Η έντονη πολεμική ρητορική ανάμεσα σε Ιράν και Ισραήλ, σε συνδυασμό με την αυξημένη αμερικανική διπλωματική κινητικότητα, αναζωπυρώνει τα ερωτήματα για το ενδεχόμενο άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης. Την ίδια ώρα, η εσωτερική αστάθεια στο Ιράν και η περιφερειακή πόλωση καθιστούν τη διπλωματία πιο αναγκαία αλλά και πιο δύσκολη από ποτέ.
Η αντιπαράθεση Ιράν – Ισραήλ εισέρχεται σε μια νέα, επικίνδυνη φάση, με την Ουάσινγκτον να επιχειρεί εκτόνωση, αλλά ταυτόχρονα να σκληραίνει τη στάση της απέναντι στην Τεχεράνη. Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ βρίσκεται εκ νέου στο Ισραήλ για διαβουλεύσεις, σε μια περίοδο όπου η ρητορική περί προληπτικών πληγμάτων και «συντριπτικής απάντησης» κυριαρχεί και στις δύο πλευρές.
Κλιμάκωση ρητορικής και βαθιά στρατηγική καχυποψία
Σύμφωνα με την ανάλυση της εκπομπής «Inside Story», η Ουάσινγκτον και το Τελ Αβίβ έχουν υιοθετήσει τις τελευταίες εβδομάδες πιο σκληρή γραμμή έναντι του Ιράν, την ώρα που η χώρα συγκλονίζεται από εκτεταμένες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις. Η Τεχεράνη κατηγορεί ανοικτά το Ισραήλ για υποκίνηση και εκμετάλλευση των κινητοποιήσεων, εντάσσοντάς τες σε ένα ευρύτερο πλαίσιο «υβριδικού πολέμου».
Το Ιράν, από την πλευρά του, απειλεί ότι σε περίπτωση ισραηλινής επίθεσης θα προκαλέσει «βαριά πλήγματα» στο ισραηλινό έδαφος, αξιοποιώντας τόσο τις δικές του δυνατότητες πυραύλων και drones όσο και τα δίκτυα συμμάχων του στην περιοχή. Η δεκαετίες μακρά αντιπαλότητα των δύο χωρών – από το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης έως τη στήριξη ένοπλων οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ – έχει διαμορφώσει ένα σταθερά εκρηκτικό υπόβαθρο, το οποίο σήμερα μοιάζει πιο ασταθές από ποτέ.
Η συζήτηση για το ενδεχόμενο πολέμου δεν περιορίζεται στις άμεσες στρατιωτικές ικανότητες, αλλά αγγίζει και τον κίνδυνο μιας ευρύτερης περιφερειακής ανάφλεξης, που θα εμπλέξει Λίβανο, Συρία, Ιράκ και τον Περσικό Κόλπο, με τεράστιες γεωοικονομικές συνέπειες, ειδικά στις αγορές ενέργειας.
Ο ρόλος των ΗΠΑ και τα όρια της διπλωματίας
Οι καλεσμένοι της εκπομπής – ο Τόμας Γουόρικ, συνεργάτης του Atlantic Council, η πολιτική αναλύτρια Μαρζιέ Χαλιαλιάν και ο πρώην Ισραηλινός διπλωμάτης Αλόν Πίνκας – εξετάζουν κατά πόσο η διπλωματία μπορεί ακόμη να αποτρέψει μια μετωπική σύγκρουση. Η νέα αποστολή του Αμερικανού ειδικού απεσταλμένου στο Ισραήλ καταδεικνύει ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει, ταυτόχρονα, να καθησυχάσει το Ισραήλ και να στείλει μήνυμα αποτροπής στην Τεχεράνη.
Την ίδια στιγμή, η εσωτερική κατάσταση στο Ιράν – με την οικονομία να πιέζεται από κυρώσεις και διακοπές του διαδικτύου να πλήττουν πολίτες και επιχειρήσεις – δημιουργεί ένα περίπλοκο σκηνικό. Η ηγεσία της χώρας φαίνεται να ισορροπεί ανάμεσα στην ανάγκη σκληρής στάσης προς το εξωτερικό και στις πιέσεις για αποκλιμάκωση και επανέναρξη συνομιλιών με τις ΗΠΑ για το πυρηνικό ζήτημα.
Η εκπομπή θέτει το κρίσιμο ερώτημα: μπορεί η διπλωματία να υπερισχύσει της λογικής της σύγκρουσης ή η συσσώρευση κρίσεων στη Μέση Ανατολή οδηγεί σταδιακά σε ένα «ατύχημα» που κανείς δεν επιθυμεί αλλά λίγοι μπορούν να αποτρέψουν;
Σχόλιο 
: Η τρέχουσα φάση της κρίσης Ιράν – Ισραήλ δείχνει ότι ακόμη κι αν κανένα μέρος δεν επιδιώκει ανοιχτό πόλεμο, ο κίνδυνος κλιμάκωσης μέσω αστοχιών, παρερμηνειών ή υπερβολικών αντιδράσεων είναι υπαρκτός. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, το διακύβευμα δεν είναι μόνο γεωπολιτικό αλλά και ενεργειακό, γεγονός που καθιστά την παρακολούθηση και κατανόηση αυτής της αντιπαράθεσης στρατηγικής σημασίας.
#Ιράν #Ισραήλ #ΜέσηΑνατολή #ΗΠΑ #Γεωπολιτική
