοχλό σε κοινωνική βόμβα.
#Ισπανία #Στέγαση #Ενοίκια #Funds #ΚοινωνικήΠολιτική
